Ülke genelinde yaşanan kuraklık sebebiyle çiftçilerin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Şahzade Demir (HÜDA PAR), 5 Aralık 2025 tarihinde 7/37448 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep). “Ülke genelinde yaşanan kuraklık sebebiyle çiftçilerin yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37448, 5 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37448-ulke-genelinde-yasanan-kuraklik-sebebiyle-ciftcilerin-yasadigi-magduriyetin-giderilmesi-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e8a378c-cb64-4331-a283-019afce1f82b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
2025 yılı itibarıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve İç Anadolu bölgesinin bazı illerinde yaşanan şiddetli kuraklık, bölge tarımını ve hayvancılığını derinden etkilemiştir. Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa, Adıyaman, Diyarbakır, Batman, Niğde, Kırşehir, Kayseri, Şırnak ve Mardin gibi illerde yağışların mevsim normallerinin çok altına düşmesi nedeniyle buğday, arpa ve mercimek gibi temel ürünler gelişmemiş; birçok köyde ekinler başak bile verememiştir. Mazot, gübre ve tohum gibi girdilerini borçlanarak temin eden çiftçiler, ürün alamadıkları için ağır bir borç yükü altına girmiş; hayvancılıkla geçinen aileler ise iflas noktasına sürüklenmiştir. Uzmanlar, kuraklığın yalnızca bu yılı değil, önümüzdeki yılların üretim kapasitesini de tehdit ettiğini ifade etmektedir.
Diğer taraftan, son aylarda yaşanan don olaylarından etkilenen bazı bölgelere çeşitli destekleme ödemelerinin yapılmasına rağmen, kuraklıktan etkilenen bölgelerdeki çiftçilere yönelik herhangi bir ödeme, destek ya da telafi mekanizması henüz devreye alınmamıştır. Oysa kuraklık hem ekonomik etkileri hem de bölgesel yaygınlığı itibarıyla "afet niteliği" taşıyan bir durumdur.
Kuraklıktan etkilenen çiftçilere yönelik tespitlerin yapılıp yapılmadığı, hasar oranlarının belirlenip belirlenmediği, bugüne kadar herhangi bir ödeme gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ve önümüzdeki dönemde ödeme planlanıp planlanmadığını bölge çiftçileri bilmek istemektedir.
TBMM Halkla İlişkiler Binası
SORULAR
Kat F-120 Nolu Oda
Bu bağlamda;
2025 yılında yaşanan kuraklıktan etkilenen çiftçilere ilişkin Bakanlığınızca hasar tespit çalışması yapılmış mıdır? Yapıldıysa hangi illerde ve çiftçi değerlendirmeye alınmıştır?
Kuraklık nedeniyle ürün kaybı yaşayan çiftçilere yönelik bugüne kadar herhangi bir destekleme ödemesi, hibe, telafi veya borç ertelemesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa miktarı ne kadardır?
Kuraklık sebebiyle zarar gören çiftçilere yönelik yeni bir destek paketi, borç ertelemesi veya hibe programı hazırlanmakta mıdır? Hazırlanıyorsa kapsamı ve takvimi nedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası
Kat F-120 Nolu Oda
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
İklim değişikliği kaynaklı risklerin etkilerini en aza indirmek için Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında yer alan "Köy Bazlı Verim Sigortası" ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında poliçede yazılı primin 9070'i Devlet tarafından karşılanmaktadır.
Köy Bazlı Verim Sigortası yaptıran üreticilerimize 2025 yılında 2.181.621.301 TL tazminat ödemesi yapılmıştır.
Bakanlığımız tarafından su kısıtının belirlendiği bölgelerde, belirlenen kriterlere uygun üretim yapan üreticilerimizin Devlet Destekli Tarım Sigortası yaptırmaları halinde; poliçe primi üzerinden 9610 oranında "Su Kısıtı Desteği" indirimi uygulanmaktadır.
8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-94100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Bu doğrultuda, e Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 40100'e varan faiz/kâr payı desteği,
• e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 95, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9010, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9420, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave 9620 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren 7025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımızca tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere 2007 yılından iübaren bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KK YDP) kapsamında 9650 oranında hibe desteği sağlanmaktadır.
Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır.
" Tarlaiçi damla sulama sistemi kurulması, e Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarlaiçi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, " Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, e Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, e Tamburlu sulama sistemi kurulması, e Güneşenerjili sulama sistemi kurulması, e Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve
" Akıllı sulama sistemleri.
Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır.
IPARD III Programı kapsamında çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine (damla sulama, yağmurlama, pivot ve tamburlu sulama sitemlerinin ayrıca suyun kaynağından çıkarılmasında ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabildiği modern tarımsal solar sulama sistemlerinin dahil olduğu) hibe desteği sağlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan