OHAL KHK'ları ile kamu görevinden ihraç edilen kişilerin görevlerine iade edilmelerine ilişkin
Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 20 Ekim 2025 tarihinde 7/35702 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 20 Ocak 2026).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “OHAL KHK'ları ile kamu görevinden ihraç edilen kişilerin görevlerine iade edilmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35702, 20 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35702-ohal-khk-lari-ile-kamu-gorevinden-ihrac-edilen-kisilerin-gorevlerine-iade-edilmelerine-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1a2e82c0-a568-4e6f-b9ad-019a0585b320
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri uyarınca Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişiminin üzerinden dokuz yılı aşkın bir süre geçmiş olmasına rağmen, bu sürecin gerekçesiyle hayata geçirilen olağanüstü hâl (OHAL) uygulamaları ve Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) etkileri devam etmektedir.
OHAL döneminde yayımlanan 36 Kanun Hükmünde Kararmameyle, 125 bini aşkın kamu emekçisi tek bir idari işlemle görevinden uzaklaştırılmış; bu süreç, yalnızca usulsüz şekilde mesleği girenleri ve ceza yaptırımına tabi suç işleyenleri kapsamamış pek çok hukuksuzluğa da sebep olmuştur. Ayrıca çalışma yaşamında sendikal örgütlenmenin bastırılması, grevlerin yasaklanması, ifade özgürlüğünün daraltılması, kadın örgütlerinin ve barış inisiyatiflerinin hedef alınmasıyla genişlemiştir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu nedenle, Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) tarafından başlatılan, Diyarakır'dan Ankara'ya kadar devam edecek yürüyüşte ihraç kamu emekçilerinin ve KHK mağdurlarının sorunlarının çözülmesi amacıyla talepler dile getirilmektedir.
KHK'lerle işlerinden edilen kamu görevlilerinin büyük bölümü, haklarında herhangi bir adli ya da idari soruşturma bulunmamasına rağmen, "irtibat" ve "iltisak" gibi hukuken tanımsız gerekçelerle ömür boyu kamu hizmetinden men edilmiştir. Bu kişiler, sadece işlerinden değil, sosyal güvencelerinden ve yurttaşlık haklarından da mahrum bırakılmıştır. On binlerce insan pasaport yasağı, sosyal dışlanma, ekonomik yıkım ve psikolojik travma ile baş başa bırakılmıştır.
OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu, ihraçların denetimi için bir "idari güvence" olarak sunulmuş; ancak uygulamada, adaletin geciktirildiği, hatta engellendiği bir mekanizmaya dönüşmüştür. Komisyonun görev süresinin bitiminin üzerinden yaklaşık üç yıl geçmesine rağmen hâlâ kapatılmamış olması, başvuruların şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanmaması, verilen kararların gerekçesizliği ve yargısal denetimin etkisizliği komisyonlardan beklenen amacın sağlanamadığının göstergesidir.
Bugün itibarıyla 125.612 kişi kamu görevinden ihraç edilmiştir. Bunlardan 4.259'u KESK'e bağlı sendikalara üye kamu emekçileridir. KESK'e bağlı sendikalara üye ihraç kamu çalışanlarının bir kısmı işe iade edilmiş olmasına rağmen 2700'e yakın kamu emekçisi hala görevlerine dönememiştir. En çarpıcı örneklerden biri de Barış Akademisyenleridir. "Bu Suça Ortak Olmayacağız" bildirisine imza attıkları için cezalandırılan akademisyenler, Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararına rağmen hâlâ görevlerine dönememektedir.
KHK mağdurlarının sorunları, sadece bireysel hak ihlali değil, toplumsal adaletin ve hukuk devletinin korunması açısından önemlidir. Bu nedenle, ihraç edilenlerin ancak haklarında herhangi bir ceza verilmeyen, mesleki faaliyetlerini yürütmeye engel durumu olmayanların görevlerine iadesi, yargısal denetimin etkinleştirilmesi ve mağduriyetlerin giderilmesi devletin sorumluluğundadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
15 Temmuz 2016'dan bu yana KHK ve diğer idari işlemlerle kamu görevinden çıkarılan toplam kişi sayısı nedir?
KHK/"lar sonucunda kaç kamu emekçisi ihraç edilmiş, bu ihraçların kaçı göreve iade edilmiştir?
İhraç nedenleri arasında oransal ve kategorik bir belirleme var mıdır? Hakkında yargılama yapılmayan veya beraat/takipsizlikle sonuçlanan kişilerin sayısı kaçtır, kaçı görevlerine iade edilmiştir? Bu kararlara rağmen iade edilmeyen kamu emekçi sayısı kaçtır, sebepleri nelerdir?
OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu bugüne kadar kaç başvuru almış, bunların kaçı karara bağlanmıştır? Komisyonun kabul ve ret oranı nedir? Görev süresi fiilen sona ermiş olmasına rağmen neden hâlâ kapatılmamıştır?
Komisyon kararlarına karşı açılan idari davalarda, mahkemelerin iptal kararı verdiği dosya sayısı kaçtır? Bu kararlar hangi oranda uygulanmıştır?
Görevine iade edilen kamu emekçilerinin mali ve özlük hakları tam olarak iade edilmiş midir? İade edilenlerin geçmişe dönük maaş, prim, izin ve emeklilik hakları hangi kapsamda karşılanmıştır?
İhraç edilip görevine dönemeyen kişilerin özel sektörde çalışma, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları açısından karşılaştıkları engellere ilişkin bakanlığınızın bir düzenlemesi veya çözüm önerisi var mıdır?
KHK'lerle ihraç edilen Barış Akademisyenlerinin, özellikle Anayasa Mahkemesi kararlarına rağmen görevlerine dönememesi konusunda bakanlığınızın bir incelemesi veya çözüm planı var mıdır?
İhraçların hukuki dayanağını oluşturan "irtibat" ve "iltisak" kavramları hangi objektif ölçütlere dayandırılmaktadır? Bu kavramların içeriğine ilişkin açık, denetlenebilir bir tanım yapılması için herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
İhraç edilen kamu emekçilerinin yeniden kamu görevine atanmasını engelleyen düzenlemelerin kaldırılması, sosyal hayata ve istihdama katılımlarını kolaylaştıracak bir yasal reform yapılması planlanmakta mıdır?
KHK mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla, mağdurların özlük ve sosyal haklarının iadesine, işlerine dönmelerine ve tazminatlarının ödenmesine ilişkin kapsamlı bir yasal hazırlık yapılmakta mıdır?
Kamu görevlilerinin sendikal faaliyet, ifade özgürlüğü ve demokratik hak arama mücadelesi kapsamında cezalandırılmalarını engellemek üzere hangi yasal güvencelerin güçlendirilmesi planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1727315 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/35702 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 71v7gz0 - oAIr8iV - su3i97t - bOXx/UI- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1888-6531/9074 Konu : Yazılı soru önergesi CN 0 2028
Sayın Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/35702 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararmamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde;
A) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7082 ve 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunlar ile 08/07/2018 tarihli ve 30472 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Bakanlığımızdan ihraç edilen,
B) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7087 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile 7098 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında Bakanlığımıza iade edilen,
C) 08/03/2018 tarihli ve 30354 Sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7088, 7089, 7090, 7092 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunlar kapsamında Bakanlığımızdan ihraç edilen ve Bakanlığımıza iade edilen,
Personele ilişkin bilgilere www.resmigazete.gov.tr adresinden ulaşılabilecektir.
Il- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilât Hakkında Cumhurbaşkanlığı oKararnamesinin 38.
Lele V2 İSEN fal
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /CJBK67 - 7wpDIVo - ÇGBgeiC - mPdpr1 ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Çağri 22 Beşi
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /CjBK67 - 7wpDIVO - 9GBgeiC - mPdpriz ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan