Denizli'de şap hastalığıyla mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 64 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Kurban Bayramı öncesinden itibaren ülke genelinde şap hastalığının yaygınlaştığı, Temmuz ayında ortaya çıkan yeni varyantla birlikte Doğu ve Güneydoğu'daki sınır illerinde başlayan vakaların kısa sürede iç bölgelere yayıldığı sahadan anlaşılmaktadır. Bu süreçte Denizli'de de risk belirginleşmiş, özellikle Çivril, Bozkurt, Acıpayam, Çal ve Çardak başta olmak üzere il genelinde hastalığın etkileri üreticiyi ağır biçimde etkilemiştir. Üretici, hayvan hareketlerinin kısıtlanması ve süt verimindeki düşüş nedeniyle gelir kaybı yaşamakta; vitamin ve ilaç takviyeleri ile dezenfektan ve koruyucu ekipman temini konusunda maliyet baskısı altında kalmaktadır. Sahadaki paydaşlarla yapılan görüşmelerde, ücretsiz dezenfektan ve kişisel koruyucu ekipman desteği, vitamin ve mineral takviyeleri, ayrıca hibe yem desteği talebi öne çıkmaktadır. Üreticilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının faizsiz ertelenmesi ve şap kaynaklı telef ile diğer zararların ivedilikle tazmin edilmesi beklentisi dile getirilmiştir. Öte yandan şap aşısının tedariki ve üretimine dair iddialar kamuoyuna yansımakta, karar ve süreçlerin şeffaflığı sorgulanmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 ve 2025 yıllarında iller bazında tespit edilen şap şüphe, odak ve kesin vaka sayıları
• nelerdir?
2024 ve-2025 yıllarında Denizli il ve ilçelerinde ayrı ayrı tespit edilen şap şüphe, odak ve kesin vaka sayıları nelerdir?
İlk tespitlerin yapıldığı sınır illerinde uygulanan acil eylem adımları nelerdir ve bu adımlar hangi zamanlamayla hayata geçirilmiştir?
Aşılama takvimi iller bazında nasıl yürütülmüştür ve planlanan kampanyalar hangi kapsama oranlarıyla gerçekleşmiştir?
Aşı tedarikinde gecikme yaşanmış mıdır ve yaşandıysa gerekçeleri ile alınan önlemler nelerdir?
Şap Enstitüsünün aşı üretim ve tedarikteki güncel rolü nedir? Üçüncü kişi veya şirketlere aşı üretim ve tedarik konusunda yetkilendirme ya da protokol yapılmış mıdır?
Aşı stok yönetimi dahilinde illere sevk süreleri ile kritik stok eşikleri nedir? 8. Hayvan pazarlarının geçici kapatılmasına ilişkin iller bazında alınan kararların tarihleri, kapalı kalınan süreler ve yeniden açılış kriterleri nelerdir?
Tel 20 (312) 420 27 67 — 68
E- Posta : gulizar.bicerkaraca(Dtbmm.gov.tr Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA
Hayvan hareketlerinin denetimi için oluşturulan sabit ve geçici kontrol noktalarında 2024 ve 2025 yıllarında yapılan işlem sayısı, tespit edilen ihlal sayısı ve uygulanan idari yaptırımlar nelerdir?
Şap Enstitüsü ve diğer yetkili laboratuvarlarda numune sonuçlanma süreleri nasıldır ve son iki yılda meydana gelen olası gecikmelerin nedenleri ile giderilmesine yönelik tedbirler nelerdir?
Denizli İl ve ilçe müdürlüklerinde görev yapan veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni ve yol kontrol ekiplerinin sayıları nedir?
Şap nedeniyle meydana gelen itlaf ve diğer zararlar için üreticiye ödenen tazminat tutarları ile başvurudan ödemeye kadar geçen ortalama süre nedir?
Şap verilerinin kamuoyuyla düzenli ve şeffaf biçimde paylaşılması amacıyla periyodik bir durum raporu yayımlanacak mıdır ve yayımlanacaksa kapsam ile periyot nedir?
2026 yılı için risk haritalaması, hedef aşılama oranları, ek bütçe ve güçlendirilmiş saha tedbirleri nelerdir?
Denizli'de ilçe bazında aşılama kapsamı ve kapsama oranları nedir ve ertelenen kampanyalar olmuşsa gerekçeleri nelerdir?
Denizli'nin Çivril, Bozkurt, Acıpayam ve Çardak ilçelerinde uygulanan karantina kararları, numune sayıları, numune sonuçlanma süreleri ve pazarların yeniden açılış eşikleri nedir?
Denizli'de karantina, pazar kapanması, yem ve nakliye maliyetleri ile değer kaybı dikkate alınarak üreticinin maruz kaldığı gelir kaybına karşı devreye alınacak destek kalemleri, başvuru usulü, takvimi ve ödenek tutarı uygulanacak mıdır?
Tel -0 (312) 420 27 67 — 68 Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince hassasiyetle yürütülmektedir.
2025 yılında ortaya çıkan şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan şap virüsünün yeni bir serotipinin (SAT-1) uzun yıllar sonra ülkemizde ortaya çıkmış olmasıdır.
Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı yılda iki defa ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde aşılama programları yürütülmektedir. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmış olup 2025 Haziran ayında başlatılan sonbahar dönemi şap aşılama kampanyasında ise ortalama 9699 seviyesinde ülke bazlı aşılama oranı yakalanmıştır.
Risk esaslı olarak ülke bazlı baskın aşılama çalışmaları, il ve bölge bazlı ek aşılama çalışmaları ve mihrak bazlı aşılama çalışmaları yürütülmektedir.
Aşılama çalışmalarıyla birlikte sahadan düzenli olarak numune akışı sağlanmakta, virüsün genetik yapısı takip edilmekte ve değişen genetik yapıya bağlı olarak saha suşu ile uyumlu aşı üretim çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Şap hastalığının yeni varyantına karşı 26,6 milyon doz aşı üretimi tamamlanmış ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.
Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir.
Salgın niteliği taşıyan bir hayvan hastalığının tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmakta, hastalık sönüşü yapılana kadar da belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışları yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm duyarlı hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında paydaşlara yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yapılmakta, mihraklarda ise temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri büyük bir hassasiyetle gerçekleştirilmektedir.
Hayvan pazarları, kesimhaneler ve kurbanlık satış yerleri ile kesim yerlerine; il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden alınan veteriner sağlık raporu ile sevk edilen tüm hayvanlar, sağlık taramasından geçirilerek gönderilmektedir. Yapılan kontroller sonucunda hastalık tespit edilen hayvanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler uygulanmaktadır.
Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır.
Hayvan pazarlarının kapatılmasının yanı sıra, yapılan epidemiyolojik çalışmalar doğrultusunda riskli illerde, Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile il içi ve il dışı hayvan hareketlerine kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uymayarak kontrolsüz hayvan hareketinde bulunan kişilere, il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında cezai işlemler uygulanmaktadır.
Ülke genelinde yürütülen yoğun aşılama, karantina ve saha denetimleri sayesinde hastalığın yayılımı büyük oranda sınırlandırılmıştır. Aşılama oranı yüzde 85'in üzerine çıkan çoğu TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı ilimizde hayvan pazarları açılmıştır. Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile risk durumu göz önünde tutularak ve önlem amaçlı olarak hayvan pazarı kapatılması kararları da mihrak alanlarından bağımsız olarak alınabilmektedir.
Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.
2024 ve 2025 yıllarında sabit denetim istasyonlarında toplam 30.082 nakil aracı kontrol edilmiş olup 1.376 adet uygunsuz nakil aracı tespit edilmiştir. Tespit edilen uygunsuzluklar neticesinde nakil aracı sahiplerine ve hayvan sahiplerine 80.842.201 TI idari yaptırım cezası uygulanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan