İş kazalarına ve meslek hastalıklarına ilişkin
Kaynak göster
Kayıhan Pala (CHP), 29 Eylül 2025 tarihinde 7/34340 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 344 gün sonra, 8 Eylül 2026).
Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “İş kazalarına ve meslek hastalıklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34340, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34340-is-kazalarina-ve-meslek-hastaliklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7803e63e-ed22-4f1f-9905-019999492101
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 344 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
Çalışan sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin performansını ölçmek ve değerlendirmek açısından kullanılan iki temel gösterge iş kazası ve meslek hastalıkları görülme sıklığıdır. Türkiye'de ölümcül iş kazası görülme sıklığının çok yüksek olduğu bilinmektedir. ILO verilerine göre 2024 yılında ülkemizde ölümcül iş kazası görülme sıklığı yüz bin işçide 11,5 ile dünyada ilk sıradadır. Ölümcül iş kazası görülme sıklığı Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama olarak yüz bin işçide 1,66'dır. Türkiye'de iş kazası geçirenlerde ölümler Avrupa Birliği ortalamasından 7 kat daha fazladır...
Meslek hastalıkları ise ülkemizde neredeyse hiç tanınmayacak düzeydedir. 2000 yılında 1400'ün üzerinde tanı konulan meslek hastalığı sayısı, 2024 yılında yalnızca 888'dir. 2012 yılında kabul edilen 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, meslek hastalığı tanısı konulmasına katkı sağlayamadığı gibi, ölümcül iş kazalarının önlenmesine de katkı sağlayamamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
ILO tanımına göre "İş kazası" şiddet eylemleri de dahil olmak üzere, iş sırasında veya iş ile bağlantılı olarak ortaya çıkan ve bir veya daha fazla işçinin kişisel yaralanmasına, hastalanmasına veya ölümüne neden olan beklenmedik ve planlanmamış bir olaydır. Ülkemizde ölümcül iş kazalarının, örneğin Soma"da meydana gelen ve 301 maden emekçisinin yaşamını yitirmesine yol açan olaylar zincirinin daha önce raporlandığı ve bu nedenle "beklenmedik" bir özelliğinin olmadığı anlaşıldığından, artık "iş cinayeti" olarak adlandırıldığı da bilinmektedir. Benzer bir durum İliç'te yaşamını yitiren 9 emekçi ve Çalışma Bakanlığı tarafından iş kazası olarak tanımlanan ölümle sonuçlanan hemen her olayla ilgili olarak da geçerlidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654 Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi
ILO verilerine göre dünyada işle ilişkili ölümlerin yüzde 11,3*ü iş kazaları nedeniyle. meydana gelirken, Türkiye'de bu oran ölümcül iş kazaları görülme sıklığının yüksekliği ve meslek hastalıklarına tanı konulamaması nedeniyle 99,8*dir. Bu bağlamda;
SORULAR
Ölümcül iş kazalarının çok yüksek, meslek hastalığı sayısının ise çok düşük olması Bakanlığınızın gündeminde midir?
Uzun yıllardır emekçilerin gündeminde üzüntü ve öfkeyle yer alan iş cinayetlerini önlemek için Bakanlığınız neden etkili önlemler almamaktadır?
Her yıl en azından 40 binin üzerinde tanı konması beklenen meslek hastalığı sayısı binin altında olduğu halde, Bakanlığınız meslek hastalığı tanısı konması konusunda neden etkili girişimlerde bulunmamaktadır?
RR LL LL LL LL LL LL LEE...
' Tel: (0312) 420 61 04-05 Fax: (0312) 420 23 33 e-posta: kayihan.pala &tbmm.gov.ir Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 09.10.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1713228 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Bursa Milletvekili Sayın Kayıhan PALA tarafından yöneltilen 7/34340 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir.
6331 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlığımız iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmiştir.
Çalışma hayatında iş kazalarının önlenebilmesi için yerine getirilmesi gereken önemli hususlardan birisi de iş sağlığı ve güvenliği kültürünün toplumun tüm kesimlerine kazandırılmasıdır. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları ile ulusal ve uluslararası projeler yürütülmekte, eğitim, seminer, toplantı, çalıştay ve bilgilendirici faaliyetler düzenlenmekte, kısa film, çizgi film, mobil uygulamalar, kamu spotları, rehber, broşür ve afişler hazırlanmakta olup ayrıca çeşitli sektörlerde çalışan kişilerin ve profesyonellerin bilgi düzeyini geliştirecek eğitimler verilmektedir.
Çalışma hayatında önemli bir yere sahip olan iş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak amacıyla yapılması zorunlu olan periyodik kontrollerin rapor ve kriterlerine ilişkin dokümanlar yayımlanarak tarafların kullanımına sunulmaktadır.
Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu yıllık çalışma plan ve programları ile her yıl belirlenen sektörlerde Jaaliyet gösteren işyerleri işverenlerine yönelik olarak iş kazası ve meslek hastalığı olayları hakkında programlı rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yapılmaktadır. Yürütülen iş kazası soruşturmalarında; olayın iş kazası olup olmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunanların tespiti, sigortalı ve hak sahipleri için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanacak hakların kusurlu kişilere rücu edilmesi hususlarına yönelik tespitler yapılmaktadır. "
Prof. Dr. VEdat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel(312) 296— 71 68