Dijital pazar yeri niteliğindeki firmaların lisans ücretlerine ilişkin
Kaynak göster
Şeref Arpacı (CHP), 28 Ekim 2025 tarihinde 7/35984 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 17 Aralık 2025).
Şeref Arpacı (CHP, Denizli). “Dijital pazar yeri niteliğindeki firmaların lisans ücretlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35984, 28 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35984-dijital-pazar-yeri-niteligindeki-firmalarin-lisans-ucretlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec08f06b-2897-4964-866f-019a33ca07c4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 50 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. maddeleri göreğince arz ederim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kayfaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nun 23 Temmuz 2024 tarihli toplantısında görüşülen ve daha sonra yasalaşan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Teklifi kapsamında, dijital pazar yerlerine ilişkin düzenlemeler Komisyonumuzda detaylı biçimde değerlendirilmiştir. Görüşmeler esnasında, dijital pazar yerlerinde faaliyet gösteren firmalardan alınması öngörülen lisans ücretlerinin
Hazine gelirleri açısından önemine dikkat çekilmiş; bu ücretlerin cirolar üzerinden adil, şeffaf
've etkin biçimde tahsil edilmesi gerektiği defaatle ifade edilmiştir. Kanunla birlikte lisans ücretlerinde yaşanacak düşüşe itiraz edilmiş, bu gelirlerden vazgeçilmemesini ısrarla ifade etmiştik.
Bu kapsamda hali hazırda dijital pazar yeri niteliğindeki firmaların durumları ve lisans ücretleri ile ilgili aşağıda yer alan sorularımın tarafınızdan yanıtlanmasını dilerim.
SORULAR
Önergenin verildiği tarih itibariyle dijital pazar yeri olarak nitelendirilen kaç firma bulunmaktadır? Bu pazar yerlerinin son 3 yıldaki (2022-2023-2024) yıllara göre ciroları nelerdir? Ciroların toplam e-ticaretteki oransal dağılımı nasıldır?
Kanun değişikliği sonrasında 2025 yılındaki ilk lisans hesaplamasında yüzde 20 koşulu aranmadan hesaplama yapılacağı bilinmektedir. 2025 yılında dijital pazar yerleri tarafından ödenen lisans ücretleri ne kadardır? Hangi dijital pazar yerlerinden bugüne kadar lisans ücreti alınmıştır?
2022 yılında gerçekleştirilen kanun değişikliğinden evvel Rekabet Kurumu amlari pazardaki tek platforma evrilme eğilimi tespit edilmiş ve tek platforma evrilme eğiliminin önüne geçmek için lisans ücretinin katkı sağlayacağı ifade edilmiştir. 2022 yılından bugüne tek platforma evrilme eğilimi ne durumdadır? Lisanslama ücreti tek platforma evrilmeyi önlemiş midir? Yoksa önünü daha fazla mı açmıştır?
, Dijital pazar yerlerinden alınan lisans ücretlerinin Hazine gelirlerine katkısı ne kadardır? Bu gelirlerin genel bütçe içindeki oranı nedir?
. Lisanslama sürecinde denetim ve kontrol mekanizmaları nasıl işletilmektedir? Dijital pazar yerlerinin beyan ettiği ciro bilgilerinin doğruluğu nasıl tespit edilmektedir?
. Dijital pazar yerlerinin lisanslandırılmasında, kamuoyunda "veri tekelleşmesi" olarak bilinen büyük platformların kullanıcı verilerini kontrol etme gücünün azaltılmasına yönelik bir düzenleme ya da planlama yapılmakta mıdır?
. Ülkemizdeki dijital pazar yerlerinin toplam işlem hacmi ne kadardır? Yıllara göre bu oranlar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :07.11.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1730994 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Denizli Milletvekili Sayın Şeref ARPACI tarafından verilen 7135984 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Çankaya/ANKARA Fatih Mehmet ÖZCAN emi yi P vs 2 MN leriGDticaret gov.tr Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Çiğheeii KI İnternet Adresi: www .ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334 Gi al kv TİCARET BAKANLIĞI
Denizli Milletvekili Sayın Şeref ARPACI ya Ait 7/35984 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 7) Lisans yükümlülüğü 2025 yılında yürürlüğe girmiş olup, ilgili yükümlülüğe tabi dört şirket bulunmaktadır. Lisans bedelleri net işlem hacimleri üzerinden ilgili şirketler tarafından hesaplanarak ödenmekte ve genel bütçeye gelir kaydedilmektedir.
Şeffaflık, güven ve rekabet odaklı yaklaşım ve düzenlemelerimiz, yeni girişimler ile KOBİ'lerimizin pazar yerlerine entegrasyonunu teşvik etmiş, e-ticaret faaliyetlerine katılımı hızlandırmıştır. Bu kapsamda, 2019 yılında 68 bin olan e-ticaret alanında faaliyet gösteren işletme sayısı, 2022 yılında yaklaşık 549 bine, 2023 yılında yaklaşık 560 bine ulaşmış; 2024 yılında ise 600 bini aşmıştır. Bu sayının yaklaşık 9080'ini şahıs işletmeleri oluşturmaktadır. Bu işletmelerin etkin şekilde korunması amacıyla, elektronik ticaret sektöründe büyük ölçekli e-ticaret pazar yerlerinin sahip oldukları ekonomik güç nedeniyle küçük işletmeler üzerinde haksız ticari baskı oluşturmalarının önüne geçilmesine yönelik denetimler yapılmaktadır.
Hizmet sağlayıcılar, aracı hizmet sağlayıcılar, ödeme ve elektronik para kuruluşları, bankalar, Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve elektronik ticaret altyapı sağlayıcılar, internet üzerinden yapılan sözleşme ve verilen siparişlere ilişkin bilgileri Elektronik Ticaret Bilgi Sistemine bildirmektedir. Söz konusu bildirimler aracılığıyla, işletmelerin net işlem hacimlerinin doğruluğu teyit edilmekte; verilerin mükerrer ya da yanlış olmaması hususunda çalışmalar yürütülmektedir.
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Bakanlığımızca veri tekelleşmesi ve platform bağımlılığının azaltılmasına yönelik kapsamlı bir çerçeve oluşturulmuştur. 6563 sayılı Kanunun ek 2'nci maddesi uyarınca mevcut durumda net işlem hacmi 53 milyar Türk lirasının üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıların, elde ettikleri verileri yalnızca aracılık hizmetinin sunulması amacıyla kullanmaları, bu verileri rakip işletmelerle rekabet ederken kullanmamaları ve satıcıların satışlarına ilişkin verileri bedelsiz ve etkin biçimde taşıyabilmeleri için gerekli teknik imkânı sağlamaları zorunlu kılınmıştır. Bakanlığımızca sektörde rekabetin korunması ve veri yoğunlaşmasının önlenmesi amacıyla uygulamaları yakından izlemekte, ihtiyaç halinde ilave düzenlemelere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
2024 yılı itibarıyla Türkiye'de e-ticaret hacmi bir önceki yıla göre 061,7 oranında artarak 3 trilyon TL'yi aşmıştır. Perakende e-ticaret hacmi ise 2023 yılında 989 milyar TL iken 9463,7 artışla | trilyon 619 milyar TL'ye yükselmiştir.
Diğer taraftan, 2022 yılında gerçekleştirilen kanun değişikliği öncesinde Rekabet Kurumu tarafından yürütülen "E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi" kapsamında, e-pazaryeri platformları pazarında, mevcut durumda tek platforma evrilme yönünde henüz bir bulguya rastlanmadığı, ancak ilerleyen süreçte, etkin faaliyette bulunmayan rakiplerin pazardan çıkması ile tüketici ve satıcı tercihlerinde rakiplerinin önüne geçen, ölçek ve kapsam bakımından önemli büyüme kaydeden bazı büyük aktörlerin güçlenmesiyle oligopolistik bir yapının ortaya çıkabileceğinin mümkün görüldüğü tespit edilmiştir. İlaveten, soru önergesinde belirtilen söz konusu lisans ücreti, devam eden süreçte, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da (ETK) değişiklikler yapan 01.07.2022 tarihli ve 7416 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca getirilmiştir.
Bununla birlikte, sonraki dönemde Kurum bünyesinde ilgili pazara yönelik çeşitli incelemeler gerçekleştirilmiş olup, 03.07.2025 tarihli ve 25-24/594-376 sayılı Rekabet Kurulu kararı çok kategorili e-pazaryerlerine ilişkin en güncel verileri içermektedir. Bu kapsamda, çok kategorili çevrim içi pazaryerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin 2020-2025 yılları arasındaki pazar payları; teşebbüslerin platformlarındaki işlem hacimleri, alışveriş sayıları, trafik hacimleri, aktif tüketici ve satıcı sayıları, tekil satıcı sayıları ve mobil uygulamalarının indirilme sayıları gibi parametrelere göre incelenmiştir. Buna göre, son beş yılda konumunu koruyan pazar lideri platformun pazar payındaki artış ve azalış seviyesinin oldukça sınırlı kaldığı görülmüştür.
Öte yandan, e-pazaryerlerinin tek platforma evrilmesinin önüne geçen birçok faktörün bulunabileceği değerlendirilmekte olup, söz konusu durumun yalnızca ETK kapsamında getirilen lisans ücretine bağlı olup olmadığı hususu hakkında Rekabet Kurumu bünyesinde herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.