Şırnak'ın Cizre ilçesine bağlı Çağlayan köyünün 1. derece sit alanı ilan edilmesine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti), 25 Eylül 2024 tarihinde 7/17365 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 156 gün sonra, 28 Şubat 2025).
Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak'ın Cizre ilçesine bağlı Çağlayan köyünün 1. derece sit alanı ilan edilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17365, 25 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17365-sirnak-in-cizre-ilcesine-bagli-caglayan-koyunun-1-derece-sit-alani-ilan-edilmesine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ccaeef5-d463-4ac9-aab8-01922d1658ca
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 156 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.(24.09.2024)
Mehmet Zeki İrmez Şırnak Milletvekili
Şırnak'ın Cizre ilçesine bağlı Çağlayan (Şağ) Köyü, 90'lı yıllarda yakılarak boşaltılmış ve burada yaşayan köylüler zorla göç ettirilmiştir. Şağ Köyüne girişler yıllarca engellenmiş insanların yaşadıkları yerlerden, topraklarından, evlerinden ve anılarından oluşan bağları tümden kopartılmak istenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Asur İmparatorluğu döneminden kaldığı belirtilen birçok tarihi eserin (£ale, su sarnıcı, kabartmalar, mağaralar) bulunduğu Şağ Köyü'ne girişler sonraki yıllarda izne tabi tutulmuştur.
Geçtiğimiz Haziran ayın da ise köyünü ziyaret etmek isteyen yurttaşlara izin verilmemiş, Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından köyün 1. Derece sit alanı ilan edildiği ve girişe yasaklandığı aktarılmıştır.
(658 nolu İlke Kararı) Arkeolojik Sitler, Koruma ve Kullanma Koşullarında 1. Derece
Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen yerler için şu ifadelere yer verilmiştir:
"DI Derece Arkeolojik Sit: Korumaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanlarıdır.
Bu alanlada, kesinlikle hiçbir yapılaşmaya izin verilmemesine, imar planlarında aynen korunacak sit alanı olarak belirlenmesine, bilimsel amaçlı kazıların dışında hiçbir kazı yapılamayacağına, ancak;
a) Resmi ve özel kuruluşlarca zorunlu durumlarda yapılacak alt yapı uygulamaları için müze müdürlüğünün ve varsa kazı başkanının görüşüyle konunun koruma kurulunda değerlendirilmesine,
b) Yeni tarımsal alanların açılmamasına, yalnızca sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetlerin devam edebileceğine, koruma kurullarınca uygun görülmesi halinde seracılığa devam edilebileceğine,
c) Höyük ve tümülüslerde toprağın sürülmesine dayanan tarımsal faaliyetlerin kesinlikle yasaklanmasına, ağaçlandırmaya gidilmemesine, yalnızca mevcut ağaçlardan ürün alınabileceğine,
ç) Taş, toprak, kum vb. alınmamasına, kireç, taş, tuğla, mermer, kum, maden vb. ocakların açılmamasına, toprak, cüruf, çöp, sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülmemesine,
d) Bu alanlar içerisinde yer alan ören yerlerinde gezi yolu düzenlemesi, meydan tanzimi, açık otopark,
WC, bilet gişesi, bekçi kulübesi gibi ünitelerin koruma kurulundan izin alınarak yapılabileceğine,
e) Bu alanlar içerisinde bulunan ve günümüzde halen kullanılan umuma açık mezarlıklarda sadece defin işlemlerinin yapılabileceğine,
( Taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetine tesir etmeyecek şekilde ilgili koruma kurulundan izin almak koşuluyla birleştirme (tevhit) ve ayırma (ifraz) yapılabileceğine, ". Bu bağlamda;
|) Bakanlığınız, Çağlayan (Şağ) Köyü'nü 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan etmiş midir?
SORULAR
Arkeolojik Sitler, Koruma ve Kullanma Koşullarınca 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen yerlere girişlere dair yasak ifadesi yer almazken Bakanlık söz konusu köye girişleri yasaklamış mıdır, yasak kararı çerçevesinde ilgili birimlerden yardım istemiş midir?
Güncel olarak Şağ Köyünde define arama faaliyetine ilişkin herhangi bir başvuru veya izin söz konusu mudur?
Şağ Köyü'nde son 30 yılda define arama faaliyeti yapılmış mıdır? Define araması için kaç talep söz konusudur? i
Köylülerin köylerine girişi konusunda ne tür bir karar verilecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Çağlayan Kalesi ve Yerleşim Alanı, 24.06.2024 tarihli Kurul kararı ile 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiş, koruma ve kullanma şartları belirlenmiştir.
Çağlayan Kalesi ve Yerleşim Alan'nın bulunduğu köye girişlerin kısıtlanmasına ilişkin herhangi bir karar bulunmamakla birlikte, köye girişlerin kısıtlanması konusu Bakanlığımızın görev ve yetki alanında kalmamaktadır.
Define aramak isteyenlerin başvuruları, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 50'nci maddesine dayanak olarak hazırlanan Define Arama Yönetmeliği kapsamında değerlendirmeye alınmaktadır. Bu minvalde söz konusu yerde define aramak için herhangi bir başvuru bulunmamaktadır. Ayrıca, Define Arama Yönetmeliği kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı olarak belirtilen yerler ile tespit ve tescil edilen sit alanlarında define araması yapılamamaktadır.