Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin
Kaynak göster
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 4 Aralık 2025 tarihinde 7/37339 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 26 gün sonra, 30 Aralık 2025).
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37339, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37339-bakanligin-engelli-personel-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f7df561c-a0dc-4eb1-9c3b-019aed278e8c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 26 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99"uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Semra ÇAĞLAR GÖKALP Bitlis Milletvekili
Engelli yurttaşların istihdama erişimi, yalnızca bir sosyal politika konusu değil; devletin demokrasi, eşitlik ve katılım konularındaki samimiyetini gösteren temel bir hak ve adalet meselesidir. Ulusal mevzuat ve Türkiye'nin tarafı olduğu CRPD başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, devlete engellilerin toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını sağlama yükümlülüğü vermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak uygulamada bu yükümlülükler çoğu zaman yerine getirilmemektedir. Kamu kurumlarında zorunlu 93 engelli kotası dahi kimi bakanlıklarda doldurulmamış, çoğu yerde ise yardımcı hizmetler sınıfında konumlandırılarak şeklen karşılanmıştır. Engelli personel çoğunlukla niteliklerine uygun olmayan görevlerde çalıştırılmakta, eğitim ve mesleki birikimlerine karşılık gelen kadrolara erişememektedir.
En kritik eksikliklerden biri yönetici kadrolardaki temsildir. Engelli bireylerin yalnızca "alt düzey" memuriyetlerde istihdam edilmesi, eşit yurttaşlık iddiasıyla bağdaşmamaktadır. Karar alma mekanizmalarında (şube müdürlüğünden daire başkanlığına ve üst düzey bürokratik pozisyonlara kadar) adil ve görünür bir temsil sağlanmadığı sürece gerçek anlamda kapsayıcı bir kamu yönetiminden söz edilemez.
EKPSS'ye giren engelli yurttaşlar, mevcut kontenjanların son derece yetersiz olması nedeniyle yıllardır ciddi bir mağduriyet yaşamaktadır. Kamu kurumlarına atama için nitelikli kadrolar açılmamakta ve özellikle mühendis, tekniker, sağlıkçı, psikolog, sosyolog gibi birçok branş için yıllardır neredeyse hiç atama yapılmamaktadır. EKPSS"ye girip halen atama bekleyen 115 bin aday için yalnızca 1.770 kontenjan ayrıldığı ifade edilmektedir.
Engellilik bireysel bir kusur değil, erişilebilirliği ve eşit imkânı sağlamayan toplumsal düzenin bir sonucudur. Bu nedenle devletin engellilere yönelik anayasal sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini sorgulamak zorunludur. Engelli yurttaşların eşit yurttaşlık hakkının, temsiliyetinin ve karar mekanizmalarına erişiminin güvence altına alınması demokratik bir toplumun vazgeçilmez şartıdır.
TAB)
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca uygulanması gereken "63 engelli istihdam kotasının mevcut durumu nedir? Toplam dolu kadrolar içinde engelli istihdam oranı kaçtır? Bakanlığınız bünyesinde istihdam edilen engelli personelin hangi görev unvanlarında, hangi hizmet sınıflarında ve hangi nitelikteki kadrolarda çalıştığına ilişkin dağılım nedir? Bu kadroların engelli personelin yetkinlikleri, mesleki gelişimi ve liyakat ilkeleriyle uyumlu bir şekilde belirlenmesi için yürüttüğünüz bir çalışma veya planlama mevcut mudur?
. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlar açısından 2026 yılı için öngörülen engelli istihdam oranı nedir? Mevcut 93 engelli kotasının üzerine çıkılması yönünde bir planlama yapılmakta mıdır? 2026 yılı içinde engelli personel istihdamına ilişkin hangi hizmet sınıflarında, hangi kadrolarda ve hangi niteliklerde yeni istihdam öngörülmektedir? Bu planlamanın yıllık insan kaynağı projeksiyonları ve hizmet sınıflarına göre sayısal dağılımı nasıldır?
. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda istihdam edilen engelli personelin yönetici kadrolarına (şube müdürü, daire başkanı, genel müdür yardımcısı vb.) atanma oranı nedir? Engelli personelin yönetici pozisyonlarına yükselmesinin önündeki yapısal veya idari engellerin tespitine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir? 2026 yılı insan kaynağı planlamasında engelli personelin yönetici kadrolarında temsilinin artırılmasına ilişkin bir hedef veya strateji öngörmekte misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :12.12.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1755879 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bitlis Milletvekili Sayın Semra ÇAĞLAR GÖKALP tarafından verilen 7/37339 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
TİCARET BAKANLIĞI
Bitlis Milletvekili Sayın Semra ÇAĞLAR GÖKALP'e Ait 7/37339 Sayılı Yazılı Soru Önergsesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 3) Bakanlığımız Merkez, Taşra ve Döner Sermaye Teşkilatında (yurt dışı kadrolar hariç) dolu kadrolar esas alındığında, halihazırda görev yapan engelli personel sayısı 594 olup, bu sayı toplam dolu kadroların 942,9'una tekabül etmektedir. Genel İdare Hizmetleri Sınıfında olmak üzere; 1 İl Müdürü, 2 Gümrük Müdür Yardımcısı, 3 Şube Müdürü ve 4 Şef unvanlarında engelli personel görev yapmaktadır.
2026 yılı içerisinde yerleştirilmek üzere, Bakanlığımız Merkez, Taşra ve Döner Sermaye Teşkilatı için engelli personel istihdamı talebi, Kamu E-Uygulama Sistemi üzerinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na iletilmiştir. Ayrıca, 2026 yılı içerisinde engelli personelin istihdam edilmesi için anılan Bakanlıktan talepte bulunulması planlanmaktadır.
Bakanlığımız ilgili kuruluşu Türkiye İhracat ve Kredi Bankası A.Ş. (Türk Eximbank)'de 4 Deneyimli Uzman, 2 Hizmet Görevlisi, 4 Ofis Görevlisi, 5 Şube Operasyon Görevlisi olmak üzere toplamda 15 dolu kadroda engelli personel görev yapmaktadır. Anılan Bankada 2026 yılı iş gücü planlamaları ve çalışan sayısı değerlendirilerek engelli istihdamı kapsamında gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Engelli personelin istihdamı, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde fırsat eşitliği ilkesi esas alınarak yürütülmekte olup, personelin görevde yükselme ve ünvan değişikliği süreçlerinde engelli olma durumu bir engel teşkil etmemektedir.
Bakanlığımız ilgili kuruluşu Helal Akreditasyon Kurumu (HAK)'nda engelli personel kadrosunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi kapsamında, | personel Genel İdari Hizmetler sınıfında Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (V.H.K.İ.) olarak istihdam edilmektedir. Kurumun toplam dolu kadrosu 41 olup, 2026 yılı içinde dolu kadro sayısında herhangi bir değişiklik (oplanlanmadığından engelli istihdamında bir odeğişiklik öngörülmemektedir. Kurum bünyesinde istihdam edilen engelli personelin yönetici kadrolarına yükselmesi Kurum Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Yönetmeliğine tabidir.
Son olarak, Bakanlığımız ilişkili kuruluşu Rekabet Kurumunda; 1 Daire Başkan Yardımcısı Vekili, 1 Rekabet Uzman Yardımcısı, 2 Memur, İ Mütercim-Tercüman, İ Şef Vekili, 1 Teknisyen, 1 Teknisyen Yardımcısı ve | Hizmetli kadrolarında olmak üzere 9 engelli personel görev yapmaktadır. 2026 yılı için engelli personel istihdamının Ekim ayı içerisinde değerlendirilmesi planlanmaktadır. Engelli personelin yönetici kadro ve pozisyonlarına yükselmelerinin önünde yapısal veya idari herhangi bir engel bulunmamakta olup, yönetici kadrolarında vekâleten görev yapmakta olan engelli personellerimiz bulunmaktadır.