Kripto varlık hizmet sağlayıcıların denetimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 72 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Grup Başkanvekili
Kripto varlık piyasası, son beş yılda hem bireysel yatırımcı sayısının artışı hem de işlem hacmindeki büyüklüğüyle Türkiye ekonomisinde önemli bir yer edinmiştir. Ancak sektörün hukuki statüsü hâlâ geçici ve parçalı düzenlemelerle tanımlanmakta, bu da yatırımcı koruması ve piyasa istikrarı açısından ciddi riskler doğurmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
MASAK yükümlülükleri çerçevesinde platformlar belirli raporlama sorumluluklarına tabi olsa da, lisanslama, sermaye yeterliliği, emanet (custody) yapısı ve iflas koruma mekanizması hâlen yasal güvence altına alınmamıştır. Bu durum, olası platform iflasları veya erişim engelleri hâlinde kullanıcı varlıklarının korunamaması riskini barındırmaktadır.
Dünya genelinde kripto piyasalarına ilişkin düzenlemeler hızla kurumsallaşmakta; Avrupa Birliği, 2024 itibarıyla yürürlüğe giren MiCA (Markets in Crypto-Assets) tüzüğü ile yatırımcı varlıklarının saklanması, reklam kuralları, piyasa gözetimi ve vergilendirme esaslarını netleştirmiştir. Türkiye'de de benzer bir çerçevenin hazırlanmakta olduğu kamuoyuna yansımaktadır.
Öte yandan, kripto işlemlerinden elde edilen kazançların vergisel niteliği halen belirsizdir. Bu durum hem yatırımcılar hem de idare açısından vergi uyumunu zorlaştırmaktadır. Ayrıca kara para aklama ve terör finansmanı risklerine karşı geliştirilen mevcut MASAK rehberleri, yeni ürün tipleri (NFT, Defi, staking vb.) için yetersiz kalmaktadır.
Tüm bu hususlar, finansal istikrarın ve yatırımcı güveninin korunması, ayrıca uluslararası yükümlülüklerle uyumlu bir çerçevenin sağlanması açısından yeni yasal düzenlemelerin kapsam, takvim ve denetim yapısının kamuoyuna açıklanmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının lisanslanmasına ilişkin kriterler nelerdir? Bu lisanslama süreci için belirlenen geçiş takvimi, başvuru şartları ve denetim planı kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? O Pam "EĞE ERİ
. Platformlarda tutulan müşteri varlıklarının saklanması nasıl düzenlenecektir? Olası platform iflası hâlinde yatırımcı varlıklarının korunmasına yönelik bir iflas koruma fonu veya sigorta mekanizması planlanmakta mıdır?
. Piyasa gözetimi, manipülasyon ve piyasa bozucu eylemler için hangi idari otorite
(SPK, BDDK, Merkez Bankası vb.) yetkili olacaktır? Reklam ve tanıtım faaliyetleri için ayrı bir onay/izin sistemi getirilecek midir?
. Kripto varlık işlemlerine ilişkin vergilendirme esasları belirlenmiş midir? Stopaj, sermaye kazancı veya eşik değer temelli bir model üzerinde çalışılmakta mıdır? Bu konuda hazırlanmış bir taslak vergi rehberi veya etki analizi bulunmakta mıdır?
. Kripto işlemleri kapsamında kara para aklama (AML) ve terör finansmanı (CFT) risklerine karşı mevcut MASAK rehberleri yeterli görülmekte midir? Yeni risk kategorileri (DeFi, NFT, staking vb.) için ek önlemler planlanmakta mıdır?
. Türkiye'nin MiCA (AB), FATF ve IOSCO standartlarıyla uyum süreci hangi aşamadadır? Bu süreçte uluslararası teknik yardım veya iş birliği yapılmakta mıdır?
. Kripto varlık piyasasında oluşabilecek sistemik risklere karşı Hazine ve Maliye
Bakanlığı bünyesinde bir Erken Uyarı Mekanizması veya Risk İzleme Komitesi kurulacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mavalfnke.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Dealer Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta sgbsoruonergeleri(&'hmb.gov.ir İHlekironik Ağ: vw .hmb. gör 7136234 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da Sermaye Piyasası Kurulunun (Kurul) görev ve yetki alanına giren nitelikteki kripto varlıklar tanımlanmış ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS) Sermaye Piyasası Kanunu (Kanun) kapsamında Kurulun düzenleme ve denetim yetkisi altına alınmıştır. Ayrıca, Kurul nezdinde yürütülen ikincil mevzuat çalışmalarının tamamlanması neticesinde, KVHS faaliyetleri düzenleme altına alınmış olup, bilgi işlem temelli çeşitli yükümlülüklere de tabi tutulmuştur.
KVHS'lerin iç denetim, iç kontrol, risk yönetimi ve bilgi güvenliğini de içeren birçok konuda düzenlemeye gidilmiştir. Bu kapsamda KVHS"lerin bilgi sistemleri güvenliği ve siber saldırılara karşı dirençlerinin belirlenebilmesi için; sızma testleri ve bilgi sistemleri bağımsız denetimi ve rezerv kanıt denetimi yaptırmaları zorunlu kılınmıştır.
KVHSler tarafından müşterilere ait kripto varlıklara yönelik sigorta yaptırılması veya KVHS'ların faaliyet alanına ve risk profiline uygun siber güvenlik sigortası yaptırılması mümkün kılınmıştır.
Ayrıca, KVHS faaliyetlerine ilişkin ortaya çıkabilecek suçlar ile KVHS alanında işlenebilecek sermaye piyasası suçları ve kabahatler belirlenmiştir. KVHS'ler Kanunun 99/B sayılı maddesi hükümleri uyarınca, müşteri varlıkların tesliminin yapılamaması ve siber saldırı kaynaklı müşteri varlığı kaybı hallerinde, zararların yükletilebildiği ölçüde KVAS'ler sorumlu tutulmuştur. KVHS"lerin müşterilerine ait kripto varlıkların saklanması için en az bir kripto varlık saklama kuruluşu ile anlaşmaları zorunlu kılınmıştır.
Bununla birlikte, KVHS/ler, yetkilendirilmiş bağımsız denetçilere; yılın üçüncü, altıncı, dokuzuncu ve on ikinci ay sonları itibarıyla KVHS bünyesinde kayden izlenen kripto varlıklara ilişkin rezervlerin korunduğuna ve saklama hizmetinin Kurul düzenlemelerine uygunluğuna dair tespitlerin yer aldığı rezerv kanıt denetimi yaptırmak zorundadır.
Kripto varlıklara ve KVHS/'lere ilişkin düzenleme çalışmaları yürütülürken, gerek diğer ülke uygulamaları gerekse uluslararası organizasyonların düzenlemeleri ve tavsiye raporları yakından takip edilmiştir. Bu kapsamda, mevzuat hükümlerinin hazırlanması aşamasında MiCA düzenlemeleri ve IOSCO standartlarına uyum hususu da göz önünde bulundurulmuş olup, kripto varlık hizmet sağlayıcıların operasyon ve organizasyonel yükümlülükleri
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 bakımından Kurul düzenlemeleri (kuruluş/faaliyet izni alınması, organizasyon yapısı, yönetim ve personel yükümlülükleri, iş akış süreçleri, iç kontrol mekanizmaları vb.) uluslararası düzenlemelerle paraleldir.
Diğer taraftan, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik mücadelede kararlılıkla hareket edilmektedir. Bu doğrultuda 2020 yılından beri, yükümlü kuruluşlara yönelik risk bazlı denetim sistemi devreye alınmıştır. Sektörlerin karşı karşıya olduğu riskler yapılan analizler sonucunda belirlenmekte; finansal kuruluşlar başta olmak üzere tüm yükümlüler, risk profillerine göre denetime tabi tutulmaktadır. Bu çerçevede, yetkili müesseselerin de dahil olduğu yüksek riskli sektörler öncelikli olarak izlenmekte ve gerekli yaptırımlar gecikmeksizin uygulanmaktadır.
Kripto varlıkların neden olabileceği olası mali suç riskleri çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınmakta, bu alandaki ulusal ve uluslararası gelişmeler yakından izlenerek gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik olarak; Mali Eylem Görev Gücü'nün (FATF) başta Travel Rule (Seyahat Kuralı) olmak üzere ilgili düzenlemelerine uyumlu olacak şekilde mevzuat değişikliğine gidilmiştir. Söz konusu mevzuat değişiklikleri ağırlıklı olarak Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılara (KVHS) yönelik hükümler ihtiva etmektedir.
Bu kapsamda, KVHS öncelikle MASAK yükümlüleri arasında alınarak, müşteri kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, kayıt tutma ve bildirim gibi yükümlülüklere tabi kılınmış, belli bir uyum süresi sonrasında daha sıkı tedbirler uygulamakla yükümlü "Finansal Kuruluş" kapsamına alınarak, uyum programı hazırlama ve gerek MASAK ile koordinasyonu sağlamak gerekse uyum düzeyini yükseltmek amacıyla uyum görevlisi atama yükümlülükleri getirilmiştir. Böylelikle KVHSlerin suçların işlenmesinde araç olarak kullanılmasının önlenmesi amacıyla ilgili kurumsal ve mevzuat temelli tedbirler hayata geçirilmiştir.
Ayrıca, FATF tavsiyelerinde belirlenen risk bazlı yaklaşım çerçevesinde ulusal yükümlülüklerin yanı sıra uluslararası standartlara tam uyum içinde hareket edilmekte; bu doğrultuda hazırlanan Ulusal Risk Değerlendirme Raporu (URD) ile tespit edilen öncelikli alanlara ilişkin tedbirlerin zamanında hayata geçirilmesi için eşgüdümlü bir strateji uygulanmaktadır.
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbşoruoneryelerkichmb,gov,u Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan