Yalova ilinin su rezervlerine ilişkin

Yalova ilinde izinsiz olarak açıldığı tespit edilen 21 adet kuyuya ilişkin olarak, mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli idari işlemler tesis edilmiştir.

Su kayıp ve kaçaklarının azaltılmasına yönelik hedefler, Yalova Belediye Başkanlığı ve Yeşil Körfez Su Birliği sorumluluk sınırları dâhilinde olup mevcut durumda Yalova ilinde kayıp-kaçak oranı 043,23 olarak tespit edilmiştir.

Mevzuat kapsamında il belediyelerinde su kayıplarının 2028 yılına kadar 9625, 2040 yılına kadar ise "610 seviyesine düşürülmesi hedeflenmektedir. İl ve havza su kurulları ile belediyelerin, su kayıplarını azaltmak için yapacakları çalışmalara yönelik teknik destek sağlanmaktadır. Belediyeler arasında bilgi ve tecrübe paylaşılmasına olanak sağlayan Belediye Su Kardeşliği programı kapsamında Yalova ile Kocaeli arasında protokol imzalanmış olup iş birliği çalışmaları yürütülmüştür.

Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla, Yalova ilinin de bulunduğu Marmara Havzası dâhil olmak üzere 25 nehir havzası için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır. Bu planlar çerçevesinde su tasarrufunu teşvik eden modem sulama yöntemlerine geçilmesi, ölçüm sistemlerinin geliştirilmesi gibi tedbirler yer almaktadır.

Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

Değişen iklim koşullarının su kaynakları üzerindeki baskısının artmasıyla, tarım sektöründe suyun etkin kullanımını sağlamak stratejik bir gereklilik hâline gelmiştir. Bu çerçevede, tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla sulama randımanının 2030 yılına kadar "60'a, 2050 yılına kadar ise W65'e yükseltilmesi hedeflenmekte olup Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı doğrultusunda çalışmalar yürütülmektedir.

Bu kapsamda; kapalı sistemlerle suyun iletilmesi ve dağıtılması, tarla içi basınçlı sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması, yağmur suyu hasadı ve biriktirme yapılarının oluşturulması, arıtılmış atık suların tarımda değerlendirilmesi, parsel temel tabanlı sulama ölçümlerinin yapılması ve bitki su ihtiyacını gerçek zamanlı belirleyen teknolojilerin kullanılması sağlanmaktadır. Ayrıca sulama zamanlamasının planlanması, gece sulamasıyla buharlaşma kayıplarının azaltılması ve çiftçi eğitimlerinin yaygınlaştırılması da verimlilik hedefini destekleyen diğer temel uygulamalardır.

Yalova ilinde, tamamlanması hâlinde 3.022 hektar tarım alanının modern kapalı sulama sistemiyle sulanmasını sağlayacak; 4 adet planlama, 6 adet proje yapımı ve 2 adet yapım işi olmak üzere toplam 12 adet iş bulunmaktadır.

Çiftçilere bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi kapsamında, modern basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaşması amacıyla 9050 oranında hibe desteği verilmektedir.

Bu kapsamda Yalova ilinde 93 yatırımcıya 895,90 dekar alanda 1.099.099,89 TL hibe desteği verilmiştir.

Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- Strateji Geliştirme Başkanlığı

31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda *425-946100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

" Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar *0100'e varan faiz/kâr payı desteği, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9410, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9620, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

Yalova ili sınırları içerisinde, yeraltı suyu seviyelerindeki düşüşlerin önlenmesi ve tuzlu su girişiminin olumsuz etkilerinin giderilmesi amacıyla, Yalak Dere'den açılan su sondaj kuyularına yönlendirilen kış suları kullanılarak Yeraltı Suyu Suni Besleme Projesi Altınova ilçesinde hayata geçirilmiştir.

İlin içme suyu ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak mevcut Gökçe Barajı, Kurtköy Derivasyonu ve yeraltı suyu kuyularına ilaveten Çağlayan Barajı ile Kınalı Barajı'nın yapılması planlanmakta olup söz konusu projelere ilişkin planlama ve proje çalışmaları devam etmektedir. Anılan barajların sisteme dâhil edilmesiyle birlikte Yalova ilinin 2060 yılına kadar olan içme suyu ihtiyacının karşılanması öngörülmektedir.

2023 yılında tamamlanan Su Kaynaklarında İklim Değişikliğine Uyum Projesi kapsamında yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımına dair maliyetler ve uygulama örnekleri ortaya konmuş, rehberler hazırlanarak kamunun kullanımına sunulmuştur. Söz konusu uygulamaların yaygınlaştırılabilmesi amacıyla pilot projeler hazırlanmış ve eğitim faaliyetleri ile büyükşehir belediyeleri bilgilendirilmiştir.

Ülke genelinde olduğu gibi Yalova'da yaşanan kuraklıktan dolayı Yalova Valiliği koordinasyonunda "Su Eylem Planı" hazırlanmış olup bundan sonraki süreçte plan dahilinde çalışmalar sürdürülecektir.

Yalova ilinde 25.12.2025 tarihi itibarıyla günlük yaklaşık 72.000 m? içme suyu tüketimi bulunmaktadır ve tüm tüketim barajdan karşılanmaktadır. Gökçe Barajı'nda 24.12.2025 tarihi itibarıyla 15 günlük içme suyu bulunmaktadır. Barajın maksimum su kotunda 21.704.000 m? su depolama kapasitesi olup mevutta ise 1.277.000 m? su bulunmaktadır. Barajda aktif hacim seviyesi düşük olsa da hali hazırda baraja gelen giriş akımları günlük içme suyu ihtiyacını karşılayacak seviyededir.

Ayrıca, 2014 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüz tarafından açılarak, belediyeye teslim edilen 15 adet yeraltı kuyusu sisteme hâlihazırda bağlı olup gerekmesi durumunda içme suyu takviyesi yapılabilecek durumdadır. Bahse konu kuyulardan 19 bin m? içme suyu verilebilecektir. Kuraklık durumunda mevcut sulama amaçlı Ortaburun Göleti'nden, Çınarcık İsale Hattı'na kullanım suyu sağlanmaktadır.

Yalova ilinin içme ve kullanma suyu ihtiyacı, Gökçe Barajı (36,60 hm3/yıl) ve Kurtköy Derivasyonu (13,00 hm/yıl) ayrıca kuraklık nedeniyle barajdaki suyun azaldığı zamanlarda şehre su vermek amacıyla, 2014 kuraklığında acil eylem planı dahilinde DSİ tarafından açılarak, belediyeye teslim edilen YAS kuyularından (7,00 hm"/yıl) karşılanmaktadır. Bu kaynaklardan yılda toplam olarak 56,60 hm#/yıl su temin edilmektedir. Söz konusu kaynakların tamamı içme ve kullanma suyu ihtiyacına verilmekte olup sadece Gökçe Barajı'ndan 6,2 hm? Strateji Geliştirme Başkanlığı miktarda su kadim su hakkı nedeniyle sulama için verilmektedir. Ayrıca su dağıtım yetkisi Yeşil Körfez Sulama Birliği sorumluluğundadır. Yeraltı suyu rezervlerinin 9670'i tarımsal, 9620'si sanayi ve "010'u ise içme suyu amacıyla kullanılmaktadır.

Yalova ilinde yapılması planlanan baraj projeleri aşağıda yer almaktadır.

" Yalova Altınova Karadere ve Kınalı Barajları Proje Yapımı; Proje çalışmaları devam etmekte olup fiziki gerçekleşme 9078 seviyesindedir. Proje çalışmalarının 2026 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.

• Yalova Termal Çağlayan Barajı ve İçme Suyu Tesisleri Planlama Mühendislik Hizmetleri; Planlama çalışmaları devam etmekte olup fiziki gerçekleşme *097 seviyesindedir.

" Yalova Esenköy Barajı ve İçme Suyu Tesisleri Planlama Mühendislik Hizmetleri; Planlama çalışmaları devam etmekte olup fiziki gerçekleşme 9652 seviyesindedir.

İbrahim YUMAKLIBakan