Banka çalışanlarının maaş promosyonlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Sosyal adaletin ve gelir güvencesinin en temel kurumsal dayanaklarından biri olan çalışanların maaş promosyonu hakkı, son yıllarda kamu kurumlarında belirli bir sistematik çerçeveye oturtulmuş olsa da özel sektör ve bazı kamu bankaları çalışanları açısından hâlâ | belirsizlik taşımaktadır.

Tarafıma iletilen bilgilere göre, devlet bankaları ve özel bankalarda görev yapan birçok çalışan, maaş promosyonu ödemelerinden faydalanamadıklarını belirtmiştir. Bazı durumlarda ise promosyon sözleşmeleri yapıldığı hâlde, promosyon tutarlarının yetersiz, adaletsiz veya gecikmeli şekilde ödendiği yönünde şikâyetler bulunmaktadır. Oysa promosyon uygulaması, uzun zaman önce kamu kurumlarında yaygınlaştırılmış, ardından özel bankalarla yapılan protokollerle sistematik hale getirilmiştir. Ancak özel sektör çalışanları açısından hâlâ yasal bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Bu durum, aynı ekonomik şartlar altında çalışan milyonlarca emekçinin eşit olmayan koşullarda maaş aldığı ve finansal teşviklerden yoksun bırakıldığı anlamına gelmektedir. Üstelik özel sektör çalışanlarının maaşlarının yatırıldığı bankalar, bu maaşlar üzerinden yüksek hacimli işlem ve mevduat trafiği kazanmakta; buna karşın çalışanlara herhangi bir promosyon verilmemesi ekonomik hakkaniyet ilkesine aykırıdır. Promosyon hakkı, yalnızca kamu personeline değil, banka müşterisi konumundaki tüm emekçilere tanınması gereken bir uygulamadır. Bu konuda mevzuat boşluğunun giderilmesi, çalışanlar arasında adaletin tesis edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda,

SORULAR

1. Bakanlığınıza, kamu ve özel bankalarda çalışan personelin maaş promosyonu alamadığına ilişkin herhangi bir şikâyet veya başvuru ulaşmış mıdır? Ulaştıysa sayısı ve illere göre dağılımı nedir?

2. Maaş promosyonu ödemeleriyle ilgili olarak çalışanların bankalar karşısında yasal güvenceye sahip olmaması hakkında Bakanlığınız bir düzenleme hazırlığı yapmakta mıdır? Özel sektör çalışanlarının maaşları için yapılan banka anlaşmalarında, bankalarla işverenler arasında promosyon paylaşımı yapıldığı yönündeki iddialar hakkında bir inceleme yürütülmekte midir?

3. Promosyon uygulamalarının yalnızca kamu çalışanlarıyla sınırlı kalması, çalışma hayatında eşitlik ilkesine aykırı değil midir? Bakanlığınız bu adaletsizliği gidermek için mevzuat değişikliği planlamakta mıdır?

4. 2020-2025 yılları arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na promosyon uygulamalarıyla ilgili yapılan başvuru, şikâyet veya dava sayısı kaçtır?

5. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bünyesinde görev yapan personelin maaş promosyonu anlaşmaları hangi kriterlerle yapılmaktadır? Promosyon tutarları personel arasında unvan veya kadro bazında farklılık göstermekte midir? Son yapılan anlaşmada belirlenen miktar nedir?

6. Promosyon hakkının tüm çalışanlar için geçerli hale getirilmesi yönünde, Türkiye Bankalar Birliği, Merkez Bankası veya Hazine ve Maliye Bakanlığı ile koordineli bir çalışma yürütülmekte midir?