Bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yaşanan artışa ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 19 Aralık 2025 tarihinde 7/38179 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 18 Şubat 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38179, 19 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38179-bireysel-kredi-ve-kredi-karti-borclarinda-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4489d0c7-6093-44f6-a5f0-019b40e05f65
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 61 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün 96.Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye, yanlış ekonomi politikalarının sürüklediği ağır bir geçim krizinin içinde. yüksek enflasyon ile yüksek faiz arasında sıkışan ekonomi üretemez, gelir yaratamaz hale gelirken iktidar yaşanan çöküşü görmezden gelmeyi sürdürüyor. Bugün gelinen noktada yalnızca bireyler değil, toplumun tamamı bankalara teslim edilmiş durumda. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nin Ekim 2025 verileri, bu teslimiyetin rakamlara nasıl yansıdığını açıkça ortaya koyuyor.
Son bir yılda bireysel borçlar yüzde 59 artarak 5 trilyon 440 milyar liraya yükseldi. Bireysel borçlu sayısı 43,3 milyon kişiye dayandı. Kişi başına düşen ortalama borç 125 bin lirayı aştı. Bu tablo refahın değil, ekonomik çöküşün göstergesi. Vatandaş emeğiyle geçinemiyor; geçinmek için bankaya borçlanmak zorunda bırakılıyor. Kira, gıda ve temel ihtiyaç fiyatları kontrolsüz biçimde artarken maaşlar daha ele geçmeden eriyor. Kredi kartı artık lüks tüketimin değil, mutfağı döndürmenin tek yolu haline geldi. Toplam bireysel borcun yaklaşık yarısı kredi kartlarından oluşuyor. Kart borçları 2,7 trilyon liraya dayanırken, kişi başına düşen kredi kartı borcu yalnızca bir yılda yüzde 50 artarak 66 bin lirayı geçti.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Borçla yaşam sürdürülemez hale gelirken geri ödeme gücü de çöküyor. Geri ödenemediği için tasfiye sürecine giren bireysel krediler bir yılda yüzde 91 artarak 668 milyar liraya ulaştı. Bu, toplumun borç batağına saplandığının en net göstergesi. Üretim yok, gelir artışı yok; buna karşın bankalar kazanıyor, vatandaş kaybediyor. Kriz rakamlarda değil, evlerin içinde yaşanıyor. İktidar bu tabloyu görmezden geldikçe toplum bankalara daha fazla teslim oluyor. Çalışarak değil, borçlanarak ayakta kalmaya zorlanan bir ülke yaratıldı. Bu düzen sürdürülebilir değil; bu, açık bir ekonomik ve sosyal çöküştür.
Bugün Sofralar Borçla Kuruluyor, Faturalar Faizle Ödeniyor.
OYLAŞU PER
ÜİLU)
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
Bankalar rekor kâr açıklarken halkın iflas etmesini nasıl açıklıyorsunuz?
Faizle ayakta duran bir sistem toplumu ayakta tutabilir mi?
Kredi kartı gıda alım aracı olduysa bu sistem çökmüş sayılmaz mı?
Vatandaş borç batağındayken bankaların yüksek kar elde etmesini nasıl açıklarsınız? 43 milyon vatandaşın bankalara borçlu olmasını nasıl açıklıyorsunuz?
Ödeneme gücü olmayanlara kredi vermek finans mı, tuzak mı?
İnsanların çaresizliği mi bankaların iş modeli oldu?
Bankalar mı toplumu finanse ediyor, toplum mu bankaları besliyor?
Bir toplumun bankalara borçlu ve bağımlı olmasını bakanlığınız olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 07/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1772531 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Muval
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7138179 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Talat DİNÇER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Makro finansal istikrarın güçlendirilmesi, fiyat istikrarının sağlanması ve vatandaşlarımızın refah seviyesinin kalıcı olarak iyileştirilmesi öncelikli hedefimizdir. Ekonomik gelişmeler ve vatandaşlarımızın talepleri dikkate alınarak 2024 Eylül, 2025 Temmuz ve 2026 Ocak tarihlerinde kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma programları açıklanmıştır. Bu programlar ile kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredileri için; ilk programda 60 aya kadar, ikinci ve üçüncü programda ise 48 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırma imkânı getirilmiştir. Yapılandırılan kredi kartı borçlarına uygulanacak faiz oranı referans faiz ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, kredi kartı işlemlerinde uygulanan aylık azami faiz oranları, dönem borç tutarına göre farklılaştırılarak vatandaşlarımızın finansal yükü hafifletilmiştir. Tüketicilerin korunması ve sürdürülebilir bir ödeme performansının sağlanması amacıyla kredi kartı ve Kredili Mevduat Hesabı (KMH) limitlerini kullanıcıların gelirleriyle orantılı olarak belirleyen düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Vatandaşlarımızın sağlık ve eğitim harcamaları ise bu kapsamdan muaf tutulmuştur. Yapılan düzenlemelerin etkisi ve bankacılık sektöründeki diğer tüm gelişmeler yakından takip edilmekte olup gerekli görülmesi durumunda ilave adımlar atılabilecektir.
Bununla birlikte, Ülkemizde hanehalkı borcu diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında düşük seviyededir. 2025 yılı üçüncü çeyreği itibarıyla Türkiye'nin hanehalkı borcunun GSYH'ye oranı yüzde 10 ile yüzde 43,2 olan gelişmekte olan ülkeler ortalamasının oldukça altındadır.
Ayrıca, 23.01.2026 itibarıyla bireysel kredi kartlarında tahsili gecikmiş alacak oranı yüzde 4.6 ile uzun dönem ortalaması olan yüzde 5,7/'nin altında seyretmektedir. Aynı tarihte tüketici kredilerinde tahsili gecikmiş alacak oranı ise yüzde 4 ile düşük seviyededir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; şgbsoruonergelerischmd,yov.y Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan