Gümüşhane'nin Gözeler köyünde açılması planlanan bir maden ocağının çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 24 Aralık 2025 tarihinde 7/38272 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 24 Şubat 2026).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Gümüşhane'nin Gözeler köyünde açılması planlanan bir maden ocağının çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38272, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38272-gumushane-nin-gozeler-koyunde-acilmasi-planlanan-bir-maden-ocaginin-cevresel-etkilerine-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/401620c0-de86-4839-b6b5-019b505055c1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
ELAN
16 Aralık 2025 tarihli BirGün Gazetesi'nde yer alan "Toprakları kirletmesi "Yıldız'ını parlatıyor" başlıklı haberde, SSS Yıldızlar Holding*in Gümüşhane'nin Gözeler Köyü civarında yeni bir metalik maden ocağı projesi için ÇED sürecini başlattığı belirtilmiştir. Proje kapsamında yılda 277 bin ton cevher ve pasa çıkarılması planlanmakta, bu cevherin Yıldız Bakır A.Ş.'ye ait zenginleştirme tesislerinde işlenmesi öngörülmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Maden sahası ile yerleşim alanı arasında yalnızca 390 metre mesafe olduğu belirtilmiş, bu yakınlığın hem toprak ve yer altı suları hem de halk sağlığı açısından ciddi riskler barındırdığı ifade edilmiştir. Ayrıca projede yüksek hacimli delme ve patlatma faaliyetlerinin yürütüleceği, tehlikeli kimyasal maddelerin kullanılacağı ve çevresel tahribat potansiyelinin yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
SSS Yıldızlar Holding daha önce de kamuoyuna çevre felaketleriyle yansımış, özellikle Giresun'daki bir maden sahasında yaşanan atık havuzu patlaması, şirketin çevreyle ilgili riskli geçmişini gündeme getirmiştir. Tüm bu durumlar, sadece proje sahasını değil, çevre köyleri, yer altı su kaynaklarını ve tarım alanlarını da tehdit eder niteliktedir.
Bu nedenlerle, maden faaliyetlerinin çevresel ve toplumsal etkileri, ÇED sürecinin şeffaflığı, yerel halkın katılımı, toprak ve su kirliliği risklerinin önlenmesi konularında kamuoyunun bilgilendirilmesi büyük önem arz etmektedir.
291772.
Bu bağlamda;
SORULAR
Gümüşhane'nin Gözeler Köyü civarında kurulması planlanan bazalt madeni kırma — eleme ve konkasör tesisi projesine ilişkin arama ve işletme ruhsatları hangi tarihte, hangi şirket veya konsorsiyum adına verilmiştir? Ruhsat alanının büyüklüğü ve koordinat bilgileri kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
Söz konusu proje alanı, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında "mutlak tarım arazisi" ya da "marjinal tarım arazisi" olarak sınıflandırılan alanları kapsamaktadır. Bakanlığınızca yapılan ruhsatlandırma sürecinde bu hususlar dikkate alınmış mıdır?
Projenin kamuoyuna yansıyan jeolojik etki alanı, hidrolojik yapıdaki bozulma riski, toz emisyonu ve patlatma faaliyetlerinin köy yerleşimlerine etkisi, maden faaliyetleri açısından nasıl değerlendirilmiştir? Yerleşim yerlerine olan mesafenin asgari güvenlik sınırları içinde olup olmadığı konusunda herhangi bir ölçüm yapılmış mıdır?
Söz konusu şirketin geçmişte gerçekleştirdiği benzer madencilik faaliyetlerine dair ÇED ihlalleri, idari yaptırımlar veya yargı süreçleri var mıdır? Bakanlığınızın bu şirketin çevresel siciline ilişkin değerlendirmesi nedir?
Türkiye genelinde son 10 yıl içinde, bazalt madenciliği amacıyla ruhsat verilen proje sayısı kaçtır? Bunların kaçı doğrudan tarım alanlarında yer almaktadır? Gümüşhane ilindeki toplam maden ruhsatı sayısı, aktif saha sayısı ve bu sahaların ekonomik getirileri kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
Yer altı ve yer üstü kaynakların "sürdürülebilir kullanımı" ve çevresel yüklerin minimize edilmesi adına Bakanlığınızın mevcut politikasında, bazalt, mermer ve benzeri yapı malzemesi hammaddelerinin geri kazanımı ve atık minimizasyonu yönünde teşvik edilen uygulamalar var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO 28/4 | 138272
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi?nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında; son 10 yıl içinde Ülkemiz genelinde bazalt madenciliği amacıyla toplam 314 maden ruhsatı düzenlenmiş olup, ruhsat hukuku devam eden maden ruhsatı 182 adettir. Halihazırda Gümüşhane ilimizde ise 92 adet işletme, 52 adet arama ve 62 adet işletme izinli maden ruhsatı bulunmaktadır.
Gümüşhane ilimizin Merkez ilçesi Gözeler Köyü civarında Il (a) grubu bazalt madeni işletme ruhsatı ve değerlendirme sahası bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, Önergeye konu alanda IV(c) grubu (altın*-bakırtnikeltgümüş) maden sahası ile ilgili olarak 13.10.2020 tarihinden 13.10.2030 tarihine kadar 746,46 hektar alan için işletme ruhsatının düzenlendiği, ancak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen izinler alınmadığından henüz işletme izninin düzenlenmediği ve IV(c) grubu (altınt-gümüş) maden sahası ile ilgili olarak 09.10.2020 tarihinden 09.10.2030 tarihine kadar 1745,52 hektar alan için işletme ruhsatının düzenlendiği ancak gerekli izinlerin hepsi alınmadığından henüz işletme izninin düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Bakanlığımızın yer altı ve yer üstü kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve çevresel yüklerin azaltılması yönündeki mevcut politikaları kapsamında ekonomi ve kaynak verimliliği yaklaşımı çerçevesinde atık minimizasyonunu teşvik eden; Mermer Artıklarının Değerlendirme Projesi, Agrega Kaynak Planlaması Projesi ve Mermer Pasalarına Verilen Hammadde Üretim İzin Belgeleri gibi proje ve uygulamaları bulunmaktadır.
Bununla birlikte, yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde, alanların "mutlak tarım arazisi" veya "marjinal tarım arazisi" olarak sınıflandırılması ile tarım dışı amaçlı arazi kullanım izinlerine ilişkin hususlar ise Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alpayflan BAYRAKTARBakan