Esnaf odalarına gerçek usule tabi vergi mükelleflerinin defter kayıtlarının tutulmasına yönelik yetki verilmesine ilişkin
Kaynak göster
Jale Nur Süllü (CHP), 2 Ocak 2026 tarihinde 7/38505 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 10 Mart 2026).
Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “Esnaf odalarına gerçek usule tabi vergi mükelleflerinin defter kayıtlarının tutulmasına yönelik yetki verilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38505, 2 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38505-esnaf-odalarina-gercek-usule-tabi-vergi-mukelleflerinin-defter-kayitlarinin-tutulmasina-yo (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd0a86c5-5eda-4fb1-8700-019b8d4fb6fe
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü" nün 99. maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim. gzl — r. Jale Nur SULLU Eskişehir Milletvekili
I Ocak 2026 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirmeden gerçek usule geçecek mükellefleri ilgilendiren ve 586 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilen düzenleme, başta mali müşavirler olmak üzere meslek camiasında ve esnaf kesiminde ciddi tartışmalara yol açmıştır. Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği'ne (TÜRMOB) bağlı 131 bin 103 serbest muhasebeci mali müşaviri doğrudan ilgilendiren bu uygulamanın; vergide adalet ve eşitlik ilkesini zedeleyeceği, kayıt dışılığı artıracağı ve mükellefleri telafisi güç zararlara uğratabileceği yönünde ciddi endişeler bulunduğu gibi söz konusu tebliğ hatalı yorum ve değerlendirilmeler nedeniyle yetki aşımında bulunmaktadır.
Kanuni düzenlemelerde esnaf odaları veya birlikleri sadece basit usuldeki mükelleflerin işlemlerini yapma yetkisi bulunurken, kanuni düzenlemelerde belirtilmediği halde, gerçek usuldeki mükelleflerin defter kayıtlarını tutulması ve beyannamelerinin gönderilmesine ilişkin iş ve işlemlerini yapabilmeleri konusunda esnaf odaları veya birliklerine yetki verilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
586 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile defter tutma ve beyanname verme yetkisinin esnaf ve sanatkâr odalarına verilmesinin gerekçesi nedir?
Muhasebe kayıtlarının yanlış tutulması veya gerçeğe aykırı beyanname verilmesi durumunda, esnaf odalarının yöneticileri tıpkı serbest muhasebeci mali müşavirler gibi tüm mal varlıklarıyla sorumlu olacak mıdır? Disiplin cezaları hükümleri esnaf odaları yöneticilerine mi uygulanacak tır?
Sahte belge düzenleme veya kullanma fiillerinde, bu odaların yöneticileri hakkında vergi suçu raporu düzenlenecek midir? Bu yöneticiler için öngörülmüş bir cezai veya disiplin sorumluluğu bulunmakta mıdır? i
Gerçek usulde vergilendirilecek çok sayıda mükellefin muhasebesinin, esnaf odaları tarafından hangi teknik altyapı, eğitim ve mesleki yeterlilik ile tutulması planlanmaktadır?
Bu kapsamda tutulacak muhasebe kayıtlarının mevzuata uygunluğunu kim denetleyecek; idarenin denetim ve kontrol mekanizması nasıl işleyecektir?
Vergi idaresi tarafından bir mükellefe izaha davet yazısı gönderilmesi halinde, bu mükellefin izah süreci ve savunması esnaf odaları tarafından mı yürütülecektir?
Yanlış yönlendirme veya hatalı uygulama sonucu esnafın uğrayacağı maddi ve hukuki zararlardan kim sorumlu olacaktır?
Bir işyerine bağlı olarak çalışan serbest muhasebeci mali müşavirin o işyeri dışında diğer vergi mükelleflerinin işlerini yürütme yetkisi bulunmamaktadır. Esnaf odaları veya birliklerde istihdam edilecek meslek mensubu oda veya birliğin tüm üyelerinin muhasebe iş ve işlemlerini yapmak zorunda kalacak ve bu durumda çalışan mali müşavirlerin 3568 Sayılı Kanuna aykırı hareket etmelerine sebep olunarak onların disiplin suçu işlemelerine niçin zorlanılmaktadır?
TÜRMOB ve meslek örgütlerinin söz konusu Tebliğ hakkında görüşü alınmış mıdır? Alınmadıysa, gerekçesi nedir?
Kamuoyunda yoğun şekilde eleştirilen bu düzenlemenin geri çekilmesi veya yeniden düzenlenmesi yönünde Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Eskişehir Milletvekili Sayın Dr. Jale Nur SÜLLÜ" ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
OYNA
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4
7138505 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Dr. Jale Nur SÜLLÜ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. ,
Bakanlığımızca 2026 yılı başından itibaren basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerimizin vergisel yükümlülüklerini kendilerine yeni bir iş yükü ya da maliyet getirmeden yerine getirebilmeleri için gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda, basit usulden gerçek usule geçecek olan mükelleflerimize düzenlemek zorunda oldukları belgeleri bağlı oldukları oda ve birliklerden temin edebilme imkânının sağlanmasının yanı sıra, bu mükelleflerimizin defterlerinin tutulması, beyanname ve bildirimlerinin gönderilmesi işlemlerinin bağlı oldukları meslek odalarında veya birliklerinde yetkili meslek mensupları aracılığı ile yapılabilmesine imkân sağlayacak düzenlemeler yapılmıştır.
17.01.2008 tarihli 31 No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257'nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulan meslek odalarının ve birliklerinin, işletme hesabı esasına göre defter tutan üyelerine ait beyanname, bildirim ve eklerini elektronik ortamda göndermeleri uygun görülmüştür. Dolayısıyla, Defter Beyan Sisteminin hayata geçirilmesinin öncesinde de işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin beyanname ve bildirimlerinin verilmesine ilişkin olarak bağlı oldukları meslek oda ve birlikleri yetkilendirilmiş durumdadır.
Serbest meslek erbabı, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ile basit usule tabi olan mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, bu mükelleflerden defter tulmak zorunda olanların defterlerinin bu kayıtlardan hareketle elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması, vergi beyannameleri, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda verilebilmesi amacıyla geliştirilen Defter Beyan Sistemine ilişkin usul ve esaslar 17.12.2017 tarihli 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.
586 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne eklenen geçici maddede üyeleri adına işlem yapacak meslek odalarında/birliklerde 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalışması ya da bunun mümkün olmadığı durumlarda söz konusu işlemlerin odada/birlikte çalışmayan meslek mensuplarının gözetiminde yapılması gerektiği belirtilmiş olup, Defter Beyan Sisteminin
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat 3-4 e-posta; sghsoryonerseleri uv hnh.yovir Elektronik Ağ: www,hmb.gov.ir kullanılmasına yönelik sorumluluk ve ceza düzenlemeleri 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği'nin 17'nci maddesinde yer almaktadır.
Diğer taraftan, 213 sayılı Kanunun 370'inci maddesinde düzenlenen "İzaha davet" müessesesi kapsamında yapılan ön tespitlere istinaden başlatılan izaha davet sürecinde izaha davet ve izah değerlendirme yazıları mükellefe tebliğ edilmekte olup, mükellefler izahlarını komisyonlara giderek yapabildikleri gibi "h4ps.//dijital. gib. gov.ir/" internet adresine giriş yaparak elektronik ortamda da yapabilmektedir. Ayrıca, izah sürecinde komisyonlar tarafından gerekli yönlendirmeler yapılmak suretiyle mükelleflere destek sağlanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan