İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/37298 GEÇ CEVAPLANDI · 258 GÜN

Sabahattin Ali'nin ölüm sebebinin ve mezar yerinin araştırılmasına ilişkin

Kaynak göster

Mustafa Adıgüzel (CHP), 3 Aralık 2025 tarihinde 7/37298 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 258 gün sonra, 18 Ağustos 2026).

Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Sabahattin Ali'nin ölüm sebebinin ve mezar yerinin araştırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37298, 3 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37298-sabahattin-ali-nin-olum-sebebinin-ve-mezar-yerinin-arastirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cc47b787-147e-41b6-9f5f-019ae8793459

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 258 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. ustafa Adıgüzel

Konu: Sabahattin Ali'nin kültürel mirası, mezar yeri ve faili meçhul ayıbı

Türk edebiyatının en büyük isimlerinden biri olan, sağ veya sol pek çok siyasi liderin konuşmalarında eserlerinden dizeler kullandığı, bazı siyasi akımlara ilham vermiş; şiirleri şarkılara söz olmuş Sabahattin Ali'nin ölümü Türkiye tarihinin en eski faili meçhul ayıplarından biridir. Hatta modern dönem açısından ilk faili meçhul örneği olarak anılmaktadır. Aradan geçen 78 yılın ardından artık bu konunun aydınlatılmasının önünde Türkiye ve Dünya konjonktüründe dönemin siyasi koşulları da dahil hiçbir engel kalmamıştır. Kamuoyuna o dönemde yansıyan bilgilere göre gizli servis görevlilerinin de süreç içerisinde bulunduğu göz önüne alınırsa devletin gizli kayıtları da dahil olma üzere, ölüm şekline, cenaze sürecine, otopsi kayıtlarına kadar tüm sürecin tam olarak ortaya konulması ve mezar yerinin neresi olduğu ile ilgili bilgilerin açıklanması elzemdir. Sabahattin Ali'nin naaşını bulan Çoban Şükrü'nün kendi ifadesi cenazeyi emniyete teslim ettiği yönündedir. Dolayısı ile devlete emanettir. Yani bu konuda kayıt olduğu kesindir. Buna rağmen, mezar yeri ile ilgili bir bilgi olmaması ya da açıklanmaması bir tercihtir. Açıklığa kavuşması gereken tam da budur. Cumhuriyetin kuruluşu döneminde eylemleri nedeniyle yargılanmış ve vatan haini olarak mahkum edilmiş İskilipli Atıf'ın bile mezarının tespit edilip, düzenlendiği bir dönemde hakkında hiçbir yargı kararı yokken faili meçhule kurban gitmiş büyük bir edebiyat insanının mezar yerinin ortaya çıkarılması devletin boynunun borcudur. Mezarına ilişkin bilgiler bugüne kadar kamuoyuna tam olarak açıklanmamıştır. Adli tıp incelemesi dahil tüm kayıtların açılması gerektiği açıktır.

Bu bağlamda;

Sabahattin Ali'nin kayıp mezarının tespiti için Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır?

SORULAR

  1. Mezar yeri tam olarak neresidir? Eğer tam olarak bilinmiyorsa da mevcut bilgilere dayanarak mezar yerinin rekonstrüksiyonu veya işaretlenmesi planlanmakta mıdır?

  2. Faili meçhul ayıbının kültürel boyutunun giderilmesi için Bakanlığınız bünyesinde özel bir çalışma yürütülmekte midir?

  3. Adlitıp incelemesi dahil tüm kayıtların açılması, kültürel mirasın korunması açısından Bakanlığınızın gündeminde midir?

  4. Sabahattin Ali'nin kültürel mirasının yeniden değerlendirilmesi için yeni bir envanter, proje veya belgeleme çalışması yapılacak mıdır?

  5. Bu konu ile ilgili diğer bakanlıklar ve MİT ile iletişime geçmeyi düşünüyor musunuz?

  6. Tüm hayatı boyunca ortaya koyduğu basılı olan ya da olmayan tüm eserleri ile ilgili bakanlığınızca bir arşiv oluşturulmuş mudur? Yoksa veya eksik ise yasal varisleri ile temasa geçerek arşivlenmesi ve yayınlanması için bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel MüdürlüğüY'ca;

Bakanlığımızca yürütülen "Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi" kapsamında hazırlanan Sabahattin Ali adlı eser Anma ve Armağan Kitapları dizisi dâhilinde 2013 yılında yayımlanmıştır.

Söz konusu; eser Sabahattin Ali'nin yaşam öyküsü, romanları, öyküleri, şiirleri, çevirileri ve günümüz yazarlarının kaleminden çeşitli makalelerden oluşmaktadır. Bakanlığımızca eserin tekrar yayımlanması ile ilgili olarak Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun değerlendirme çalışmaları devam etmektedir.

Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Milli Kütüphane koleksiyonunda (fiziksel kitaplar) Sabahattin Ali'nin eserlerinin farklı yayınevlerinden yayımlanmış 1.786 eseri bulunmaktadır. Ayrıca, Milli Kütüphane Elektronik Yayın Derleme Sisteminde (EYDES) Sabahattin Ali'nin eserlerinin farklı yayınevlerince yayımlanmış 185 eseri mevcuttur.

Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi (TEDA) kapsamında 26 ülkeden başvuran 39 yayınevine, Sabahattin Ali'nin 12 eserinin 26 farklı dilde yayımı için 51 destek sağlanmıştır. Baskı öncesi sağlanan bu desteklerden şu ana kadar 40'ı yayımlanarak ilgili ülke okurlarının beğenisine sunulmuştur.

Sabahattin Ali, Türk edebiyatından yurt dışında yapılan çevirileri Bakanlığımızca en çok desteklenen ilk 10 yazar arasında yer almaktadır.

Mehmet Nuri ERSOYBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir