Engellilere ve ailelerine sağlanan desteklerden yararlanan kişi sayısındaki düşüşe ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 19 Kasım 2025 tarihinde 7/36740 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 299 gün sonra, 14 Eylül 2026).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Engellilere ve ailelerine sağlanan desteklerden yararlanan kişi sayısındaki düşüşe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36740, 19 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36740-engellilere-ve-ailelerine-saglanan-desteklerden-yararlanan-kisi-sayisindaki-dususe-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ce85acae-5b5c-4885-b154-019aa05ad5b2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 299 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim.
Elvan IŞIK GEZMİŞ Giresun Milletvekili
Engelli bireylerin Türkiye nüfusuna oranı resmi verilere göre yüzde 6,9 iken, bu bireylerin yüzde 50'den fazlası eğitim, istihdam ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi zorluklar yaşamaktadır; özellikle engelli aylığı ve evde bakım ücreti gibi sosyal yardımlarda uygulanan hane geliri kriterleri, yüz binlerce ailenin hak ettiği desteği almasını engelleyerek engellilerin N bireysel bağımsızlığını ve toplumsal katılımını kısıtlamaktadır. Engelli yakınlarının da faydalanabileceği hizmetlerin eksikliği nedeni ile milyonlarca vatandaşımız mağduriyetler yaşamaktadırlar.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bilgiler doğrultusunda:
I- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayınlanan istatistiklere göre, engelli nüfusun ülke nüfusuna oranı Y66,9'dur. Ülke nüfusu TÜİK verilerine göre 85 milyon 664 bin 944 kişidir. Bu rakamlar ışığında ülkemizde yaklaşık 5 milyon 900 bin engelli vatandaşımız bulunmaktadır.
Resmi verilere göre 6 milyona yakın engelli vatandaşımız bulunmasına rağmen, 2013 yılında "Engelli Aylığı Yararlanıcı Sayısı" 579 bin 703 iken, bu sayı 2024 yılsAralık, ayı verilerine göre 540 bin 439 olarak kayda geçmiştir. " Yine "Engelli Yakını Aylığı Yararlanıcı Sayısı" da aynı tarihler için 82 bin 684ten, 74 bin 246'ya gerilemiştir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayınlanan İstatistik Bülteni verilerinde görüldüğü üzere 2023 yılından itibaren başlayan engelli ve engelli yakını vatandaşlarımızdan destek alan kişi sayısındaki düşüşün nedeni nedir?
SORULAR
Yukarıdaki istatistiklerde görülen düşüşün 2023 yılından sonra başlamasının nedeni nedir?
Meslek okullarından mezun olan engelli çocukların doğrudan işe başlayabilmeleri için herhangi bir planlama yapıldı mı?
Engelli aylığı belirlenirken, ailenin gelirinin hesaplamaya dahil edildiği uygulamadan vazgeçip, engelli vatandaşın bir birey olarak sadece kendi gelir durumunun baz "lk, alındığı ve aylık bağlama kararı ile aylık bağlama tutarının buna göre belirlendiği bir uygulamaya geçecek misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a)28.11.2025 tarihli ve 1748470 sayılı yazınız.
b) 02.02.2026 tarihli ve 1790281 sayılı yazınız.
c) 25.06.2026 tarihli ve 1882751 sayılı yazınız.
# via v pray e aramam ava vaka Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
"Tarih: 14/09/2026 1002
$ Sayı E-12007.0341939504
; ç 10 00M URUNU ABU RAZ0 BEL O Mega
ACELE 712673UuÖ0 Gv 52
2123U82 Gx 97 a pen * vak ti) ii? va v a
İlgi yazı ekinde alınan Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/36740, 7/39482 ve 7/45708 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7736740 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 7/39482 Cevap Metni (1 Sayfa)
3. 7/45708 Cevap Metni (1 Sayfa)
Sosyal Çalışmacı BA dük Telefon No:(312) 705 7330 ŞE
Hİ263U2 Ge 59
Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ"e Ait 7/36740 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Engelli bireylere ilişkin verilerin anket aracılığı ile uygulanan sıklık araştırmalarının yanı sıra idari kayıtlar üzerinden tespiti de ülkemiz ve özellikle engellilere yönelik politika geliştiren kurumlar açısından büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, Bakanlığımız bünyesinde Sağlık Bakanlığı'nın yetkili hastanelerinden verilen ve elektronik ortamda veri sistemine aktarılan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını baz alan 2020 yılı öncesi Ulusal Engelli Veri Sistemi oluşturulmuştur. Söz konusu Veri Sistemi, Engelli Sağlık Kurulu Raporu almak için yetkili hastanelere başvurmamış ve hizmet almak için devletle temasa geçmemiş bireyleri kapsamamaktadır. Sağlık Bakanlığı 2020 yılı sonrası ise E-Rapor sistemine geçmiştir. Bakanlığımız iş ve işlemlerinde Sağlık Bakanlığında kullanılan iki sistem ve bu sistemler öncesi alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını baz alarak işlemleri gerçekleştirmektedir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu alınmasına dair süreç ve sistem değişiklikleri nedeniyle Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı engelli birey sayısına dair sistem uyumlama çalışmaları devam etmektedir.
Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9640 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
Bu doğrultuda mevzuatta yer alan şartları taşıyan bütün vatandaşlarımız bahse konu yardımlardan faydalanabilmektedir. Öte yandan karşılaştırılan veriler metodolojik olarak birbirinden farklı verilerdir. 2013 yılına ait veriler 12 aylık kümülatif verileri ifade ederken 2024 yılı aralık ayı verileri yalnızca bir aylık veriyi ifade etmektedir. Bu kapsam 2024 yılsonu verileri Bakanlığınız faaliyet raporlarında da yer almakta olup karşılaştırma yapıldığında ilgili dönemler için faydalanıcı sayılarında azalma olmadığı görülmektedir.
Bununla birlikte engelli ve yaşlı aylıkları sadece engelli ve/veya yaşlı olması şartına değil aynı zamanda ekonomik olarak muhtaç olmaları şartına da bağlıdır. Hanedeki bireylerin gelir ve ortak harcamaları, hane içerisindeki ortak muhtaçlık durumunu belirlemektedir. Yardım başvurusunda bulunan kişinin muhtaçlık haline, "refah hanede paylaşılan bir durum olduğundan", ailenin tamamı hesaba katılarak karar verilmektedir.
Bakanlığımızca yapılan sosyal yardımların en etkin şekilde hanelere ulaştırılması için çalışmalarımız devam etmektedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının görev ve faaliyet alanı içerisinde bulunduğundan Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan