Bir petrol rafinerisinde iş güvenliği için alınan önlemlere ve çalışma koşullarına ilişkin
Kaynak göster
Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 24 Kasım 2025 tarihinde 7/37159 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 298 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “Bir petrol rafinerisinde iş güvenliği için alınan önlemlere ve çalışma koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37159, 24 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37159-bir-petrol-rafinerisinde-is-guvenligi-icin-alinan-onlemlere-ve-calisma-kosullarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/be713f2b-ddb8-4db1-8c19-019ab9fc3a4e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 298 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Perihan KOCA Mersin Milletvekili
Ülkedeki en büyük şirketlerin performansını gösteren Fortune 500'ün, Türkiye 2024 araştırmasına göre Enerji Piyasaları İşletme A.Ş 864,8 milyar TI.'lik net satış rakamıyla liderliğini sürdürürken ikinci sırayı 810,4 milyar TL net satışla TÜPRAŞ almaktadır. Türkiye'nin en büyük ikinci şirketi olan TÜPRAŞ her yıl kârına kâr katarken, kârın kaynağı olan işçilerin iş akitlerini "maliyet" gerekçesiyle feshedip az işçiyle çok iş yapmanın hesabını yapmaktadır. Firma ünite birleştirme gerekçe göstererek "norm kadro" düşürme politikasına gitmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TÜPRAŞ'ta yapılmak istenen düzenlemeyle dört rafineride gaz ölçümü yapan ekibin işi, ünitelerdeki operatörlere yaptırılmak istenmektedir. Batman, Kocaeli, Kırıkkale ve İzmir Aliağa rafinerilerinde faaliyet gösteren TÜPRAŞ/ta, yönetim tarafından son dönemde alınan kararlarla "norm kadro" sayılarının düşürüleceği açıklanmıştır.
İş tanımı kapsamında o işte yetkili personel çalıştırmak yerine çeşitli tasarruf gerekçeleriyle mevcut işçileri yetkileri dışında değerlendirmek iş kazalarına ve cinayetlerine bilerek ve isteyerek göz yummaktır.
6331 Sayılı İş Güvenliği Kanunu ile 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesinde "İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. " hükmü yer almaktadır.
Bu bağlamda;
I- Rafinerilerde basınç, sıcaklık ve yanıcı gaz ölçümü yetkili personel yerine, herhangi bir çalışanı görevlendirmek 6331 Sayılı İş Güvenliği Kanununa aykırı iken, bakanlığınız işletme hakkında iş güvenliği kapsamında herhangi bir denetleme yapmış mıdır?
SORULAR
İşletmelerde yanlış gaz ölçümü sonucunda olası iş kazası ve cinayeti oluşması ihtimali artacakken, bakanlığınızca bu işletmeye yetki dışı personel görevlendirme imtiyazı neden tanınmaktadır? Olası iş cinayetinde sorumluluk alacak mısınız?
Şirket 2024'te 810 Milyar TL satışla Türkiye'nin en çok kâr eden ikinci şirket olmasına rağmen işletmenin maliyet gerekçesiyle norm kadro azaltması çalışma yaşamının işveren tarafından tek taraflı ve keyfi olarak bozulması anlamı taşımaktadır. Bu keyfilik mevcut işçilerin iş yüklerinin artması ve sorumluklarını yerine getirmek için ek stres yaşamalarına neden olacaktır. Bakanlığınız çalışma yaşamına olumsuz etkide bulunacak bu düzenlemeye yönelik herhangi bir girişimde bulunacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 09.12.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1754503 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Perihan KOCA tarafından yöneltilen 7/37159 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4837 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesine göre, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerektiği, çalışma sürelerine göre; iki ile sekiz hafta arasında değişen bildirim sürelerine uymayan tarafin bu sürelere ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorunda olduğu öngörülmüştür. Bu süreler asgari olup sözleşmelerle artırılabilmektedir. İşveren bildirim süresine ait ücreli peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18 inci, 19 uncu, 20 nci ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. Kanunun 18 inci maddesinde, otuz veya daha Jazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işverenin, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda olduğu, yer altı işlerinde çalışan işçilerde ise kıdem şartının aranmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer tarafian, Kanunun 24 üncü maddesinde işçinin, süresi belirli olsun veya olmasın hangi hallerde iş sözleşmesini süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği hususlarına, 25 inci maddesinde ise, işverenin, süresi belirli olsun veya olmasın hangi hallerde iş sözleşmesini süresinin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği hususlarına yer verilmektedir. İşçi, kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan alacakları ve tazminatı ile işe iade talebiyle, işyerinin bulunduğu ildeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen sulh hukuk mahkemesine başvurabilmektedir.
Bununla birlikte, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. 6331 sayılı Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır.
Ayrıca, işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır. 6331 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenlerin çalıştırılamayacağı hüküm altına alınmış olup bu konunun usul ve esasları 13/07/2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik ile düzenlemiştir.
Öte yandan İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi hali idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26 ncı maddesinde
/ IKHAN Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68