İş kazalarının önlenmesine yönelik çalışmalara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 294 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İCHP
T.B.M.M.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı
Say: o 14811 25996
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞ"'NA
Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından 98.ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.23/10/2025
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin Eylül 2025 raporu, Türkiye'de emekçilerin çalışma koşullarının ulaştığı vahim tabloyu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Raporun satır aralarına sinen rakamlar, yalnızca istatistik değildir; alın terinin, emeğin, umudun ve hayatın nasıl değersizleştirildiğinin somut kanıtıdır. Sadece bir ayda en az 206 işçi yaşamını yitirmiştir. 2025'in ilk dokuz ayında bu sayı 1.566'ya ulaşmıştır.
Bu ölümler, kaza değil ihmallerin, görmezden gelinen uyarıların, yerine getirilmeyen denetimlerin sonucudur. Tarım ve inşaat sektörlerinde yaşanan ölümler, her yıl aynı nedenlerle yineleniyor. Servis kazaları, göçükler, yüksekten düşmeler, ezilmeler. Hepsi önlenebilir, hepsi engellenebilirdi. Ancak alınmayan her önlem, kaybedilen her canın sessiz ortağına dönüşüyor. Ülkemizde iş cinayetlerinin sürekliliği, sistematik bir denetim zaafiyetini açıkça ortaya koyuyor. İşçiler çoğu zaman kayıt dışı, güvencesiz, denetimsiz koşullarda çalıştırılıyor. İş güvenliği tedbirleri kâğıt üzerinde kalıyor, devletin denetim mekanizmaları ise çoğu kez göstermelik uygulamalarla sınırlı kalıyor. Sonuçta, her ay yüzlerce işçi "işini yaparken" hayatını kaybediyor.
Anayasa'nın 17. maddesi, yaşam hakkını en temel hak olarak güvence altına almıştır. Devletin asli görevi, yurttaşlarının can güvenliğini her alanda, her koşulda korumaktır. Ancak fabrikalarda, inşaatlarda, tarlalarda, madenlerde alınmayan önlemler, bu anayasal güvenceyi kâğıt üzerinde bırakmaktadır. İş cinayetlerinin ardında yalnızca işveren ihmali değil; aynı zamanda kamu otoritelerinin denetim zafiyeti, idari koordinasyon eksikliği ve politik sessizlik yatmaktadır. Bu tabloyu değiştirmek, sadece yasal bir sorumluluk değil, vicdani bir borçtur. Bu çerçevede Bakanlığınızın koordinasyon, denetim ve idari düzenleme rolü büyük önem taşımaktadır.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
. İş cinayetleri neden her yıl artmaya devam ediyor? Bakanlık bunun önüne geçmek için ne yapıyor?
. Denetimler hangi sıklıkla yapılıyor ve sonuçları kamuoyuyla neden paylaşılmıyor? . Tarım ve inşaat sektörlerinde yaşanan ölümlerin başlıca nedenleri göz göre göre nasıl önlenemiyor?
. Kayıt dışı ve güvencesiz çalıştırılan işçilerin denetimi nasıl sağlanıyor? . İşverenlerin ihmali sonucu yaşanan ölümler karşısında Bakanlık ne tür caydırıcı yaptırımlar uyguluyor?
. Denetimlerdeki aksaklıkların sorumluları kimlerdir ve neden cezalandırılmıyorlar? . Bakanlığınız, işçi sağlığı ve güvenliği konusunda yeni bir eylem planı hazırlıyor mu? . Ölümlerin azaltılması için diğer bakanlıklar ve kurumlarla yürütülen koordinasyon faaliyetleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.11.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1730994 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından yöneltilen 7/35926 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuai alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. Kanun ve ilgili mevzuata göre sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanlarda farkındalık artırma çalışmaları kapsamında çeşitli rehberler yayımlanmaktadır.
6331 sayılı Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına Jaaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğünde olup Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teflişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yerine getirilmektedir.
Çalışma hayatında iş kazalarının önlenebilmesi için yapılması gereken bir diğer önemli husus iş sağlığı ve güvenliği kültürünün toplumun tüm kesimlerine kazandırılmasıdır. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları ile eğitim, seminer ve bilgilendirici faaliyetler düzenlenmekte, kısa Jilm, çizgi film, mobil uygulamalar, kamu spotları, rehber, broşür ve afişler hazırlanmakta olup ayrıca çeşitli sektörlerde çalışan kişilerin ve profesyonellerin bilgi düzeyini geliştirecek eğitimler verilmektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumunca yürütülen iş kazası soruşturmalarında; olayın iş kazası olup olmadığı, kaza olayının meydana gelmesinde kusuru bulunanların tespiti ve sigortalı ve hak sahipleri için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanacak hakların kusurlu kişilere rücu edilmesi hususlarına yönelik tespitler yapılmakta olup bahse konu soruşturmalar sonucu düzenlenen raporlar, gerekli iş ve işlemlerin tesisi için ilgili birimlere intikal ettirilmektedir. Diğer taraftan, kayıt dışı çalışmaya ilişkin ihbar ve şikâyetlere dayalı denetimlerin yanı sıra sektörel denetimler, tarama denetimleri, yol kenarı denetimleri ve kolluk veya diğer kurumlarla ortak yürütülen denetimler aracılığıyla kayıt dışı çalışanların tespiti sağlanmaktadır. Ayrıca iş kazası incelemeleri gibi denetim konularında da sigortasız çalışma araştırılmakta ve tespit edilen kişiler kayıt altına alınmaktadır.
Bununla birlikte, kamu idarelerinin denetim elemanları, kendi mevzuatları çerçevesinde sigortasız çalışan kişileri Kuruma bildirmekle yükümlü olup, bu raporlar doğrultusunda tescilsiz çalışanlar kayıt altına alınmaktadır. Böylece diğer kurumların denetim elemanları aracılığıyl kontrolleri yapılmakta ve denetim ağı genişletilmektedir. "
Prof. Dr. Vat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296—71 68