Dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payının azaltılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Nail Çiler (CHP), 19 Aralık 2025 tarihinde 7/37959 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 146 gün sonra, 14 Mayıs 2026).
Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “Dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payının azaltılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37959, 19 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37959-dolayli-vergilerin-vergi-gelirleri-icindeki-payinin-azaltilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4dcce978-b9bc-473a-9388-019b4131034b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 146 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 135 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla.
Nail ÇİLER o" Kocaeli Milletvekili
Dolaylı vergiler vergi adaletini bozan, gelir gruplarını ayırmadan aynı vergi yükünü tüm topluma yayan bir vergi uygulamasıdır. Dolaylı vergilerin istisna olması gerekirken ülkemizde vergilerin ağırlığını dolaylı vergiler oluşturmaktadır. KDV ve ÖTW'nin halkı zorlayan kalemlerde yüksek seyretmesine karşın lüks tüketim ürünlerinde benzer düzeyde vergilendirmenin yapılmaması kamuoyunda ciddi bir adaletsizlik algısı yaratmaktadır. Gelir dağılımındaki bozulma ve dolaylı vergilerin payının artması, dar gelirli yurttaşların yükünü daha da ağırlaştırmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Günlük yaşamda zorunlu ihtiyaç kabul edilen ürünlerde yüksek oranda ÖTV uygulanırken, pırlanta ve benzeri lüks tüketimde neden sıfır ÖTV uygulanmaktadır?
Lüks tüketime yönelik vergi düzenlemeleri yapmayı planlıyor musunuz?
Dolaylı vergi ağırlığının azaltılması ve gelire göre vergilendirme sistemine geçiş için bakanlığınızın bir takvimi var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Kocaeli Milletvekili Sayın Nail ÇİLER'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mate
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
• 7/37959 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Nail ÇİLER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-g maddesinde, 6552 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik neticesinde, kıymetli taşlarda uygulanan KDV istisnası (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet ve incinin Türkiye'de kurulu borsalarda işlem görmek üzere ithali, borsaya teslimi ve borsa üyeleri arasında el değiştirmesi hariç) 11.09.2014 tarihinden itibaren kaldırılmış; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (V) sayılı listede yer alan elmas, inci gibi kıymetli taşlar ise aynı tarih itibarıyla söz konusu listeden çıkarılmak suretiyle ithalatlarının ve yurtiçinde üreticileri tarafından teslimlerinin özel tüketim vergisine (ÖTV) tabi tutulmaması sağlanmıştır. Böylece, mezkur Kanun değişikliğinden önce ÖTV'ye tabi olan kiymetli taşların vergilendirme rejiminde, 11.09.2014 tarihinden itibaren dünyadaki uygulamalara benzer şekilde ÖTV yerine KDV alınması yönünde değişikliğe gidilmiştir. Yapılan düzenlemelerle, ülkemizin uluslararası bir finans merkezi olması noktasında önemli bir adım atılarak Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasasına işlerlik kazandırılması, düzenleme konusu kıymetli taşların kayıt altına alınması, kıymetli taş ihtiva eden mallar bakımından uluslararası piyasada rekabet gücü ile kıymetli taştan mücevherat imalatının ve dolayısıyla istihdamın artırılması amaçlanmıştır.
Diğer taraftan, gelir politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilmiştir. Bu çerçevede doğrudan vergilerin payını artıran ve düşük gelirli vatandaşların üzerine düşen vergi yükünü hafifleten çok sayıda düzenleme hayata geçirilmiştir. Bununla birlikte, son dönemde yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde pek çok düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu düzenlemeler vergi yükünü dolaysız vergiler lehine değiştirerek vergi adaletine ve gelir dağılımının dengelenmesine katkı sağlamıştır.
Ayrıca, OECD tanımlamasına göre Türkiye'de dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı 2002 yılında yüzde 46,9 iken 2024 yılında yüzde 43,6 olarak gerçekleşmiştir. OECD tanımlamasına göre Ülkemizde dolaylı vergilerin milli gelir içerisindeki payı ise 2002 yılında yüzde 11,2 seviyesinde iken 2024 yılında yüzde 10,4'e gerilemiş olup, bu yük OECD ortalamasına denk düzeyde, AB ortalamasının ise altında bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan