Sosyal ve ekonomik destek verilirken aranan muhtaçlık kriterinin gözden geçirilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
İnan Akgün Alp (CHP), 7 Ocak 2026 tarihinde 7/38604 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 11 Mayıs 2026).
İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Sosyal ve ekonomik destek verilirken aranan muhtaçlık kriterinin gözden geçirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38604, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38604-sosyal-ve-ekonomik-destek-verilirken-aranan-muhtaclik-kriterinin-gozden-gecirilmesi-talebi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0df286d6-9052-4b12-a5dd-019b9ec3792e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 124 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
AMDAN İZ Av. Inan Akgün Alp
İ Kars Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
3 Mart 2015 tarih ve 29284 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in temel amacı; çocukların ve gençlerin aile ortamında korunmasını sağlamak, yoksulluk nedeniyle kurum bakımına yönelmenin önüne geçmek ve aileyi güçlendirmektir.
Ancak Yönetmelik metninde asgari ücretle çalışan ya da düşük gelirli bireylerin SED'den yararlanamayacağına dair açık bir hüküm bulunmamasına rağmen, uygulamada asgari ücretli veya hanede herhangi bir geliri bulunan ailelerin SED başvurularının reddedildiği yada mevcut desteklerin kesildiği görülmektedir.
Sahadan gelen somut örneklerde;
— Ailede bir ebeveynin asgari ücretle çalışmaya başlaması, — Geçici ve güvencesiz işlerde (ev temizliği, kağıt toplama vb.) gelir elde edilmesi, — Hanede tek bir gelir kaydının bulunması gibi nedenlerle SED desteğinin kesildiği veya bağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu uygulamalar, asgari ücretin açlık ve yoksulluk sınırının altında kaldığı ekonomik koşullarda, sosyal yardımların amacına aykırı sonuçlar doğurmaktadır.
Bu durum, Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen sosyal devlet ilkesi, 41. maddesinde yer alan ailenin korunması, 61. maddesinde güvence altına alınan sosyal yardım ve sosyal güvenlik hakkı ile bağdaşmamaktadır. Mevcut uygulama yoksulluğu azaltmamakta; aksine yoksulluğu istatistik dışına itmektedir.
Yoksullukla mücadele, yalnızca istatistiksel göstergeler üzerinden değil, yurttaşların gerçek yaşam koşulları dikkate alınarak yürütülmelidir. Asgari ücretli ve güvencesiz çalışan ailelerin sosyal destek sisteminin dışına itilmesi, sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle yukarıdaki soruların ayrıntılı ve şeffaf biçimde yanıtlanması kamu yararı açısından zorunludur.
Bu bağlamda;
SORULAR
SED Yönetmeliği kapsamında "muhtaçlık" tespiti yapılırken esas alınan gelir kriteri nedir? Bu kriterin asgari ücretle çalışan aileleri filen dışlayacak şekilde uygulanmasının hukuki dayanağı var mıdır?
SED bağlanması veya devamı için uygulamada esas alınan azami gelir tutarı nedir? Bu tutar hangi ölçütlere göre belirlenmektedir?
Son beş yıl içerisinde; gelir durumu gerekçesiyle SED başvurusu reddedilen, mevcut SED desteği kesilen kişi ve hane sayısı kaçtır? Bu kesinti ve retlerin gerekçeleri istatistiksel olarak nasıl dağılmaktadır?
Asgari ücretin ve düşük gelirli istihdamın açlık ve yoksulluk sınırının altında kaldığı gerçeği karşısında, SED Yönetmeliği'nde gelir kriterlerinin "en azından yoksulluk sınırı altında yaşayan haneleri kapsayacak şekilde" yeniden düzenlenmesi Bakanlığınızın gündeminde midir?
SED uygulamasının, "geliri var/yok" şeklindeki katı bir değerlendirme yerine; — Yoksulluk sınırı,
— Hane büyüklüğü,
— Gerçek yaşam maliyetleri ve enflasyon etkisi dikkate alınarak kademeli ve tamamlayıcı sosyal destek modeli hâline getirilmesi yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Mevcut uygulamaların Anayasa'da güvence altına alınan sosyal devlet ilkesi ile uyumlu hâle getirilmesi amacıyla, SED Yönetmeliği'nde kapsamlı bir mevzuat değişikliği yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a)12.12.2025 tarihli ve 1755879 sayılı yazınız. b)15.01.2026 tarihli ve 1778190 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan Kars Milletvekili Sayın İnan Akgün ALP tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/37245 ve 7/38604 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7/37245 Cevap Metni (1 Sayfa)
2. 7138604 Cevap Metni (1 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 58 09 ğ
7) 23$b0u GK S5
Kars Milletvekili Sayın İnan Akgün ALP"e Ait 7/38604 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir.
Bakanlığımızca çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile firsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti (SED) verilmektedir. Sosyal ekonomik destek bir sosyal yardım değil, sosyal hizmet modelidir. Ailelerin ekonomik olarak güçlendirilmesinin yanı sıra psikososyal açıdan desteklenmesini temel alır. SED ile desteklenen okul çağındaki çocukların, akademik, sportif, sanatsal ve kültürel açıdan da güçlendirilmesi esastır.
Bu kapsamda desteklenen çocuklar 3 aylık dönemler halinde ailesi yanında izlenerek;
• Çocuk ve gençlerin suça sürüklenmelerini, zararlı alışkanlık edinmelerini ve sokakta çalıştırılmalarını ve çocuk işçiliğini engelleyecek koruyucu, önleyici, eğitici ve geliştirici rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunulmakta,
• Zorunlu eğitim kapsamında olan sosyal ve ekonomik destek hizmetinden yararlandırılan çocukların eğitim görme ve eğitime devam etmelerine ilişkin izlemeler yapılmakta,
• Beden ve ruh sağlığının veya bedensel, duygusal, sosyal ya da ahlaki gelişimi hakkında da destek sağlanmakta olup, çocukların ihmal ve istismardan korunmasına yönelik bir hizmet sunulmaktadır.
Sosyal ve Ekonomik Destek hizmetinin etkinliğini artırmak amacıyla ilgili mevzuat ve uygulamalar Bakanlığımızca düzenli olarak izlenmekte ve değerlendirilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan