Engelli ve mülteci çocukların sosyal hizmetlere erişimde yaşadıkları sorunlara ilişkin

İlgi (o :a) 22.10.2025 tarihli ve 1720796 sayılı yazınız. — b)27.11.2025 tarihli ve 1746655 sayılı yazınız. A / 06904 ) 65

c) 05.12.2025 tarihli ve 1752363 sayılı yazınız. G yS K

ç) 09.12.2025 tarihli ve 1754503 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan Şırnak Milletvekili Sayın Nevroz UYSAL ASLAN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/35085, 7/36632, 7/36971, 7/36972, 7/36974, 7/36975, 7737152 ve 7/37153 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 735085 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7136632, 7/36974 Cevap Metni (5 Sayfa)

3. 736971 Cevap Metni (2 Sayfa) X / 1) 52 — 24 S3

4. 7/36972 Cevap Metni (3 Sayfa)

5. 7/36975 Cevap Metni (3 Sayfa) Ge |

6. 7/37152 Cevap Metni (2 Sayfa)

7. 7/37153 Cevap Metni (5 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09

YAZ.

Şırnak Milletvekili Sayın Nevroz UYSAL ASLAN'a Ait 7/36972 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda tüm risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımızca her ilde oluşturulmuş Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetleri yürütülmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır.

Bu kapsamda;

• Sokakta Risk Altında Bulunan Çocuklara Yönelik Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığı ile alan taramaları yapılmakta, tespit edilen çocuk ve ailelere yönelik yürütülen çalışmalar sonucunda çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti sunulmakta, gerek görülmesi halinde aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte ve çocuk kurum bakımına alınabilmektedir.

Risk Altında Bulunduğu Okullar Tarafından Değerlendirilen Çocuklara Yönelik Çocuklar Güvende Ekip Çalışmaları kapsamında okullarda rehberlik servisi, okul yönetimi ve öğretmenlerle yapılan görüşmeler neticesinde okula devamsızlığı gibi göstergelerle yapılan değerlendirmeler sonucunda risk altında olduğu değerlendirilen veya sosyal hizmet müdahalesi gereken çocukların ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik ailelerle görüşmeler gerçekleştirilmektedir. Görüşmeler sonrası çocuğun ve ailenin ihtiyaçları belirlenerek, buna yönelik koruyucu, önleyici ve destekleyici tedbirler alınmakta, gerekli mesleki çalışmalar gerçekleştirilmekte, çocuğun aile ve okul ortamında takibi yapılmaktadır. Ayrıca okullarda ve aile görüşmelerinde Bakanlığımız hizmetleri ve ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattına ilişkin bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirilmektedir.

Risk Altında Bulunan Çocukların İzlenmesine Yönelik Çocuklar Güvende Ekip Çalışmaları, çocukların önlenebilir risklerden korunması ve sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla, koruma kararı kaldırılarak ailesine teslim edilen, suça sürüklenen, ihmal edilen, sokakta çalıştırılan veya diğer nedenlerle risk altındaki çocukların ve ailelerinin uzman ekipler tarafından düzenli aralıklarla izlenerek, durumlarına uygun desteklerden yararlanmalarının sağlanması amacıyla düzenli aralıklarla hane ziyareti yapılarak çocuğun ve ailenin risk ve ihtiyaçları değerlendirilmektedir. Gerektiğinde mesleki müdahale ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına da yönlendirme yapılmaktadır.

Kırsal Bölgelerde Koruyucu ve Önleyici Hizmet Çalışmalarını Yürüten Çocuklar Güvende Ekip Çalışmaları kapsamında köy ziyaretleri gerçekleştirilmekte; bu ziyaretlerde köylerde yaşayan çocukların durumları, aileleri ve köyde bulunan kamu görevlileriyle değerlendirilmektedir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, çocuklar ve aileleri ihtiyaç duydukları sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmakta, risk altında olduğu tespit edilen çocuklar hakkında ilgili mahkemeden koruyucu ve destekleyici tedbir kararları alınmaktadır.

Okula devam etmediği tespit edilen çocukların okula devamlarının sağlanması konusunda gerekli çalışmalar yürütülmektedir.

Öte yandan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.

Diğer taraftan, ülkemizde kamu hizmetleri toplumun tüm fertlerine yönelik olarak ve farklı toplumsal grupların (engelliler, yaşlılar, çocuklar, kadınlar, göçmenler vb.) ihtiyaçlarına göre çok sektörlü ve çok aktörlü bir yapı içerisinde yürütülmektedir. Bakanlığımız, engellilerin eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin iyileştirilmesi, eğitime erişimin sağlanması, eğitimde kalitenin artırılması yönünde politikalar geliştirmekte ve projelere destek vermektedir. Bu doğrultuda;

Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Ücretsiz Sağlanması Projesi ile resmi özel eğitim okul ve sınıflarına devam eden engelli öğrenciler okul ve kurumlara ücretsiz taşınmaktadır. Proje ilk kez 2004-2005 eğitim-öğretim yılının II. Döneminde, Milli Eğitim Bakanlığı, Mülga Özürlüler İdaresi Başkanlığı(ASHB çatısı altında) ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü iş birliğiyle gerçekleştirilmiştir. Proje ile engeli olan öğrencilere ev ve okul arasında ücretsiz taşıma imkanı sağlanmaktadır. Engelli öğrencilerin okullarına ulaşımlarının bedeli 1111 Sayılı Askerlik Kanunun Geçici 46 ncı maddesi uyarınca Bedelli Askerlik Uygulaması Kapsamında Toplanan Kaynağın Kullanımının Muhasebeleştirilmesine İlişkin Uygulama Kılavuzu'nda belirtilen şekilde Bakanlığımız Saymanlığınca ödenmektedir.

Bakanlığımız Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 21 Mayıs 2024 tarihinde Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu 2024 Yılı 1. Toplantısında alınan karar belgesi gereğince "Kapsayıcı Eğitim Çalışma Grubu" oluşturulmuştur. Çalışma grubu kapsayıcı eğitim konusunda araştırma yapmış ve rapor hazırlamıştır. Hazırlanan rapor 18.11.2025 tarihinde Bakanımız Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ"'ın başkanlık ettiği ve paydaşların üst düzey katılım sağladığı Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu 2025 Yılı toplantısında sunulmuştur.

Bununla birlikte, otizm Spektrum Bozukluğu tanısı alan bireyler ve ailelerine yönelik çalışmalarına otizm spektrum bozukluğu alanındaki artış hızı nedeniyle özel önem vermiş olup bu kapsamda 2016-2019 ve 2023-2030 dönemlerini kapsayan 2 eylem planı hazırlamış, eylem planlarının hayata geçirilmesi için koordinasyon çalışmalarını yürütmekle görevlidir. Bu doğrultuda, 2 Nisan 2023 tarihinden itibaren yürürlükte olan II. Ulusal Otizm Eylem Planında (2023-2030) "OSB olan bireyler ve ailelerine yönelik bağımsız yaşamı destekleyici çeşitlendirilmiş hızlı, etkin yeni nesil bakım hizmetlerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması" amacı doğrultusunda Türkiye geneli için geliştirilen "4.4.2. OSB" olan bireylere de hizmet verecek ihtisaslaşmış otizm gündüz bakım, rehabilitasyon ve aile danışma merkezleri açılması için büyükşehir belediyeleri ile iş birliği protokolü yapılacak ve gündüz otizm bakım rehabilitasyon ve aile danışma merkezi açılması desteklenecektir" faaliyeti bulunmaktadır.

Ayrıca, Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınan sağlık kurulu raporlarını baz alan Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde kayıtlı ve hayatta olan engelli birey sayısı; 4.679.142 olup bu kişilerin 846.158'i 0-18 yaş yaş arasındadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan