Sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

2020 yılına ilişkin olarak Sayıştay Başkanlığının yapmış olduğu denetimde: "Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan işletmelerden, izleme planlarını ve raporlarını Bakanlığa sunmayanlar bulunduğu ve bu durumda olan işletmelere 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20'nci maddesi gereğince uygulanması gereken idari yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür." İfadeleri yer almaktadır.

Buna göre:

1. Yönetmelik kapsamında 2020 yılından önerge tarihine kadar izleme planlarını ve raporlarını Bakanlığınıza sunmayan kaç işletme vardır?

2. Bu firmalarla ilgili cezai işlem tesis edilmemesinin nedenleri nelerdir? Sorumluluğunu yerine getirmeyen idareciler var mıdır? Şayet varsa bu kişiler hakkında yapılan işlemler nelerdir?

3. Bu gibi sujistimallerin tekrarlanmaması için ne gibi önlemler almaktasınız?

4. Yapılan uluslararası sözleşmeler gereği : "Sera Gazı Emisyonlarının Takibi" ile ilgili olarak ne gibi işlemler tesis etmeyi düşünüyorsunuz?

CEVAPLAR

1) 17/05/2014 tarihli ve 29003 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik ve ilgili mevzuat kapsamında enerji ve endüstriyel üretim faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonları Bakanlığımızca 2015 yılından itibaren tesisi özelinde izlenmektedir. Mevzuat kapsamına giren tesislerin kendileri Bakanlığımıza izleme planı sunma zorunluluğu bulunmaktadır. Hangi tesisin kapsama dahil olduğuna ilişkin bildirim yapma zorunluluğu tesislerin sorumluluğundadır. Sera Gazı İzleme, Raporlama ve Doğrulama Sistemi'nde kaydı olan ve sistemde onaylı izleme planı bulunan tesisler Bakanlığımızca her yıl değerlendirilmekte ve denetimi gerçekleştiren birimlere gerekli bilgiler verilmektedir.

2) Ülkemiz genelinde tüm sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler, Bakanlığımızca 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili Yönetmeliklerle belirlenmiş olan görev, yetki ve sorumlulukları dâhilinde Merkez ve Taşra Teşkilatında görev yapan Çevre Denetim Görevlileri tarafından denetlenmekte olup, Kanun ve Yönetmeliklerde yer alan yasak ve sınırlamalara aykırı hareket edenler hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Bu kapsamda, Bakanlığımız ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerimizce her yıl yoğun bir şekilde yapılan birleşik denetimlerde sera gazı emisyonların takibi yapılmakla beraber ayrıca Bakanlığımızca son üç yılda doğrudan sera gazı emisyonların takibine ilişkin yapılan 155 tesiste denetim yapılmış olup, bu denetimler neticesinde idari yaptırımlar uygulanmıştır.

3) Mevzuatta tanımlanmış olan yasal süreler içerisinde Doğrulanmış Emisyon Raporunu Sisteme sunmayan tesislerin tespiti için her doğrulama dönemi sonrasında inceleme ve değerlendirme yapılmaktadır. Bu bağlamda, denetimi gerçekleştiren birimlere gerekli bilgiler verilmektedir. Ayrıca, 2022 ve 2023 yıllarında içerisinde birçok ilimizde İklim Değişikliği Başkanlığımız, ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğümüz ve ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü personeli ile tesisler ziyaret edilerek, tesislerin doğrulanmış sera gazı emisyonları, emisyon noktaları, ölçüm cihazları, kullanılan kaynak akışları ile birlikte hesaplama süreçleri hakkında denetimler gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız bünyesinde yürütülen ihtiyaç analizi çalışmasına göre sistemin sürekli iyileştirmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

4) Küresel iklim değişikliği ile mücadelede önemli bir dönüm noktası olan Paris Anlaşması'na Ülkemiz "Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun"un 7 Ekim 2021 tarihli ve 31621 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla taraf olmuştur. Ülkemizde 2015 yılından beri sanayi ve enerji sektörlerinde tesis özelinde sera gazı emisyonu izlemesi yapılmaktadır. Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, rafineri, seramik, kireç, kâğıt, alüminyum, kimya, gübre ve cam sektörlerinde üretimi yapan tesislerden kaynaklanan sera gazı emisyonları tesis seviyesinde izlenmektedir. Bu kapsamda yapılan sera gazı emisyonları ile ilgili izleme çalışmaları TÜİK ile her yıl paylaşılmaktadır. Sera gazı emisyonu ile ilgili veriler uluslararası anlaşmalar gereği TÜİK tarafından her yıl periyodik olarak yayımlanmaktadır.