Bilecik'in Pazaryeri ilçesinde yürütülen madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 10 Kasım 2025 tarihinde 7/36649 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 17 Aralık 2025).
Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “Bilecik'in Pazaryeri ilçesinde yürütülen madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36649, 10 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36649-bilecik-in-pazaryeri-ilcesinde-yurutulen-madencilik-faaliyetinin-cevresel-etkilerine-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b91efebd-0f1c-453c-acc9-019a71fba2df
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından
Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri . cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 10.11.2025 ince yazılı olarak
Perihan KOCA Mersin Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Günümüzde küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileri hissedilir derecede artarken, büyük karbon emme kapasiteleri olan ormanlık alanlarının önemli bir bölümü madenciliğe tahsis edilmektedir. Maden sahası olarak kullanılmasına izin verilen ormanlık alanlarda sel, erozyon vb. diğer olumsuz doğa olaylarının daha fazla yaşandığı bilinmektedir.
Maden sahalarında ağaç kesimi, toprak kazımı ve yol açma işlemleri, biyoçeşitliliği azaltır ve yaban hayatının yaşam alanlarını yok eder. Ekosistem dengesi bozulur; birçok tür yer değiştirmek zorunda kalır bir kısmı da yok olur.
Bilecik'in Pazaryeri ilçesinde, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri iştiraklerinden Gübretaş Maden Yatırımları A.Ş.'nin 90100 iştiraki olan Kavak Madencilik A.Ş. tarafından yürütülecek yeni maden arama projesi kapsamında altın arama çalışmalarının başlayacağı bildirilmiştir. İlçeye bağlı 1050 rakımlı Bozcaarmut Köyü sınırları içerisinde yer alan maden ruhsat sahasına yönelik yürütülen faaliyetler hakkında şirketin bölgede halkı ikna toplantıları gerçekleştirdiğine dair haberler basında yer almıştır.
Maden sahalarında altını cevherden ayırmak için siyanür ve cıva gibi kimyasallar kullanıldığı bilenmektedir. Bu kapsamda Bozcaarmut'ta yapılması muhtemel altın madeni faaliyetinin bölgedeki orman alanları yok edeceği, suları ve toprağı zehirleyeceği, bölge içerisindeki Bozcaarmut ve Gedikpınar göletlerinde ağır tahribatlar yaratacağı bilinmektedir. Zira madenler kapandıktan sonra bile toprak kendini onaramaz. Böyle bir ortamda tarımsal üretimden bahsetmek bile mümkün değildir. Sonuç olarak, maden sahaları tüm canlılar için ciddi sağlık riskleri ortaya çıkmaktadır.
Bu bağlamda;
I-Alün maden sahalarının dağların tepeleri kazılarak geri dönüşsüz biçimde yok edildiği boşalan maden çukurlarının ölü arazi haline geldiği, rehabilitasyon süreci olsa dahi toprağın eski haline getirilemediği bilimsel olarak bilinmesine rağmen, Bilecik'in Pazaryeri ilçesine bağlı ormanlık alanları kapsayan bölgede, Gübretaş A.Ş şirketlerine altın arama ruhsatı verilmiş midir?
SORULAR
Gübretaş Maden Yatırım A.Ş'nin yatırımları ve cirosu Bilecik ekosisteminde bulunan canlılardan bakanlığınızca daha mı önemlidir?
Bilecik'in Bozcaarmut Köyü'ndeki maden arama projesinin çevresel riskleri olmadığına yönelik gerçekleştirilen köylüleri ikna toplantısı bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?
Gübretaş Maden Yatırımları A.Ş adına yapılan Bozcaarmut'taki toplantıda bulunan yetkilinin köylülere verdiği bilgiler hangi bilimsel çalışmaya dayanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
; DÖNEM | ESASNO 284 o | 7136649
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu kapsamda Bilecik ilimizin Pazaryeri ilçesi dahilinde Önergeye konu şirket adına düzenlenmiş herhangi bir altın arama ruhsatı bulunmamaktadır.
Siyanür ise sadece altının cevher olarak üretimin yapıldığı tesis sürecinde kullanılan bir madde olup, altın dahil hiçbir madenin aranması aşamasında siyanür kullanımı söz konusu değildir. Siyanürün kullanım kıstasları da 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenmektedir.
Bununla birlikte maden sahaları madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından, çevresel etkiler bakımından 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, iş sağlığı ve güvenliği bakımından ise 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından periyodik olarak denetlenmekte olup, yapılan bu denetimlerde mevzuata uygun çalışılmadığının tespiti halinde MAPEG tarafından çevre ve insan sağlığına zarar verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri gerekli önlemler alınıncaya kadar durdurulmaktadır. Bu ihlallerin tekrarlanması halinde ise 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde ruhsat iptali yaptırımı gündeme gelmektedir.
Bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparfan BAYRAKTARBakan