Maden işletmelerinden kaynaklı meslek hastalıklarına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 5 Aralık 2025 tarihinde 7/37369 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 255 gün sonra, 17 Ağustos 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Maden işletmelerinden kaynaklı meslek hastalıklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37369, 5 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37369-maden-isletmelerinden-kaynakli-meslek-hastaliklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7cab7957-2d0a-4fda-9adb-019b02f1be1d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 255 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren iyarbakır Diy ekili pa amiri J — >
Türk Toraks Derneği'nin düzenlediği "Her Yönüyle Pnömokonyoz" sempozyumu, 'işçilerin ağır toz maruziyeti altında çalıştığı sektörlerdeki iş güvenliği zafiyetlerini görünür kılmıştır. Madenciler, çok eski ve riskli makinelerle çalışmak, iş güvenliği ekipmanlarına erişememek, grizu uyarı sistemlerinin sağlıklı çalışıp çalışmadığını dahi bilmemek gibi ciddi tehlikelerle karşı karşıyadır. TTK?de çalışan bir işçinin pnömokonyoz tanısı aldıktan sonra yerüstüne çıkarılması, ancak madenlerde hâlâ yaygın maske kullanımının ve etkili eğitimlerin olmaması, iş sağlığı ve güvenliği kültürünün zayıflığını ortaya koymaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Meslek hastalığı tanısı alan işçilerin büyük kısmının işten çıkarılması, sosyal güvenceden mahrum kalması ve rehabilitasyona erişememesi çalışma hayatında yaygın bir mağduriyet yaratmaktadır. Ayrıca, Kürt nüfusun yoğun olduğu illerde kayıt dışı çalışmanın daha yaygın olduğu, düşük ücretler, uzun mesailer, kişisel koruyucu donanım eksiklikleri ve daha seyrek denetimler nedeniyle işçilerin daha ağır koşullarda çalıştırıldığına ilişkin değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu durum hem bölgesel eşitsizliği hem de işçi sağlığı açısından daha ağır bir risk tablosunu ortaya koymaktadır.
Mevcut tablo, madenlerde denetimlerin artırılması, toz kontrolünün güçlendirilmesi, kişisel koruyucu ekipman kullanımının zorunlu ve denetlenebilir kılınması, meslek hastalığı bildirim sisteminin güçlendirilmesi ve işçilerin iş güvencesinin sağlanması için kapsamlı bir düzenleme ihtiyacına işaret etmektedir.
Bu bağlamda;
L 2020-2024 yılları arasında yeraltı ve yerüstü maden işletmelerinde kaç iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmıştır? Bu denetimlerin illere göre dağılımı nedir?
SORULAR
Denetimler sırasında tespit edilen eksiklikler hangi başlıklarda yoğunlaşmıştır? Bu eksikler için uygulanan yaptırımlar nelerdir?
Madenlerde kullanılan makinelerin yaş ortalaması nedir? 50-100 yıl arası makinelerin hâlâ kullanımda olduğu iddiası doğru mudur?
Grizu uyarıcı cihazların bakım ve kalibrasyonlarının düzenli denetlenmesine ilişkin Bakanlığınızın belirlediği standartlar nelerdir? 2020-2024 arasında uygunsuz bulunan cihaz sayısı kaçtır?
Madenlerde toz ölçümleri hangi sıklıkla yapılmaktadır? Uluslararası standartların gerisinde kalan toz sınır değerlerinin güncellenmesine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir?
Kürtlerin yoğun yaşadığı illerdeki maden işletmelerinde denetim sıklığının daha düşük olduğu ve kayıt dışı istihdamın daha yaygın olduğu yönündeki tespitler doğru mudur? Bu illere yönelik özel bir denetim planı hazırlanmış mıdır?
Yapay taş işkolunda ortaya çıkan yeni nesil agresif silikozis vakalarına karşı işyerlerinde toz kontrolü, havalandırma ve kişisel koruyucu donanım kullanımına ilişkin denetimler yeterli midir?
Meslek hastalığı tanısı alan işçilerin işten çıkarılmasını engellemek ve iş güvencesini sağlamak amacıyla Bakanlığınız kapsamlı bir düzenleme hazırlamakta mıdır? 2020—2024 arasında pnömokonyoz, silikozis veya diğer toz kaynaklı meslek hastalıkları nedeniyle iş göremezlik geliri bağlanan işçi sayısı kaçtır?
Madenlerde iş güvenliği eğitimlerinin sıklığı, içeriği ve etkinliği konusunda
Bakanlığınızın yürüttüğü denetimlerde tespit edilen eksiklikler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 15.12.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1757971 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından yöneltilen 7/37369 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir.
Maden işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması için uyulması gereken asgari şartlar Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğiyle, işyerlerinde tozdan kaynaklı ortaya çıkabilecek risklerin önlenebilmesi ve çalışanların bu risklerden korunmalarını sağlamak için alınması gerekli tedbirlere dair usul ve esaslar ile çalışma ortamındaki tozlar için mesleki maruziyet sınır değerleri, Tozla Mücadele Yönetmeliğiyle, işyerindeki risklerin önlenmesinin veya yeterli derecede azaltılmasının, teknik tedbirlere dayalı toplu korunma ya da iş organizasyonu veya çalışma yöntemleri ile sağlanamadığı durumlarda kullanılacak kişisel koruyucu donanımların özellikleri, temini, kullanımıyla ilgili usul ve esaslar Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelikle belirlenmiştir.
Bununla birlikte, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlığımız iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmiştir.
Önergede yer alan meslek hastalığına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır."
Prof. Dr. vat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68