İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/37748 GEÇ CEVAPLANDI · 230 GÜN

Aydın'ın Didim ilçesine bağlı Yalıköy Mahallesi'ndeki bazı arazilerin sit alanı ilan edilmesine ilişkin

Kaynak göster

Celal Fırat (DEM Parti), 17 Aralık 2025 tarihinde 7/37748 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 230 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Aydın'ın Didim ilçesine bağlı Yalıköy Mahallesi'ndeki bazı arazilerin sit alanı ilan edilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37748, 17 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37748-aydin-in-didim-ilcesine-bagli-yalikoy-mahallesi-ndeki-bazi-arazilerin-sit-alani-ilan-edilm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/34f50c56-00ff-4435-bdc8-019b2b750da9

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 230 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Celal FIRAT İstanbul Milletvekili

1989 yılında Adıyaman ve Urfa'dan Atatürk Barajı altında kalan yerleşim alanlarından göç ettirilen yurttaşlarımız, devlet tarafından Aydın ili Didim ilçesi Yalıköy bölgesine iskan edilmiş ve tarımsal üretim yapabilmeleri için kendilerine bedeli karşılığında tarım arazileri satılmıştır. Bu arazilerin herhangi bir kültürel ya da arkeolojik nitelik taşımadığı o tarihte ilgili kurumlarca resmi olarak bildirilmiş, köylüler onlarca yıl emek vererek bu alanları tarıma elverişli hale getirmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Aradan 36 yıl geçtikten sonra, herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın söz konusu arazilerin büyük bölümünün sit alanı ilan edildiği yerel basından öğrenilmiştir. Karar sonrası yüzlerce aile tarımsal faaliyette bulunamaz hale gelmiş; yapı, depo, sulama tesisleri ve hayvancılık faaliyetleri yasaklanmış; mülkiyet hakkı ve ekonomik yaşam ciddi biçimde olumsuz etkilenmiştir.

Sit ilan edilen sahalarda somut bir arkeolojik yapı, höyük, duvar ya da bilimsel olarak belgelenmiş kültürel varlık bulunmadığı, çoğu alanın yalnızca geçmiş yıllardaki taş ocaklarına ait kırık taş yığınlarından ibaret olduğu ifade edilmektedir.

Devlet tarafından bedeli karşılığında satış yapılmış bu arazilerin bugün tamamının sit ilan edilmesi ciddi bir idari tutarsızlık doğurmakta; köylülerin üretimden kopmasına ve sosyal-ekonomik mağduriyetlerin derinleşmesine yol açmaktadır. Süreçte köylülerin muhatap alınmaması, bilgilendirme yapılmaması ve geniş sit sınırlarının hiçbir bilimsel rapor kamuoyuyla paylaşılmadan belirlenmesi ayrıca soru işaretleri yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Didim Yalıköy'de 1989 yılında iskân edilen ailelere satılan tarım arazilerinin hangi bilimsel rapor ve gerekçelerle 36 yıl sonra sit alanı ilan edilmiştir?

  2. Sit ilanına esas teşkil eden arkeolojik bulgular, kazı raporları veya kültür varlığı tespit çalışmaları hangi tarihlerde, kimler tarafından yapılmıştır? Bu raporlar kamuoyuyla neden paylaşılmamıştır?

  3. Sitilan edilen alanların büyük bölümünde somut bir kültürel varlık bulunmadığı halde, bu alanların tümü neden koruma adı altında sit alanı ilan edilmiştir?

  4. Bu arazilerin 1989*da devlet tarafından yurttaşlara satılması ve bugün "kullanılamaz" hale getirilmesi hukuki bir çelişki değil midir?

  5. Didim Yalıköy'de Sit kararı nedeniyle tarım yapamaz hale gelen ailelere mağduriyetlerinin giderilmesi için eşdeğer nitelikte alternatif tarım arazileri tahsis edilmesi veya ekonomik-sosyal destek sağlanması yönünde bir çalışmanız var mıdır?

  6. Süreç kesinleşene kadar basit tarımsal faaliyetlerin, sulama tesislerinin ve mevcut

    • yapıların kullanımına neden izin verilmemektedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Aydın ili, Didim ilçesi, Yalıköy bölgesinde, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarınca 2024 yılı Eylül, Ekim ve Aralık aylarında yapılan tespit, 14.02.2025 tarihinde yerinde yapılan inceleme çalışmaları sonucunda; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kaldığı tespit edilen taş ocakları ve pasa döküm alanları, yerleşim yerleri, moloz taş yığma malzeme ile yapılmış Helenistik döneme tarihlendirilen Tümülüs mezarlar, işlikler, sarnıçlar, düzgün büyük kesme blok taşlardan oluşan anıt mezarlar, kuru ve moloz taş malzeme ile teraslama sistemi ile yapılan savunma duvarları, lahit parçası, geniş alana yayılan seramik, çatı kiremidi ve taban tuğlalarından oluşan kültür varlıkları Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 31.07.2025 tarihli ve 18850 sayılı kararıyla 1. ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescil edilmiş ve geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları belirlenmiştir. Söz konusu tescil kararı ve sit haritası 15.10.2025 tarihli ve 33048 sayılı Resmi Gazete'de ilanen kamuoyuna duyurulmuştur.

Arkeolojik sit alanlarının koruma ve kullanma koşulları Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 658 sayılı İlke Kararı ile belirlenmiştir. Bu kapsamda, arkeolojik sit alanları içerisinde yapılmak istenen uygulamalara ilişkin talepler; 658 sayılı İlke Kararı ve geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları doğrultusunda Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca değerlendirilmektedir.

Mehmet Nuri ERSOYBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir