OHAL KHK'ları ile kamu görevinden ihraç edilen kişilerin görevlerine iade edilmelerine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Dindar (DEM Parti), 9 Aralık 2025 tarihinde 7/37661 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 15 Ocak 2026).
Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “OHAL KHK'ları ile kamu görevinden ihraç edilen kişilerin görevlerine iade edilmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37661, 9 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37661-ohal-khk-lari-ile-kamu-gorevinden-ihrac-edilen-kisilerin-gorevlerine-iade-edilmelerine-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d2f4c0b9-4a7a-4248-af34-019b0720295f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Mahmut DİNDAR Van Milletvekili
Anayasa'nın 36. Maddesi gereğince "herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz." Anayasa ve Türkiye'nin imzalayıp onayladığı uluslararası sözleşmeler ve insan hakları belgeleri "yargıya başvuru hakkı ve adalete erişim hakkını" bir devlet yükümlülüğü olarak düzenlemiştir. Ancak Türkiye'de bu hakkın kitlesel bir şekilde ihlal edildiği yargıya başvurma hakkı ve adalete erişimde sorun yaşandığı vakalar yaşanmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (21 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
20 Temmuz 2016 tarihinde ilan edilen OHAL kapsamında çıkarılan KHK'lerle 152 binden fazla kamu çalışanı işinden atılmış ve doğrudan idari yargı yoluna gitmeleri OHAL komisyonu marifetiyle engellenmiştir. Hakkında "OHAL komisyonu kararı ret olarak verilen" onbinlerce kamu emekçisinin idari yargı süreçleri üzerinden 10 yıl geçmiş olmasına rağmen netleştirilmemiştir. Hakkında olumlu yargı kararı verilen birçok kamu emekçisinin işe başlatılmadığı ve mağduriyetin fiili olarak devam ettirildiği bilinmelidir. Yargıya ve adalete erişimde yaşanan gecikmenin kişilerin yaşamlarında geri dönülemez hak ihlallerine yol açtığı bilinmelidir.
Hakkında her hangi bir iddia, iddianame, soruşturma, kovuşturma, yargılama, hüküm işlemi yapılmadan yüzbinlerle ifade edilen sayıda insanın savunması alınmadan, masumiyet karinesi ihlal edilerek temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edilmesi çok büyük bir adaletsizlik ve hukuksuzluk sistemidir. Çalışma hakkı KHK'lerle hukuksuz bir şekilde elinden alınmış kişilere, yurtdışı çıkış yasağı, denetimli serbestlik ve adli kontrol uygulamaları, pasaport yasağı dahil birçok hak ve kamusal hizmet mahrumiyeti dayatılırken haklarındaki iddialar ortaya hukuki bir şekilde konulmamaktadır. Açığa çıkardığı hak ihlalleri ile Türkiye'deki KHK meselesi, başka birçok konu ile birlikte Türkiye'de adaletsizlik sisteminin temel göstergelerinden biri haline gelmiştir. OHAL döneminde olağan hukuka aykırı bir şekilde çıkarılan KHK"lerin, kalıcı sonuçlarının evrensel hukuka ve temel insan hakları mevzuatına aykırı olması nedeniyle hızlı bir şekilde ortadan kaldırılması gereklidir.
MAK. araştırma şirketinin Kasım 2025 döneminde gerçekleştirdiği araştırmaya göre KHK'lilerin yüzde 99'u adil yargılanmadığı, OHAL komisyonu ve idari yargı süreçlerinin haksız bir şekilde yavaş işlediğini, keyfi ve delilsiz kararlar alındığını, kanunen suç ve yaptırım konusu olmayan birçok hususun mahkemelerce bu şekilde değerlendirildiğini, KHK sonrasında onbinlerce insanın sağlık ve yaşam haklarının ihlal edildiği, iş bulamadığı, ayrımcılığa maruz kaldığı ifade edilmiştir.
YAbbl
Bu bağlamda; n)
2)
3)
0)
5)
6)
7)
8)
0)
2016-2018 OHAL döneminde çıkarılan OHAL KHKleri ile kamudan ihraç edilen toplam kamu görevlisi sayısı kaçtır?
İhraç edildiği halde hakkında bir yargı kararı verilmeyen kaç kişi geçen 10 yıl içerisinde doğal nedenlerle, intihar ederek, iş kazası geçirerek veya başka bir şekilde yaşamını yitirmiştir? Ölmüş ve hakkında bir karar verilmemiş bu kişilerin haklarının korunmasına dair bakanlığınızın bir çalışması olacak mı?
OHAL komisyonunca işine iade edilen kişi sayısı kaçtır? Bu kişiler içerisinde yaşamını yitiren, süreğen hastalığı olan, engelli olan, yurt dışına kaçmak zorunda kalan kaç kişi olmuştur? Masum oldukları, keyfi ve hukuksuz bir şekilde işten atıldıkları ortaya çıkan bu kişilerin ve ailelerinin haklarının iadesi nasıl sağlanmıştır?
İdare mahkemelerince işine iade edilen kişi sayısı kaçtır? Bu kişiler içerisinde yaşamını yitiren, süreğen hastalığı olan, engelli olan, yurt dışına kaçmak zorunda kalan kaç kişi olmuştur? Masum oldukları, keyfi ve hukuksuz bir şekilde işten atıldıkları ortaya çıkan bu kişilerin ve ailelerinin haklarının iadesi nasıl sağlanmıştır?
İhraç edilmiş kişiler içerisinde, ihraç edilme nedeniyle bağlantılı olarak tutuklanan ve hüküm giyen kişi sayısı kaçtır? Herhangi bir soruşturma-kovuşturma geçirmeyen onbinlerce KHKli hakkında hangi işlemlerin yapılması planlanmaktadır.
Haklarında herhangi bir hüküm verilmediği halde ihraç edilen kişiler içerisinde yurtdışı çıkış yasağı, pasaport yasağı, denetimli serbestlik ve adli kontrol uygulamasına tabi olan sayısı kaçtır? Bu durumları halen devam eden kişi sayısı kaçtır?
İhraçlar hakkında savunma almadan, avukat veya kanuni temsilcilerini dinlemeden kurum kanaatleri ile karar veren idare mahkemelerinin görevi ne zaman sonlandırılacaktır?
Kamudan ihraç edildikten sonra komisyon veya idare mahkemelerince işe iade edilen KHK)lilerin hukuksuz bir şekilde işten atılması nedeniyle ödenmeyen maaş ve sosyal güvenlik ödemeleri hariç bu kişilere verilen tazminat miktarı ve avukat vekalet giderleri ne kadardır? Oluşan bu kamu zararı sorumlu kamu görevlilerine rücu edilmiş midir? İhraçların iadesi nedeniyle kamunun uğradığı insan kaynağı kaybı ve açığa çıkan maliyete ilişkin bakanlığınızın bir araştırması mevcut mudur? 10 yıl sonra işe iade edilen görevlilere ortalama ne kadar geri ödeme yapılmaktadır?
SORULAR
Haksız ihraç işlemlerinin uygulanması ve yüz binlerle ifade edilen mağduriyetler nedeniyle kamudan bir soruşturma yürütmeyi planlıyor musunuz? Bugüne kadar yaptığı hukuksuz ihraç işlemleri nedeniyle görevden alınan, soruşturma geçiren, tutuklanan ve hüküm giyen kurum yöneticisi sayısı kaçtır? Haksız ve keyfi ihraçlara yol açarak kamuyu zarara uğratan bu yöneticiler hakkında hangi yaptırımlar uygulanacaktır?
İhraçlara ilişkin açığa çıkan hak ihlalleri ve adalete erişim sorunu nedeniyle kamuoyundan ve ihraçlardan resmi bir özür dilenmesi, hukuksuzca ortaya çıkarılan mağduriyetleri için maddi ve manevi tazminat ödenmesi planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1762005 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Mahmut Dindar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/37661 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden YJ/eSNM - AF997NS - mTVYHMW - 1H071Y- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-2131-520/613 Konu : Yazılı soru önergesi Ji / 0 /2026
Sayın Mahmut DİNDAR Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/37661 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
11- 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde;
A) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7082 ve 7084 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunlar ile 08/07/2018 tarihli ve 30472 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Bakanlığımızdan ihraç edilen,
B) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7087 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile 7098 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden DBaJOgl - Y1e149k - wKHdjWo - 81IrGEW- ile erişebilirsin ili
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında Bakanlığımıza iade edilen,
C) 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 7088, 7089, 7090, 7092 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunlar kapsamında Bakanlığımızdan ihraç edilen ve Bakanlığımıza iade edilen,
Personele ilişkin bilgilere www.resmigazete.gov.tr adresinden ulaşılabilecektir.
I- 08/03/2018 tarihli ve 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun;
A) "Komisyonun oluşumu" kenar başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, Anayasanın 120. maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/07/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu,
B) "Yargı denetimi" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasında, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği, bu davalarda ayrıca Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet yöneltilemeyeceği; ikinci fıkrasında, 22/07/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesinin birinci fikrası ile 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrası kapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilenlerin, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştaya dava açabilecekleri,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; soru önergesinde belirtilen hususlara ilişkin olarak Bakanlığımızda bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yılmaz TUNÇ Bakan 2/2 ipi ile
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden DBaJOgl - Y1e149k - wKHdjWo - 8IrGEW ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan