8 Eylül 1999 tarihi sonrasında işe başlayanlara kademeli emeklilik hakkı tanınması talebine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri y/ rica ya ılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

SORULAR

1. 03.2023 tarihli ve 7438 sayılı "EYT Yasası", yalnızca 08.09.1999 öncesi sigorta girişi olan çalışanları kapsayacak şekilde düzenlenmiş; bu durum aynı prim gününü dolduran, aynı yıllarda çalışma yaşamına başlayan çalışanlar arasında ciddi bir eşitsizlik yaratmıştır. Yalnızca bir gün farkla 17—20 yıla varan emeklilik yaş farkı oluşmuş; çalışma barışı, sosyal güvenlik hakkına duyulan güven derinden sarsılmıştır.

   Oysa Türkiye'nin sosyal güvenlik mevzuatında 4447 sayılı Kanun (1999) ve 5510 sayılı Kanun (2008) dönemlerinde, geçiş süreçlerinde kademeli düzenleme esas alınmış; ani ve keskin ayrımların doğurduğu adaletsizliği gidermek için aşamalı geçiş uygulanmıştır. 7438 sayılı Kanun'da bu yaklaşım terk edilmiş, 1999-2008 arasında sigorta girişi olan milyonlarca çalışan benzer durumda olmalarına rağmen kapsam dışı bırakılmıştır.

   Anayasa Mahkemesi'nin 23.02.2001 tarihli ve 2001/41 sayılı kararında; sigortalılık süresinde bir günlük farkın dahi iki yıllık yaş farkı yaratmasının "ölçülülük, makullük ve hukuk güvenliği ilkelerine aykırı" olduğu vurgulanmış; sosyal güvenlik düzenlemelerinin adil ve kademeli geçiş ilkesi esas alınarak yapılması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bugün EYT düzenlemesinde ortaya çıkan uçurum da benzer niteliktedir ve aynı anayasal sorunları içermektedir.

2. 09.1999 sonrası çalışanların önemli bir kısmı daha fazla prim ödemiş olmasına rağmen daha geç emekliliğe zorlanmakta; bu durum hem gelir eşitsizliği hem de işgücü piyasasında haksız rekabete yol açmaktadır. Emekli olanların çalışma yaşamına devam etmesi, kapsam dışı milyonların iş bulma imkanını daraltmakta; düşük ücret baskısını artırmaktadır.

   Sosyal devlet ilkesinin, hukuk güvenliğinin, eşitlik ilkesinin ve aktüeryal dengelerin korunması için 1999-2008 arası sigorta başlangıcı olanların adil, makul ve ölçülü bir kademeli geçiş sistemiyle yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

   Bu bağlamda;

3. 08.09.1999 sonrası işe başlayan ancak prim günü yüksek olup yalnızca bir gün farkla kapsam dışı kalan çalışanların, emeklilikte yaş farkının 17—20 yıla çıkmasının sosyal güvenlik hakkı ve hukuk güvenliği ilkesiyle bağlantısı nedir?

4. 7438 sayılı Kanun ile 08.09.1999 sonrası işe girenlere "kademeli geçiş" uygulaması neden getirilmemiştir?

5. Anayasa Mahkemesi'nin 2001/41 sayılı kararında vurgulanan "adil, makul ve ölçülü kademelendirme" ilkeleri dikkate alınarak 1999-2008 arası çalışanlar için yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması yönünde bir çalışmanız var mıdır?

6. SGK kayıt dışı sigorta başlangıçları ve geçmiş yıllardaki eksik bildirimler nedeniyle mağdur olan çalışanlar için geriye dönük bir hak düzenlemesi yapacak mıdır?