Zeytin sineği ile mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması hususunda gereğini arz ederim.
Balıkesir Körfez Bölgesi; Edremit, Burhaniye, Havran, Gömeç ve Ayvalık ilçelerini kapsayan geniş zeytin üretim alanlarıyla ülkemizin en önemli zeytin ve zeytinyağı üretim merkezlerinden biridir. Ancak son yıllarda özellikle iklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklık ve nem oranları, zeytin sineği (Bactrocera oleae) popülasyonunun hızla artmasına neden olmuştur.
Zeytin sineği zarârı, meyve dökülmelerine ve yağ kalitesinde ciddi bozulmalara yol açmakta; üreticinin hem verim hem gelir kaybı yaşamasına neden olmaktadır. Yaşanan verim kaybı bölge ekonomisine ve Türkiye ekonomisine zarar vermekte, natürel sızma zeytinyağı olarak değerlendirilmesi gereken zeytinleri, sanayi tipi zeytine dönüştürmektedir. Çiftçilerimiz bu durumdan oldukça olumsuz etkilenmekte ve maddi zarara uğramaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Zeytin sineğinin verdiği hasarla mücadele çiftçinin bireysel olarak mücadele edebileceği bir olgu değildir. Zeytin üreticileri, Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik kriz nedeniyle her yıl zarar ederken, zeytin sineğinden koruyucu ilaçlama ve feromon tuzaklarının maliyetini karşılayamamaktadır. Balıkesirli çiftçilerin zeytin sineği ile mücadelesinde bireysel ilaçlama yalnızca 9050-60 oranında başarı ile sonuçlanmaktadır. Kaldı ki bir çiftçinin etkili mücadelesi, bunu yapamayan çevredeki çiftçilerin arazilerine sinekleri yöneltmektedir. Zeytin sineğinin en etkili mücadelesi, topyekün bir tarım politikasıyla mümkündür. İlaçlama bölgesel bir program dahilinde uygun sürelerde yapılmalı, ekonomik olarak çıkmazda olan çiftçimiz ilaçlama konusunda desteklenmelidir.
Balıkesir Körfezi'ndeki üreticiler, bu yıl da yoğun bir sinek istilasıyla karşı karşıya kalmış, ancak mücadelede yeterli ve zamanında destek alamamışladır. Zeytin sineği ile biyoteknik, kimyasal ve entegre mücadele yöntemleri konusunda üreticilere etkin destek sağlanmaması; bölgedeki tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ve ihracat kalitesini tehdit etmektedir.
| Daha önce Bakanlığınıza sunulmuş olan zeytin sineğine karşı "Zirai İnsansız Hava Afâçları (ZİHAJ" ile mücadele projesinin akıbetinin ne olduğu ise belirsizdir. Bölgemizde ZİHA"lar ile herhangi bir çalışma yapılmamaktadır.
' Bu bağlamda;
SORULAR
Balıkesir Körfez Bölgesi'nde bu yıl zeytin sineği ile mücadele kapsamında bakanlıkça yürütülen çalışmalar nelerdir? n2. 2025 yılı içerisinde Balıkesir il genelinde kaç dekar alanda zeytin sineği izleme vö mücadele programı uygulanmıştır?
Üreticilere ücretsiz veya destekli feromon tuzak, biyoteknik ürün veya ilaç desteği sağlanmış mıdır? Sağlandıysa miktar ve kapsamı nedir?
Zeytin sineği popülasyonuna ilişkin erken uyarı ve tahmin istasyonlarının sayısı nedir? Bu istasyonlardan elde edilen veriler üreticilere hangi yollarla iletilmektedir?
Balıkesir Körfez Bölgesi'nde 2024 ve 2025 yıllarında zeytin sineği zararı nedeniyle ürün kaybı oranı ne kadar olmuştur?
| $. Bakanlığınızın, önümüzdeki üretim sezonunda iklim değişikliğine bağlı zararlı artışına karşı entegre mücadele planı hazırlığı var mıdır?
Zeytin üreticisinin verim kaybı nedeniyle uğradığı ekonomik zararın tazmini için herhangi bir destekleme veya tazminat programı planlanmakta mıdır?
Daha önce Bakanlığınıza sunulmuş olan zeytin sineğine karşı "Zirai İnsansız Hava Araçları (ZİHA)" ile mücadele projesinin akıbeti nedir? Bu proje Bakanlığınızca kabul edilmiş midir? Bu proje reddedildiyse sebepleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Balıkesir Körfez Bölgesi'nde "Zeytin Sineği (Bacirocera oleae) ile entegre mücadele" kapsamında il/ilçe tarım ve orman müdürlükleri teknik ekiplerince zararlının takibi yapılarak doğru zamanda kimyasal mücadele yapılabilmesi için üreticilerimize, mücadele duyuruları, ziyaretler ve bilgilendirilmeler yapılmıştır.
Balıkesir ilinde Zeytin Sineği ile Entegre Mücadele kapsamında 820.000 dekar alanda izleme ve mücadele programı uygulanmıştır. Bu kapsamda 2025 yılı itibarıyla 165.000 TL feromon ve tuzak desteği verilmiştir.
8 ilçede 10 farklı lokasyonda konumlandırılmış olan erken uyarı ve tahmin istasyonlarıyla zeytin sineği zararlısına ilişkin gerekli takip ve izleme faaliyetleri yürütülmektedir. Bu istasyonlardan elde edilen veriler analiz edildikten sonra gerekli görülmesi halinde üretici bilgilendirmeleri kısa mesaj ve/veya ilan yoluyla sağlanmaktadır.
Balıkesir Körfez Bölgesi'nde 2024 yılında son yılların en yüksek rekoltesi gerçekleşmiştir. Rekoltedeki bu büyük artış dolayısıyla ağaçlarda gelecek yılın meyve sürgünü oluşumu daha zayıf gerçekleşmiştir. Bunun yanında gerek periyodisite gerekse kuraklık etkisiyle 2025 yılında rekoltede düşüş ön görülmektedir. Söz konusu rekolte düşüşü zeytin sineği zararından kaynaklanmamaktadır. Bölgede hasat halen devam etmektedir. 2025 yılı üretim sezonunun kurak geçmesi nedeniyle zeytin sineği popülasyonu açısından önceki yıllara göre daha düşük riskli bir dönem olmuştur.
Bakanlığımız tarafından yürütülmekte olan entegre mücadele uygulamalarıyla ekosistem dengeleri gözetilerek, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amaçlamaktadır. Bakanlığımızın 2026 yılı üretim sezonunda, her yıl olduğu gibi "Entegre Mücadele Programı" hazırlığı bulunmakta olup yapılacak düzenli takipler doğrultusunda, mücadele zamanlarının doğru olarak saptanması ve başarılı bir mücadele gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Bunun yanında değişen iklim koşulları nedeniyle 2025 yılında yürütülen entegre mücadele çalışmaları kapsamında, özellikle kış aylarının ılıman geçmesi nedeniyle ilk çıkışların doğru zamanda saptanması ve zararlının popülasyon değişiminin izlenmesi amacıyla kullanılan izleme tuzakları mayıs ayı itibarıyla aşılmaya başlamıştır. 2026 yılı üretim sezonunda da mayıs ayında tuzakların asılarak, tuzaklardaki sinek popülasyonunun artması ve meyvelerin vurma olgunluğuna gelmesiyle birlikte vuruk kontrollerine başlanılacaktır.
Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü liderliğinde hazırlanan, "Zeytin Bahçelerinde Zehirli Yem Kısmi Dal Tekniği ile Pestisit Uygulamalarında İHA'ların Kullanım Olanaklarının Araştırılması Projesi" çalışmalarına 01.01.2023 tarihinde başlanılmış olup çalışmalar devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan