Şanlıurfa'da faaliyet gösteren Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği'ne ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Şanlıurfa ilinde faaliyet gösteren Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği, farklı sulama yöntemlerine, farklı enerji maliyetlerine ve ciddi biçimde farklı büyüklüklere sahip sulama alanlarını tek bir birlik yapısı ve tek bir tarife sistemi altında sulamaktadır. Birliğin hizmet sahasının ezici çoğunluğunu oluşturan Suruç Ovası'nda yaklaşık 600.000 dönüm tarım arazisi, ağırlıklı olarak pompaj sulama sistemi ile sulanmaktadır. Buna karşılık Akçakale ilçesinde yaklaşık 30.000 dönüm alanda, büyük ölçüde yer altı su kuyuları aracılığıyla sulama yapılmaktadır. Resmi kayıtlara göre Akçakale'de yaklaşık 350 adet ruhsatlı yer altı su kuyusu bulunmasına rağmen, bunlara ek olarak yaklaşık 350 civarında kaçak kuyunun daha açıldığı iddia edilmektedir. Bu kaçak kuyuların elektrik tüketim bedellerinin fiilen Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği bütçesine yansıtıldığı, birlik yönetiminin ise bu duruma çeşitli nedenlerle göz yumduğu yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Bu uygulamaların, Suruç Ovası'nda üretim yapan çiftçilerin elektrik ve sulama maliyetlerini ağır biçimde artırdığı, sulama birliğinin ise enerji borçları nedeniyle sürdürülemez bir mali yapıya sürüklendiği ifade edilmektedir. Nitekim gelinen aşamada, birliğe ait elektrik aboneliğinin iptal edildiği, bu nedenle tarımsal sulamanın durma noktasına geldiği ve 2026 tarım sezonunda Suruç Ovası'na sulama suyu verilememesi riskinin oluştuğu kamuoyuna yansımıştır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği'ne ait elektrik aboneliği hangi tarihte ve hangi gerekçeyle iptal edilmiştir?

2. Birliğin iptal edilen aboneliğine ilişkin toplam elektrik borcu ne kadardır? Bu borcun yıllara göre dağılımı nasıldır?

3. Akçakale ilçesinde bulunan ruhsatlı yer altı su kuyularına ait elektrik abonelikleri

   Bakanlığınız ve ilgili dağıtım şirketlerince nasıl takip edilmektedir?

4. Akçakale ilçesinde faaliyet gösteren kaçak yer altı su kuyularının tespiti konusunda Bakanlığınızın veya bağlı kuruluşların yaptığı bir çalışma bulunmakta mıdır? Son 5 yıl içinde kaç kaçak kuyu tespit edilmiştir?

5. Kaçak kuyuların elektrik tüketim bedellerinin Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği üzerinden karşılandığı iddiası doğru mudur? Doğruysa bunun hukuki ve teknik dayanağı nedir?

6. Elektrik enerjisinin ruhsatsız ve kaçak kuyularda kullanılmasına göz yumulduğu iddiaları hakkında Bakanlığınız ya da ilgili elektrik dağıtım şirketlerince başlatılmış bir inceleme veya soruşturma var mıdır?

7. Elektrik borçları nedeniyle sulama birliklerinin aboneliklerinin iptal edilmesinin tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme bulunmakta mıdır?

8. Suruç Ovası'nda 2026 tarım sezonunda elektrik enerjisi sağlanamaması nedeniyle sulama yapılamaması ihtimali mevcut mudur? Bu riske karşı Bakanlığınızca alınmış veya planlanan önlemler nelerdir?

9. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerjisine ilişkin olarak sulama birliklerine özel bir sübvansiyon, indirim ya da borç yapılandırması planlanmakta mıdır?

10. Enerji maliyetleri nedeniyle tarımsal sulamadan vazgeçen veya ekim alanlarını daraltan çiftçilere ilişkin Bakanlığınızın elinde bir veri veya çalışma bulunmakta mıdır?

11. Sulama birliklerinin enerji tüketimlerini azaltmaya yönelik olarak yenilenebilir enerji (GES,

    RES vb.) yatırımlarının desteklenmesine ilişkin Bakanlığınızın özel bir programı var mıdır?

12. Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği özelinde, enerji borçlarının çözümü ve tarımsal sulamanın sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen veya planlanan bir çalışma bulunmakta mıdır?