Şanlıurfa'da faaliyet gösteren Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği'ne ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 4 Aralık 2025 tarihinde 7/37330 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'da faaliyet gösteren Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37330, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37330-sanliurfa-da-faaliyet-gosteren-suruc-topcu-gundas-sulama-birligi-ne-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fab8a927-b14d-4dd2-9e7b-019aee69919e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. EE
Şanlıurfa ilinde faaliyet gösteren Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği, farklı sulama yöntemlerine, farklı maliyet yapılarına ve son derece farklı büyüklükte sulama alanlarına sahip olan Suruç ve Akçakale ilçelerine aynı birlik yapısı ve aynı tarife sistemi üzerinden sulama hizmeti sunmaktadır. Suruç Ovası'nda yaklaşık 600.000 dönüm tarım arazisi ağırlıklı olarak pompaj sulama sistemi ile sulanmakta olup, bu alan birlik hizmet sahasının ezici çoğunluğunu oluşturmaktadır. Buna karşılık Akçakale ilçesinde sulama yapılan alanın yaklaşık 30.000 dönüm olduğu ve sulamanın büyük ölçüde yer altı su kuyuları aracılığıyla gerçekleştirildiği bilinmektedir. Akçakale ilçesinde resmi kayıtlara göre yaklaşık 350 adet ruhsatlı kuyu bulunmasına rağmen, bunlara ek olarak yaklaşık 350 civarında kaçak yer altı su kuyusu açıldığı; bu kuyuların elektrik giderlerinin fiilen Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği bütçesine yansıtıldığı ve birlik yönetiminin bu duruma siyasi nedenlerle göz yumduğu yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.
Bu durum, hem Suruç Ovası'nda üretim yapan çiftçilerin sulama bedellerinin haksız şekilde artmasına hem de sulama birliğinin mali yapısının sürdürülemez hâle gelmesine yol açmıştır. Nitekim gelinen aşamada birliğin elektrik aboneliğinin iptal edildiği, bu nedenle tarımsal sulama faaliyetlerinin durma noktasına geldiği ve 2026 tarım sezonunda sulama suyunun verilememesi riskinin ortaya çıktığı ifade edilmektedir.
Öte yandan, Harran Ovası'nda birden fazla sulama birliği faaliyet gösterdiği hâlde, sulama alanı büyüklüğü ve teknik özellikleri itibarıyla ayrı bir yapı kurulmasını gerektiren Suruç Ovası'nın neden müstakil bir sulama birliği olarak yapılandırılmadığı da kamuoyunda tartışma konusu olmuştur.
Bu bağlamda: öö) 37330
SORULAR
Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği'nin hizmet verdiği toplam sulama alanı kaç dönümdür?
Bu alanın ilçelere göre dağılımı (Suruç—Akçakale) nasıldır?
Sulama alanının çok büyük kısmı Suruç Ovası'nda yer almasına rağmen Suruç'un, Harran
Ovası'nda olduğu gibi ayrı bir sulama birliği olarak yapılandırılmamasının gerekçesi nedir?
Farklı sulama yöntemlerine (pompaj—kuyu), farklı maliyet yapılarına ve büyük ölçek farkına sahip Suruç ve Akçakale ilçelerine aynı tarife sisteminin uygulanmasının gerekçesi nedir?
Akçakale ilçesinde resmi kayıtlara göre kaç adet ruhsatlı yer altı su kuyusu bulunmaktadır? Bakanlığınız tespitlerine göre kaç adet kaçak kuyu bulunmaktadır?
Akçakale'deki kaçak kuyuların elektrik giderlerinin Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği bütçesine yansıtıldığı doğru mudur? Eğer doğruysa bu uygulamanın yasal dayanağı nedir?
Kaçak kuyuların kullanımına ve bu kuyuların elektrik giderlerine birlik yönetimi tarafından göz yumulduğu iddiaları hakkında Bakanlığınızca yapılmış bir inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır?
Birliğin elektrik aboneliğinin iptal edildiği doğru mudur? Söz konusu abonelik iptalinin gerekçesi nedir?
Elektrik aboneliğinin iptali nedeniyle 2026 tarım sezonunda Suruç Ovası'na sulama suyu verilememe ihtimali bulunmakta mıdır? Böyle bir risk varsa buna ilişkin Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?
2023, 2024 ve 2025 yıllarında Suruç Topçu Gündaş Sulama Birliği tarafından uygulanan sulama tarifeleri nelerdir? Bu tarifelerin yıllara göre artış oranları yüzde kaçtır?
Yüksek sulama ücretleri ve belirsizlik nedeniyle Suruç Ovası'nda üretimden çekilen veya ekim alanlarını daraltan çiftçilere ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir tespit veya çalışma var mıdır?
Suruç ve Akçakale ilçelerinin ayrı sulama birlikleri şeklinde yeniden yapılandırılması ya da en azından ayrı tarife sistemlerine geçilmesi yönünde Bakanlığınızın bir çalışması veya planı bulunmakta mıdır?
Sulama birliklerinin elektrik giderlerini düşürmeye yönelik olarak tarımsal sulama elekiriğinde ilave destek, sübvansiyon veya borç yapılandırması sağlanması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Topçu Gündaş Sulama Birliği'nin hizmet verdiği toplam sulama alanı 60.295 hektar olup bu alanın 24.081 hektarı Akçakale ilçesi, 36.214 hektarı da Suruç ilçesi sulama alanındadır.
6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nun Yüncü maddesinin ikinci fıkrasında "Bir görev alanı içerisinde aynı amaçla birden fazla birlik kurulamaz." hükmü gereği, yeni bir sulama birliği kurulması uygun görülmemektedir.
Suruç ve Akçakale ilçelerinde yer alan sulama alanları, Bozova PI Pompa İstasyonu'ndan beslenmekte olup aynı su kaynağı ve aynı ana iletim sistemi üzerinden sulama yapılmaktadır. Bu nedenle, söz konusu alanlarda uygulanan sulama tarifeleri birlik bünyesinde ortak olarak belirlenmektedir. Bununla birlikte, Akçakale ilçesinde yer alan yer altı suyu sulamaları, farklı bir sulama yöntemi ve maliyet yapısına sahip olması nedeniyle, birlik tarafından ayrı tarife uygulamasına tabi tutulmaktadır.
Akçakale ilçesinde, Topçu Gündaş Sulama Birliği sahasında, 450 adet yeraltı kuyusu mevcut olup bu kuyuların tamamı Sulama Birliğinin Fider-15 Enerji hattına bağlıdır. Bahse konu kuyuların tamamından su kullanım hizmet bedeli alınmaktadır. Kuyulu bölgenin bütçesi, Suruç'tan ayrı hesaplanmaktadır.
Birliğe ait elektrik aboneliği, 2025 yılına ilişkin enerji bedellerinin ödenememesi nedeniyle ilgili dağıtım şirketi tarafından feshedilmiştir. Söz konusu borcun oluşmasında, 2025 yılı Su Kullanım Hizmet Bedeli (SKHB) tahsilat oranının yaklaşık 905 seviyesinde kalması etkili olmuştur.
2026 tarım sezonunda sulama hizmetlerinin aksamaması amacıyla, tahsil edilemeyen SKHB alacaklarının tahsili ve buna bağlı olarak birliğin enerji borçlarının ödenmesine yönelik gerekli çalışmalar yürütülmektedir.
Sulama birliklerinin elektrik giderlerinin azaltılmasına yönelik olarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını artırmaya dönük çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, Güneş Enerjisi Santrali projelerine ilişkin hazırlık çalışmaları tamamlanmış olup söz konusu projelerin yapım işlerine yönelik ihalenin 2026 yılında yapılması planlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan