Bazı valiliklerce alınan sokak hayvanlarını besleme yasağı kararına ilişkin
Kaynak göster
Özgül Saki (DEM Parti), 19 Kasım 2025 tarihinde 7/37011 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Bazı valiliklerce alınan sokak hayvanlarını besleme yasağı kararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37011, 19 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37011-bazi-valiliklerce-alinan-sokak-hayvanlarini-besleme-yasagi-kararina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f9abbab-f3a9-4120-a9af-019aa0e1fb04
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI
Sayi!.......... 15924, ierasr Tarih:....... Sail 2975
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özgül SAKİ İstanbul Milletvekili
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıda belirtilen soruların Tarım ve Orman Bakanı sayın İBRAHİM YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
ÖZGÜL SAKİ İstanbul Milletvekili
Son dönemde çeşitli illerde sokak hayvanlarının beslenmesine yönelik yasak ve kısıtlama kararları kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açmıştır. İstanbul Valisi Davut Gül'ün bir televizyon programında yaptığı açıklamada "her önüne gelenin kediye mama vermemesi lazım" ifadesini kullanarak sokakta besleme yapılmasının doğanın dengesini bozduğunu belirtmesi dikkat çekmiştir. Aynı açıklamada belediyelerin sahipsiz hayvanların
• kısırlaştırılması, kayıt altına alınması ve bakım evlerinde tutulması konusunda sorumlu olduğunu, bu görevlerin yerine getirilmemesi halinde cezai yaptırımların gündeme gelebileceğini ifade etmiştir. Bu açıklamayla benzer olarak Türkiye'nin farklı illerinde sokak hayvanlarını beslemeye ilişkin çeşitli valilik ve İl Hayvanları Koruma Kurulu kararları gündeme gelmiştir. Muğla'da valilik talimatıyla sokak hayvanlarını besleyenlere yönelik uyarı ve denetimlerin artırıldığı; Çanakkale İl Hayvanları Koruma Kurulu'nun bazı kamusal alanlarda beslemeyi tamamen yasaklayan ve konutlardaki hayvan sayısını sınırlayan kararlar aldığı; Ankara İl Hayvanları Koruma Kurulu'nun ise kamusal alanlarda "kontrollü/kontrolsüz beslenmeyi" yasakladığı haberlerde yer almıştır.
Bu uygulamalara tepkiler de büyümektedir. 9 Kasım 2025 tarihinde, İstanbul'da Beşiktaş İskele Meydanı'nda hayvan hakları savunucuları bir araya gelerek besleme yasaklarını protesto etmiştir. Gerçekleştirilen basın açıklamasında, sokakta yaşayan hayvanların yaşam, barınma ve beslenme haklarının anayasal ve yasal (5199 sayılı Hayvanlari Koruma Kanunu) güvence altında olduğu vurgulanmış; hayvanlara yönelik alınan "sözde besleme yasağı" kararlarının hukuka ve vicdana aykırı olduğu dile getirilmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 81 il valiliğine sahipsiz hayvanlarla ilgili yazılar gönderdiği, belediyelere toplama ve bakım evine götürme yükümlülüğünün hatırlatıldığı ve bazı idari para cezalarının artırılmasının gündemde olduğu basına yansımıştır. Türkiye genelinde farklı illerde besleme yasaklarının fiilen devreye sokulması hem mevzuatın uygulanması hem de hayvan sağlığı ve şehir ekolojisi açısından ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Bu nedenle konunun bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi ve Bakanlığınız tarafından kamuoyunun aydınlatılması zorunludur.
| Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız, İstanbul Valisi Gül'ün "mama verme kısıtlaması" görüşünü nasıl İ değerlendiriyor? Bu görüş merkezi bir politika önerisi midir? Öyle ise sokak İ kedilerine mama verilmesinin doğanın dengesini bozduğu görüşü hakkında bilimsel i bir dayanak bulunmakta mıdır?
Merkezi olarak yürürlükte bir "besleme yasağı genelgesi" ya da benzeri bir talimat var i mıdır? Varsa, bu genelgenin hukuki dayanağı nedir ve hangi şartlarda uygulanmaktadır?
| 3. Muğla, Çanakkale, Ankara ve diğer illerde bildirilen "besleme yasakları"ndan Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu illerdeki yasaklama kararları Bakanlık tarafından desteklenmekte midir?
İ 4. Besleme yasağı kararlarının hayvanların refahını nasıl etkileyeceği düşünülmektedir? Sokak hayvanların aç kalmasını ve doğabilecek sağlık risklerini Bakanlığınız nasıl değerlendirmektedir?
Besleme yasağı/kısıtlamaları getirilmesi akabinde sokak kedilerinin toplatılması, barınaklara kapatılması düşünülüyor mu? Sokak hayvanları için adeta katliam yuvalarına dönüşmüş ve terkedilmiş barınaklar yerine, "kısırlaştır, aşılat, yerinde yaşat" metodu için düzenleme yapılacak mı?
İktidar tarafından çokça övünülen barınaklarda hayvanların aç, susuz, bakımsız ve hastalık içinde öldüğüne dair bir bilginiz bulunmakta mıdır? Bunun önlenmesine dair çalışmalarınız var mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanun'un 15'inci maddesinde "Her ilde il hayvanları koruma kurulu, valinin başkanlığında, sadece hayvanların korunması ve mevcut sorunlar ile çözümlerine yönelik olmak üzere toplanır." hükmü yer almaktadır.
İl Hayvanları Koruma Kurulu, 5199 sayılı Kanun ve Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, insan, hayvan ve çevre sağlığının korunmasına yönelik sahipsiz hayvanların kontrolsüz beslenmelerinin yasaklanması da dahil olmak üzere her türlü önlemi almaya yetkilidir. İş ve işlemler Kanunların verdiği yetkiyle Valiliklerin kontrolünde yürütülmektedir.
5199 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinde rehabilitasyon "Sahipsiz hayvanların tedavi ve parazit mücadelesinin yapılmasını, aşılanmasını, kısırlaştırılmasını ve dijital kimliklendirme yöntemleriyle işaretlenmesini" kapsayan şekilde tanımlanmış ve Kanun'un Ek-1 maddesi ile bahse konu rehabilitasyon işlemlerinin yürütülebilmesi için yerel yönetimlere hayvan bakımevi kurma görevi getirilmiştir. Aynı Kanun'un 6'ncı maddesinin dördündü bendinde "Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Bakımevlerine alınan hayvanlar Bakanlık veri sistemine kaydedilir ve rehabilite edilen köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılır." hükmü yer almaktadır.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun Valilerin hukuki durumları, görev ve yetkileri başlıklı 9*uncu maddesinde "Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler." hükmü yer almaktadır.
Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin Yerel yönetimlerin görev ve sorumlulukları başlıklı 7'nci maddesinin beşinci fıkrasında "Hayvan bakımevlerine getirilerek rehabilite edilen kediler hayvan bakımevi ve doğal yaşam alanlarının kapasitesi dahilinde bakılabilir veya yerel yönetimlerin kendi sınırları içerisinde uygun gördükleri alanlara bırakılabilir." hükmü yer almaktadır.
02.08.2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazete" de yayımlanarak yürürlüğe giren 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 5199 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmıştır.
2199 sayılı Kanunun 17'nci maddesinde "Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir. Gerektiğinde bu yetki Bakanlıkça mahallin en büyük mülki amirine yetki devri suretiyle devredilebilir" hükmü yer almakta olup Bakanlığımızca mahallin en büyük mülki amirine yetki devri yapılmıştır.
Hayvan bakımevlerine belirli aralıklarla periyodik denetimler yapılmakta olup ayrıca şikâyete konu edilen hususlar üzerine ilave denetimler de gerçekleştirilmektedir. Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde, 5199 sayılı Kanun kapsamında gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan