MESEM uygulaması kapsamında çalışırken hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin
Kaynak göster
Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 17 Kasım 2025 tarihinde 7/36692 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 26 Aralık 2025).
Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “MESEM uygulaması kapsamında çalışırken hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36692, 17 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36692-mesem-uygulamasi-kapsaminda-calisirken-hayatini-kaybeden-ogrencilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cc295e46-4060-4068-96ff-019a96fb3967
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Perihan KOCA Mersin Milletvekili
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi?ne geçilmesiyle birlikte Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü'nün görevleri 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararmamesi?'nde belirlenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kararname 21. yılda Türkiye'nin meslek ve teknik eğitimle ilgili hedefleri, "teknik eğitimin bir anlayışıyla, iş dünyasının büyümesi, mezunların üretime katılması, uygulanan programların iş piyasasının tamamlanması, eğitimin sosyal ve sektörel olarak sürdürülmesi, meslekleri ve teknik eğitim sisteminin yetiştirilmesi, iş ahlakının üst düzey derecesinin kazandırılması" olarak tanımlamıştır.
11 Kasım 2025 tarihinde, Türkiye'nin ilk MESEM Projeli okulu olarak bilinen Mersin'deki Rüştü Kazım Yücelen Mesleki Eğitim Merkezi'nde 11.sınıf öğrencisi 16 yaşında Alperen Uygun Mersin Anamur'da çalıştığı asansör firmasıyla gittiği inşaatta 3. kattan asansör boşluğuna düşerek hayatını kaybetti.
Çocuklar bizzat kararnameye de konu olan iş dünyasının büyümesi, iş piyasasının tanımlanması, sermayenin kârlılığı ve patronların çıkarları uğruna MESEM programı ve MEB eliyle bilerek ve isteyerek çocuk yaşta işçi olmakta ve işçi cinayetine maruz kalmaktadır.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), 2025'te en az 78 çocuğun işçi cinayetiyle öldüğünü ifade etmiştir. Aynı raporda, bu ölümlerden en az 15 çocuğun MESEM (Mesleki Eğitim Merkezi) programları kapsamında çalışırken yaşamını yitirdiği belirtilmiştir. Bu bağlamda;
SORULAR
Mesleki eğitim adı altında öğrencilerin bakanlık eliyle, özel sektörde güvencesiz bir şekilde, MESEM uygulamaları, organize sanayi bölgesi içinde kurulan meslek liseleri ya da işletmelerde beceri eğitimi gibi uygulamalar kullanılarak ucuz, güvencesiz iş gücü olarak sermayeye hizmet ettirilmesinin nedeni nedir?
İSİG verilerine göre 2025'te 15 çocuk MESEM uygulamaları altında iş cinayetinde yaşamını yitirmiştir. Çocukların çalıştırılmasının bakanlığınızca yasaklanması ve MESEM gibi programların iptal edilmesi için daha kaç çocuk işçinin ölmesi gerekmektedir?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin tarafı olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi'nin 32. maddesinde "Taraf devletler, çocuğun, ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli işte ya da eğitimine zarar verecek ya da sağlığı veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâksal ya da toplumsal gelişmesi için zararlı olabilecek nitelikte çalıştırılmasına karşı korunma hakkını kabul ederler" hükmüne yer verilmiştir. Bu sözleşmenin gerekliliklerini yerine getirmek bizzat bakanlığınızın görevleri arasında iken bakanlığın bu görevi ifa etmek yerine sermayenin ihtiyaçlarını gözetmesinin nedeni nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
7136494 - 3643"
b) 19/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1737875 sayılı yazınız. Ev es?)
c) 20/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1738383 sayılı yazınız.
ç) 27/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1746655 sayılı yazınız. 4276634- 16692.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/33982, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/36369, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN"ın 7/36370, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ"ün 7/36491, Antalya Milletvekili Aykut KAYA'nın 7/36492, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7136494, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA"nın 7/36495, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/36496, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7/36685, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"in 7/36687, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7(36691 ile Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/36692 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (32 Sayfa)
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
AKLIN ** N a O, x b MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN M uğ; M Strateji Geliştirme Başkanlığı YüzYıLı
• /36692 Ge SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
MESEM programı, örnekleri farklı ülkelerde de bulunan iş yeri tabanlı mesleki eğitim programı olarak örgün eğitim kapsamındadır. Öğrenciler teorik eğitimlerini okulda, pratik eğitimlerini ise işletmelerde usta öğretici gözetiminde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde belirli bir program dâhilinde almaktadırlar. Bu programda öğrencilerin işletmelerde yaptıkları beceri eğitiminin süresi haftalık 32 saat (haftanın 4 günü) olarak uygulanmaktadır. Bu programda isteyen öğrenciler eğitim süresi boyunca fark derslerini de tamamlayarak mezun olduklarında ustalık belgesi yanında ortaöğretim diploması almakta ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedirler.
5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre, öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve okul yönetimince öğretim programında yer alan kazanımlar doğrultusunda işletmede beceri eğitimi almaktadırlar. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimlerinin müfredata ve mevzuata uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir.
Diğer yandan, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Staj süresi" başlıklı 127. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "İşletmelerde staj yapan öğrenciler, okul müdürlüğünce planlanan program dâhilinde koordinatör olarak görevlendirilen atölye, laboratuar ve meslek dersleri öğretmenleri tarafindan denetlenir. Aynı işletmede staj yapan en fazla 15 öğrenci için bir koordinatör öğretmen görevlendirilir. " hükmüne göre işletmelerde staj yapan öğrenciler koordinatör öğretmenlerce denetlenmektedir.
Bakanlığımızın 2024/36 sayılı Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği konulu Genelgesi çerçevesinde öğrencilerin staj/beceri eğitimi yaptıkları işletmelerde verilen eğitimin, müfredata ve mevzuata uygunluğu konularında gerekli inceleme ve denetimler yapılmaktadır. İş sağlığı ve iş güvenliği; Anayasa'dan başlayarak 6331 sayılı Kanun'la, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'yla güvence altındadır. Bizler de her çocuğumuzun emanet olduğu bilinciyle hareket ediyoruz. Çocuklarımızı ucuz iş gücü olarak gören her türlü yaklaşım bizim için hem hukuken hem de vicdanen kabul edilemezdir.
İşletmelerin iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi bulundurma yükümlülüğü 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleriyle tanımlanmıştır. İşletmelerin; mesleki eğitim denetimleri Bakanlığımızca, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal güvenlik denetimleri ise 3308 sayılı Kanun'un 41. maddesine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılmaktadır.
Söz konusu Genelge'nin yayımlanmasını müteakip 2024 yılı sonu itibarıyla 253.940 işletme incelenmiş, 23.252 uygunsuz işletmeyle sözleşme sonlandırılmış ve 2025 yılında da uygunsuz işletmelerle yeni sözleşme yapılmamıştır.
İşletmelerde yapılan beceri eğitimleri mesleki eğitimin tamamlayıcısı olarak ulusal mevzuata ve uluslararası sözleşmelerde belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesinin 6'ncı maddesi asgari yaşa ilişkin hükümlerin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ey YÜZYILI
2016 yılından bu yana MESEM kapsamında 10'u ölümlü 1.348 iş kazası kaydedilmiş, kazalara ilişkin adli ve idari soruşturmalar devam etmektedir. Ölümlü kazalar, inşaat, elektrik, mobilya ve metal sektöründe yaşanmıştır. MESEM Programı kapsamında staj gören öğrencilerin işyerlerinde uğradığı iş kazalarıyla ilgili inceleme ve soruşturma başlatılmakta ve Bakanlığımızca yakın takip edilmektedir.