Yasaklanmış tarım ilaçlarının kullanımının önlenmesine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 23 Ekim 2025 tarihinde 7/35801 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Ocak 2026).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yasaklanmış tarım ilaçlarının kullanımının önlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35801, 23 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35801-yasaklanmis-tarim-ilaclarinin-kullaniminin-onlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b8382e66-91b0-49fc-a136-019a152307f6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 79 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)T.B.M.M.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
C H P Tanı 22 Ekim 2025
Sn: o 14726 | 35801 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafında/ yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 21.10.2025 er Fethi Gürer
Greenpeace Araştırma Birimi Unearthed ile İsviçre merkezli sivil toplum kuruluşu Public, eylül . ayında yayınlanan çalışmada birçok yasaklanmış tarım ilacının başka ülkelere, özellikle düşük ve orta gelirli olanlara ihraç edildiğini belgelemiştir. Bu bölgeler Brezilya, Fas, Çin ve Türkiye gibi ülkeleri de kapsamaktadır.
SORULAR
Bu ürünler thiamethoxam, clothianidin, cyproconazole, phasmet, imidacloprid, cyfluthrin, ve picoxystrobin'dir. Ülkemize ne kadar ithal edilmiştir, ne kadar döviz yurt dışına ödenmiştir?
Ülkemizde 2025 Nisan'da yapılan incelemede, Türkiye pazarında 155 gıda örneğinde pestisit kalıntısı analizi yapılmış; sonuç olarak *633'ünün yasal sınırların üzerinde, 50 üründe ruhsatsız pestisit kullanımı tespit edildiği, 9061'inde ise birden fazla pestisit kalıntısı bulunduğu belirlenmiştir. Bakanlık bu tespitleri yapmakta mıdır?
Bakanlık, bu tespitleri ve pestisit analiz sonuçlarını kamuoyuna açık şekilde neden paylaşmamaktadır?
Tarımda yasakla uyuşmayan ürünlerin kullanılmaması için yapılan çalışmalar nelerdir?
Avrupa'da yasaklanmış bir ürüne Türkiye'de neden ithal izni verilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bitki koruma ürünleri ve ihracat amaçlı imalat veya dolumu uygun görülen etken maddelerin dış ticaretine ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
Söz konusu aktif maddelerden, thiamethoxam, clothianidin, imidacloprid ve eyfluthrin etken maddelerinin kullanımı ve ithalatı sonlandırılmıştır. Yasaklı bu bitki koruma ürünü veya teknik maddesinin ülkemize girişi söz konusu değildir. Ancak üçüncü ülkelere ihraç edilmek amacıyla, Bakanlığımızca uygun bulunması durumunda ihracat amaçlı ithalatına izin verilmektedir.
İhracat amaçlı imalatı veya dolumu uygun görülen bitki koruma ürünleri ve bu ürünlerin imalatında kullanılan teknik maddelerin ithalatı "Bitki Koruma Ürünleri ile Hammaddelerinin İthalatı Hakkında Yönetmelik" kapsamında yürütülmektedir. Ürünlerin imalat, sevkiyat ve ihracat süreçleri Bakanlığımız kontrol görevlileri gözetimin ve denetiminde yürütülmektedir.
Diğer aktif maddeler cyproconazole, phosmet ve picoxystrobin etken maddelerini içeren bitki koruma ürünü ve teknik maddeleri için ise ihracat amaçlı ithalat ve imalat izni dahil olmak üzere herhangi bir ithalatı söz konusu değildir.
Ülkemizde üretilen taze meyve ve sebzelerde yasaklı ve hatalı ilaç kullanımı ile kalıntının önlenmesi amacıyla, bitki koruma ürünlerinin satışı ve kullanımı ile meyve ve sebzelerin üretimi ve tüketime sunulmasını içeren "çiftlikten sofraya gıda güvenilirliği" uluslararası yaklaşım doğrultusunda Bakanlığımız tarafından; üreticilerde, paketleme ve ambalajlama tesislerinde, toptan ve perakende satış noktalarında ve taze meyve-sebze hallerinde denetimler yapılmaktadır.
Bakanlık "Numune Alma Planı" doğrultusunda 28 ürün grubundan her safhada numune alınmaktadır. Bu kapsamda Bakanlığımızca yurtiçi pestisit kalıntı denetim ve kontroller sonucunda "Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği" nde belirtilen maksimum kalıntı limitlerinin üzerinde pestisit kalıntısı çıkması ya da tavsiye dışı kullanımının tespit edilmesi halinde ilgili işletmelere ve üreticilere yasal işlem (imha, hasat geciktirme, para cezası, savcılığa suç duyurusu vb.) uygulanmaktadır.
Ülke genelinde Bakanlığımızca yapılan resmi kontrol ve denetim faaliyetlerinde mevzuata uygun olmayan bitki koruma ürünlerinin tespit edilmesi halinde ilgililer hakkında idari ve adli yaptırım uygulanmaktadır.
Bakanlığımızın yaptığı kontroller sonucunda sahip olduğu bilgileri, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanun'unun 31'inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kamuoyunun bilgisine sunabileceği hükme bağlanmıştır.
Ayrca, Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmeliğin 8'inci maddesi gereğince kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarasının Bakanlık resmi internet sitesinde Bakanlıkça kamuoyunun bilgisine sunabileceği hükmü yer almaktadır.
Kamuoyu Oo duyuruları Kanun Oove Yönetmelik (oile (o belirlenen Oo çerçevede "https://guvenilirgida.tarimorman.gov.tr" internet adresi üzerinden sürdürülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan