Su tasarrufunun artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Hasan Karal (Yeni Yol), 4 Aralık 2025 tarihinde 7/37331 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “Su tasarrufunun artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37331, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37331-su-tasarrufunun-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e5c1a449-958b-400e-b061-019aed43c53b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99"uncu maddeleri gereğin yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.
İklim değişikliği, yağış rejimlerindeki bozulma ve küresel ısınma, Türkiye'nin su kaynaklarını her geçen yıl daha kırılgan hale getirmektedir. Ancak uzmanların da altını çizdiği üzere, yaşanan krizin temel belirleyicilerinden biri insan kaynaklı yanlış kullanım, evlerde bilinçsiz tüketim ve kayıp—kaçak oranlarının yüksekliğidir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye İsrafı Önleme Vakfı'nın verilerine göre Türkiye'de yıllık su tüketimi 57 milyar metreküp olup bunun *612'si (6,8 milyar m?) evsel kullanımda harcanmaktadır. Kişi başı günlük su tüketimi 217 litre iken, sürdürülebilir yaşam için önerilen seviye yalnızca 150 litredir. Evsel su tüketiminin "670'inin duş, çamaşır ve bulaşık kullanımından kaynaklandığı; 16 litrelik rezervuarların 4 kişilik bir ailede aylık yaklaşık 4 ton, diş fırçalarken suyun | dakika açık bırakılmasının ise yıllık 8 ton su israfına yol açtığı bilinmektedir. Duş süresinin yalnızca 1 dakika kısaltılması bile yılda 5 ton su tasarrufu sağlamaktadır. Bu veriler, Türkiye'nin "su zengini ülke" algısından hızla uzaklaşarak su fakiri olma eşiğine doğru ilerlediğini göstermektedir. Bazı bölgelerde baraj doluluk oranları 900 seviyelerine kadar gerilemiş; birçok ilde planlı su kesintileri uygulanmaya başlanmıştır. Bu tabloya rağmen, alınan önlemlerin ancak gecikmiş tedbir niteliği taşıdığı ve toplumsal farkındalığın istenen düzeyde olmadığı görülmektedir.
En kritik ihtiyaç, vatandaşın günlük hayatta doğru kullanım alışkanlıkları edinmesi, özellikle de çocukların su bilinciyle büyütülmesidir. Sosyal medya duyuruları ve genel bilgilendirmeler tek başına yeterli olmamakta; hanelere, okullara, çocuklara ve ailelere doğrudan temas eden sistematik bir eğitim modeli zorunlu hâle gelmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu bağlamda;
I) Türkiye su krizi eşiğine hızla yaklaşırken, artan tüketim ve barajlardaki dramatik doluluk düşüşleri karşısında Bakanlığınız tarafından ülke çapında zorunlu, sürekli ve ölçülebilir bir su tasarrufu eğitim programı hazırlanmakta mıdır? Hazırlanıyorsa kapsamı, hedef grupları ve uygulama takvimi nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal Otbmm.gov.tr
2)
3)
4)
5)
YUM
Evsel su kullanımının 9070'inin duş, çamaşır ve bulaşıktan kaynaklandığı düşünüldüğünde; hanelerde su tüketimini azaltmaya yönelik tasarruf teşvikleri, düşük tüketimli cihazlara destek mekanizmaları, rezervuarların düşük hacimli sistemlere dönüştürülmesi, kademeli tarifede davranış odaklı düzenlemeler gibi somut ve etkisi ölçülebilir politikalar yürürlüğe koymayı planlıyor musunuz? Çocukların erken yaşta su bilinci edinmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde ulusal düzeyde zorunlu müfredat, uygulamalı eğitim modülleri veya ders içi—ders dışı programlar hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa hangi yaş gruplarını kapsamaktadır ve hangi okullarda uygulanmaktadır?
Ailelerde su kullanım alışkanlıklarını dönüştürmek için sosyal medya duyuruları dışında; hane bazlı ziyaretler, yerel yönetimlerle ortak eğitim ve saha programları, yüz yüze bilgilendirme modelleri gibi topluma doğrudan temas eden çalışma yöntemleri uygulanmakta mıdır? Uygulanıyorsa somut sonuçları nelerdir? Özellikle çocuk ve gençlerin su tasarrufu konusunda davranış geliştirebilmesi amacıyla okullarda uygulamalı su laboratuvarları, su tasarrufu kulüpleri, eğitim ekipleri, mobil farkındalık araçları gibi interaktif ve öğretici projeler yürütülmekte midir? Yürütülüyorsa kapsamı, bütçesi ve ulaşılması hedeflenen öğrenci sayısı nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(gtbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ulusal ölçekte su politikalarının belirlendiği Ulusal Su Planı ve Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile tüm sektörlerde eğitim ve farkındalığın artırılması ana stratejiler arasına alınmıştır.
Tarım, sanayi ve kentsel ölçekte su verimliliği eğitim ve uygulama çalışmalarında kullanılmak üzere eğitici yayın ve materyaller ile 162 farklı sektörel su verimliliği rehberi hazırlanarak istifadeye sunulmuştur.
Yerel yönetimler, sanayi kuruluşları, çiftçiler başta olmak üzere farklı hedef kitlelere yönelik su verimliliği eğitimleri ve farkındalık çalışmaları yürütülmektedir.
Ulusal politika belgelerinden "Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı" kapsamında hanelerde su verimliliği için bireysel davranış değişikliğini hedefleyen stratejiler ve eylemler tanımlanmış olup rehber dokümanlar yayımlanmıştır.
Su hizmetlerinin fiyatlandırılmasında su verimliliğini teşvik edecek şekilde metodolojinin uygulanması, ulusal strateji ve eylemlerimiz arasında yer almakta olup yerel yönetimlerce uygulamaya alınması gerekmektedir.
Su verimliliği çalışmalarının yaygınlaştırılması için 9 farklı kurum/kuruluşla su verimliliği iş birliği protokolleri imzalanmıştır. Ayrıca il ve havza su kurullarında su verimliliğinin yaygınlaştırılmasına ilişkin kararlar alınarak üye kurum ve kuruluşlar tarafından tatbik edilmektedir.
Yerel yönetimler ve Bakanlığımızın taşra teşkilatı ile toplumda su verimliliği kültürünün tesis edilmesi için toplantılar ve programlar yürütülmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere vatandaşlara doğrudan ulaşmak adına merkezi idareler, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler ile iş birliği yapılmaktadır.
Bakanlığımız ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğinde okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerine yönelik su verimliliği eğitim setleri hazırlanmış olup Eğitim Bilişim Ağı (EBA)'nda yer almaktadır. 81 ilde yürütülen eğitim çalışmalarıyla 2024-2025 eğitim öğretim yılında 240 bin öğretmene ve 2,9 milyon öğrenciye ulaşılmıştır.
Bakanlığımız ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğinde tüm eğitim kademelerinde uygulanmak üzere Tematik Takvim oluşturulmuş olup söz konusu çalışmada okullarda musluklar, su depoları gibi alanlardaki sızıntıların tespiti, yağmur suyunun biriktirilmesi vb. uygulamalı eğitimlere yer verilmiştir.
Söz konusu program kapsamında evlerde su kullanımının izlenmesine yönelik aileleri de sürece dâhil eden bölümler oluşturulmuştur. Bakanlığımız ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğinde, Su Verimliliği Seferberliği kapsamında resim, afiş, şiir, kompozisyon ve müzik yarışmaları başlatılmış olup sonuçları Dünya Su Günü'nde ilan edilecektir.
Çiftçilerimizin farkındalığını arttırmak ve su kullanım alışkanlıkların değiştirmek amacıyla "İklim-Su Projesi" ve "Suyu ve Gıdayı Koru" isimli eğitim filmleri ile kuraklık ve su tasarrufu konularıyla ilgili kamu spotları hazırlanarak "Tarım Orman Ekranı"nda (Tarım TV) yayınlanmıştır.
Ayrıca, "Mucize görmek istersen bir tohum ek" sloganıyla başlatılan "Okuldaki Çiftlik" projesiyle çocukların tarım, orman, doğa, su ve doğal yaşam konularında farkındalık oluşturmaları, bilinçlenmeleri, aidiyet duygusu geliştirmeleri ve harekete geçmeleri hedeflenmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan