Alzheimer ve demans hastalarının bakımı ile ilgili yürütülen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetlar Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'nin nüfus yapısı hızla yaşlanmakta, buna bağlı olarak Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşayan bireylerin sayısı ve bu kişilerin uzun süreli bakım ihtiyacı da giderek artmaktadır. TÜik'in 2025 verilerine göre 65 yaş ve üzerindeki nüfus 9 milyon 583 bin kişiyi aşmış ve toplam nüfus içindeki payı yüzde 11,1'e ulaşmıştır. Bu oranın önümüzdeki yıllarda daha da yükselmesi beklenmektedir. Alzheimer ve demans yalnızca hastayı değil, bakımını üstlenen aile bireylerini de doğrudan etkileyen, uzun süreli ve çoğu zaman 24 saatlik bakım gerektiren bir durumdur. Ancak mevcut sistemde hastaneler sürekli bakım kurumu olarak kullanılamamakta, huzurevleri ve yaşlı bakım merkezleri ise ileri düzey demans ve yoğun bakım ihtiyacı bulunan kişilerin tamamına yeterli çözüm sunamamaktadır. Böylece aileler, sağlık hizmetleri ile sosyal bakım sistemi arasındaki boşlukta tek başına kalmaktadır. Bakım veren aile bireyleri açısından bu durum ciddi fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik sonuçlar doğurmakta; çalışan aile bireyleri iş yaşamından çekilmek zorunda kalabilmekte, yaşlı ve demans hastaları ise ihtiyaç duydukları güvenli ve uzmanlaşmış bakıma erişmekte güçlük yaşayabilmektedir. Özel bakım hizmetlerinin yüksek maliyetleri de ekonomik imkânı sınırlı aileler açısından sorunu daha da ağırlaştırmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye genelinde Alzheimer ve diğer demans hastalarının sayısına ve bakım ihtiyacı düzeylerine ilişkin Bakanlığınızın güncel bir çalışması bulunmakta mıdır?

2. İleri düzey Alzheimer ve demans hastalarının 24 saatlik bakım ihtiyacını karşılamak üzere kamuya ait veya kamu tarafından desteklenen kaç yatak kapasitesi bulunmaktadır?

3. Huzurevleri ve yaşlı bakım merkezlerine başvurup bakım ihtiyacı nedeniyle kabul edilemeyen yaşlı ve demans hastalarının sayısı nedir?

4. Hastanede tedavisi tamamlandığı halde sürekli tıbbi yatış gerektirmeyen ancak kendi başına yaşamını sürdüremeyen yaşlı ve demans hastaları için sağlık sistemi ile sosyal bakım sistemi arasında nasıl bir geçiş ve bakım mekanizması bulunmaktadır?

5. Alzheimer ve demans hastalarının bakımını üstlenen aile bireylerinin karşılaştığı ekonomik, sosyal ve psikolojik yükün azaltılması amacıyla gündüz bakım, kısa süreli mola bakımı, evde destek ve aile danışmanlığı gibi hizmetlerin yaygınlaştırılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?

   • 6. Ekonomik durumu özel bakım hizmetlerini karşılamaya yeterli olmayan ailelerin ileri düzey demans hastalarının bakımına erişebilmesi için kamu tarafından karşılanan veya sübvanse edilen özel bir bakım modeli oluşturulması planlanmakta mıdır?

6. Yaşlanan nüfus ve demans vakalarındaki artış dikkate alınarak, önümüzdeki 5 ve 10 yıllık dönem için Türkiye'nin yaşlı bakım ve demans bakım kapasitesine ilişkin bir ihtiyaç projeksiyonu hazırlanmış mıdır?

7. Alzheimer ve demans hastalarının yalnızca barınma ihtiyacını değil; güvenli yaşam, sağlık takibi, sosyal faaliyet, fiziksel aktivite ve bakım veren ailelerin desteklenmesini birlikte ele alan bütünleşik bakım merkezlerinin kamu eliyle yaygınlaştırılması konusunda herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

8. Yaşlı ve demans hastalarının bakım yükünün büyük ölçüde ailelerin üzerine bırakılmasını önlemek amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında ortak bir ulusal yaşlı ve demans bakım politikası oluşturulması planlanmakta mıdır?

9. Türkiye'nin hızla yaşlandığı dikkate alınarak, Alzheimer ve demans hastaları ile ailelerinin önümüzdeki yıllarda karşılaşacağı bakım krizinin önlenmesine yönelik kapsamlı bir eylem planı hazırlamayı düşünüyor musunuz?