Bir petrol rafinerisinde norm kadro çalışması kapsamında personel sayısının düşürülmesinin iş güvenliğine etkisine ilişkin
Kaynak göster
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 19 Kasım 2025 tarihinde 7/36746 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 268 gün sonra, 14 Ağustos 2026).
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Bir petrol rafinerisinde norm kadro çalışması kapsamında personel sayısının düşürülmesinin iş güvenliğine etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36746, 19 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36746-bir-petrol-rafinerisinde-norm-kadro-calismasi-kapsaminda-personel-sayisinin-dusurulmesinin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/45b06f26-7ef2-46ae-913d-019aa143d684
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 268 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)TEKN o.
HALKLARIN EŞİTLİK VE DEROKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yi Sayı ASRİ Tarih Ball 225. 3 0 7 4 6
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 18.11.2025
Zeynep ODUNCU KUTEVİ Milletvekili
Batman, Kocaeli, Kırıkkale ve İzmir Aliağa rafinerilerinde faaliyet gösteren TÜPRAŞ'ta, yönetim tarafından son dönemde alınan kararlarla "norm kadro" sayılarının düşürüldüğü, kritik üretim ve bakım ünitelerinde daha az işçiyle aynı işin yapılmasının dayatıldığı bilinmektedir. Bu uygulama yalnızca işçilerin iş yükünü artırmakla kalmamakta; aynı zamanda işçi sağlığı ve iş güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir.
Ağır tehlikeli iş koluna giren petrol ve petrokimya sektöründe her bir pozisyon uzmanlık gerektirmekte, iş adımlarının ekip halinde, koordineli ve yetkin personel tarafından yürütülmesi hayati önem taşımaktadır. Buna rağmen, pek çok ünitede operatör sayılarının azaltılması, acil durum ve arıza müdahalelerinde gecikmelere, üretim güvenliğinde zafiyete ve iş kazası risklerinde artışa yol açmaktadır. Bu durum yalnızca çalışanların can sağlığını değil, aynı zamanda tesislerin bütünlüğünü ve ulusal enerji arz güvenliğini de riske atmaktadır.
İşveren tarafından tek taraflı şekilde yürütülen kadro azaltımı uygulamaları, işçilik maliyetlerini düşürme amacıyla hareket edildiğine dair ciddi kaygıları artırmaktadır. Ayrıca söz konusu uygulamalar; 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Kanunu'nun 77. maddesinde düzenlenen "işverenin gözetim ve iş güvenliği sağlama yükümlülüğü" ile açık bir çelişki barındırmaktadır.
TÜPRAŞ'ta gaz ölçümlerinden sorumlu ekiplerin yetki ve sorumluluklarının da operatörlere aktarmaya çalışılması iş kazası riskini daha da artırmakta; iş süreçlerinin sağlığı, doğruluğu ve güvenliği konusunda ciddi sorunlara işaret etmektedir. Rafinerilerde çalışan işçilerin tamamı, olası düzenlemelerin sahadan görüş alınmadan ve işçi sağlığı—güvenliği değerlendirilmeden uygulanmasının kabul edilemez olduğunu ifade etmektedir.
Stratejik bir sektörde faaliyet gösteren binlerce işçinin sağlığı ve güvenliği tehlikededir. Bu nedenle Bakanlığınızın konuya ilişkin denetim sorumluluğunu yerine getirmesi, gerekli incelemelerin yapılması ve işçilerin can güvenliğini koruyacak önlemlerin alınması zorunludur.
Bu bağlamda,
SORULAR
TÜPRAŞ rafinerilerinde son iki yıl içinde yapılan "norm kadro" değişikliklerine ilişkin
Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir bildirim veya başvuru olmuş mudur? Olduysa içeriği nedir?
Rafinerilerde operatör sayısının düşürülmesi, kritik iş adımlarının daha az personelle yapılması ve gaz ölçüm ekiplerinin yetkilerinin operatörlere devredilmesi uygulamaları hakkında Bakanlığınız tarafından bir inceleme veya iş sağlığı—güvenliği denetimi yapılmış mıdır?
Yapıldıysa sonuçları nelerdir; yapılmadıysa bu kadar riskli bir sektörde neden yapılmamıştır?
TÜPRAŞ'ın kadro düşürme uygulamalarının 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Kanunu'nun ilgili maddelerine uygunluğu hakkında Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?
Operatör başına düşen iş yükünün arttığı, acil durum müdahale sürelerinin uzayabileceğine dair sahadan gelen uyarılar dikkate alınmış mıdır?
Bakanlığınız, TÜPRAŞ'taki iş sağlığı ve güvenliği risklerini değerlendirmek üzere bağımsız uzmanlardan oluşan bir heyet görevlendirmeyi planlamakta mıdır?
Rafineriler gibi yüksek tehlike sınıfında yer alan işletmelerde kritik işlerin yetkin personel tarafından yapılması için belirli kadro standartları getirmeyi veya işverenin tek taraflı kadro azaltmasının önüne geçecek düzenlemeler yapmayı planlıyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o :28.11.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1748470 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ tarafından yöneltilen 7136746 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir.
İşyerindeki risklerin önlenmesi veya kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesine indirilmesine yönelik çalışmaları kapsayan risk değerlendirmesine ilişkin usul ve esaslar İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği ile işyerlerinde acil durum planlarının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardıma ilişkin hususlar İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelikle belirlenmektedir. İşyerlerinde iş ekipmanlarının kullanımı ile ilgili sağlık ve güvenlik yönünden uyulması gerekli asgari şartları belirleyen İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği hükümlerine göre işverenler, iş ekipmanlarının bakım ve periyodik kontrollerinin yapılmasını sağlamakla yükümlü olup iş ekipmanını kullanımı operatörler tarafından yerine getirilmelidir.
Çalışma hayatına ilişkin Bakanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Başkanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. . Programlı o teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin tamamının veya bir kısmının uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığımıza intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş progra
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telafan: (2193994 &N0n