Alzheimer ve demans hastaları için yürütülen koruyucu ve önleyici tedbirlere ilişkin

İlgi o :a)31.10.2025 tarihli ve 1726344 sayılı yazınız. b)15.12.2025 tarihli ve 1757971 sayılı yazınız. c)21.12.2025 tarihli ve 1762005 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 735602, 7/37362 ve 7/37682 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 7/35602 Cevap Metni (1 Sayfa)

2. 7/137362 Cevap Metni (2 Sayfa)

3. 7137682 Cevap Metni (2 Sayfa)

7133342 CX 55

İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN'e Ait 7/37362 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından yaşlı bireylere yönelik bakımdan sağlığa, erişilebilirlikten hayat boyu öğrenmeye kadar toplumsal yaşamın her alanına ilişkin politika ve strateji geliştirilmekte ve sosyal hizmet sunulmaktadır. Bunun yanı sıra Alzheimer/Demans'lı bireylere yönelik yürütülen faaliyetlerin bir kısmı şu şekildedir: e Farkındalık ve bilgilendirme etkinlikleri: Her yıl 27 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında farkındalık artırma amaçlı toplantılar, eğitimler ve paydaşlarla iş birlikleri düzenlenmektedir. Bu çalışmalarla hastalık ve bakım süreçleri konusunda bilinç oluşturulmaktadır.

• Yaşlı hizmet merkezlerinde etkinlikler: (O Bakanlığa Obağlı (o huzurevlerinde Alzheimer/Demans hastalarının bilişsel, motor ve sosyal aktivite becerilerini artırmaya yönelik etkinlikler yapılmaktadır. e Bakım personeline yönelik eğitimler: Alzheimer/demanslı bireylere hizmet veren bakım personeline eğitim programları uygulanmaktadır (iletişim, bakım teknikleri vb.).

Engelli bireylere yönelik gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezleri ile engelli bireylerden ailesi yanında bakımı sağlananların ihtiyaçlarının giderilmesi ve ailelerin rahatlatılması, sosyal hayata aktif katılımlarının sağlanması hedeflenmektedir. Engelli bireylerin ailesi yanında çevresinden ayrılmadan bakımının gerçekleştirildiği tam veya yarı zamanlı olarak gündüz hizmet veren merkezlerde; engelli bireyin öz bakım ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra toplumsal hayata katılımlarını sağlamak üzere eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yürütülmekte, ailelerine danışmanlık hizmeti verilmektedir. Bu kapsamda; 2025 Aralık ayı itibarıyla toplam 141 Gündüzlü Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi bulunmaktadır. Bakanlığımız bünyesinde, gündüz hizmet modeli uygulanmakta ve bu merkezler ile hizmet alan engelli birey sayısının artırılması hedeflenmektedir.

Gündüzlü bakım merkezleri ve mola evi gibi hizmetler bakım yelpazesinin bir parçası olarak kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış olmakla birlikte (örneğin "Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım" gibi), bu kapsamda Bakanlık ülke çapında Alzheimer/demans özelinde bu kapasite dâhilindedir. Mevcut durumda Bakanlık huzurevlerini Alzheimer/demans bakımına yönelik i4/isaslaşmış hale getirme çalışmaları yürütmektedir. Bakanlığımızın stratejik planlarında Alzheimer/Demans bakım hizmeti sunan kurum sayısının ve evde bakım desteklerinin geliştirilmesine yönelik hedefler yer almaktadır.

Alzheimer/Demans tanılı, 19*- yaş grubunda olan engellilere ihtisaslaşmış bakım hizmeti sunan 4 özel engelli bakım merkezi bulunmaktadır. Söz konusu merkezlerin yatılı yatak kapasitesi toplamı 450 iken bir (1) merkezde yatılı-gündüzlü hizmet sunulmaktadır. Gündüzlü bakım kapasitesi ise 21'dir. Bununla birlikte; Kocaeli ilinde sadece Alzheimer tanısı alan yaşlılara yatılı bakım hizmeti vermek üzere ihtisas huzurevi yatırım planında bulunmaktadır.

Bakanlık olarak kayıp kişilerle ilgili: e Emniyet ve kolluk kuvvetleri tarafından kayıp kişi duyuruları yapılır (kolluk gereği).

• Aileler, kaybolan kişiler için 155 Polis İmdat vb. kanallar üzerinden kayıp ihbarı yapabilirler.

Ayrıca Bakanlık tarafından desteklenen YADES programı dâhilinde yerel yönetimler tarafından geliştirilen Alzheimer/Demans hastaları için özel ve merkezi bir veri takip sistemi uygulamalarına Bakanlığımızca destek verilmektedir.

Bakanlık, Alzheimer/Demans alanında faaliyet gösteren STK larla farkındalık, eğitim ve toplantı düzeyinde iş birlikleri yürütmektedir. Örneğin:

" STK'lar, farkındalıketkinlikleri ve eğitimler gibi çalışmalar için Bakanlığın toplantılarına davet edilmekte ve katılım sağlamaktadır. e Türkiye Alzheimer Derneği Bakanlık bünyesindeki danışma kurullarında yer almakta ve eğitim/iş birliği projelerinde yer almaktadır.

Ancak bu iş birlikleri genellikle proje, eğitim ve etkinlik düzeyinde olup Bakanlık tarafından açıklanmış standart protokollerle düzenlenmiş veri paylaşım sistemleri şeklinde yapılandırılmış değildir. Bununla birlikte, 2025 yılı içerisinde somut hizmet birimlerinin oluşturulmasına yönelik önemli adımlar atılmıştır:

"e Bakanlığımız, Talas Belediyesi ve Bağışçı MBZ Yapı İnşaat Ltd. Şti. arasında "Alzheimer Gündüz Bakım Merkezi İnşasına ve İşletilmesine İlişkin İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. e Bakanlığımız ile Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında planlanan "Alzheimer Gündüz Bakım Merkezi Hizmet Binasının İnşasına ve İşletilmesine İlişkin İş Birliği Protokolü" Ocak 2026'da imzalanmıştır.

Bakanlığımız, Alzheimer ve yaşlı bakım hizmetleri alanında akademik çevrelerle çalıştay, seminer ve rapor değerlendirme çalışmalarına katılmakta veya bunları desteklemektedir (örneğin bakım modelleri ve yaklaşımlarıyla ilgili çalıştaylar). Bu tür faaliyetler genel olarak bilgi paylaşımı ve model önerme düzeyinde olup Bakanlığın öncülüğünde yürütülen ilgili STK'ların Bakanlık bilim kurulunda görev almaları münasebeti ile "kamu-üniversite ortak araştırma programları" geliştirilmektedir.

Bakanlığımızca, Alzheimer/Demans bakım politikalarının uluslararası iyi uygulamalar da referans alınarak geliştirilmesine yönelik çalıştaylar düzenlemiş, raporlar hazırlanmış ve ulusal düzeyde "model programlar" haline getirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan