Türkiye'nin BM Genel Kurulu'nda alınan bir kararın oylamasına katılmamış olmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Dışişleri Bakanı Sayın Hakan FİDAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

| Xİ Parti Grup Başkanvekili

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 3 Aralık 2025 tarihinde Ukrayna'dan savaş koşullarında zorla Rusya'ya götürüldüğü iddia edilen on binlerce çocuğun kimliklerinin değiştirilmesi, aile bağlarının koparılması, ideolojik/askeri endoktrinasyona tabi tutulması ve zorla evlat edinilmesi gibi uluslararası insancıl hukuka aykırı uygulamaların sonlandırılması ve çocukların koşulsuz şekilde Ukrayna'ya iadesini talep eden önemli bir kararı kabul etmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu karar, 91 ülkenin lehte oyuyla kabul edilmiş olup, uluslararası toplumun büyük bölümünün bu konuda ortak bir tutum aldığı görülmektedir. Buna karşın Türkiye Cumhuriyeti, kararın ne lehinde ne aleyhinde oy kullanmış; oylamaya katılmamıştır.

Türkiye'nin;

" Çocuk hakları sözleşmesine taraf bir ülke olması,

" Savaş bölgelerindeki sivillerin korunması, özellikle çocukların savaşın tarafı hâline getirilmemesi yönündeki geleneksel dış politika duruşu, e Hem Ukrayna hem Rusya ile diplomatik, ekonomik ve güvenlik temelli ilişkilerini sürdürme yönünde izlediği denge politikası, gibi gerçeklikler ışığında;

Bu kritik karara dair sessiz kalması, kamuoyunda ve uluslararası çevrelerde çeşitli soru işaretlerine yol açmıştır. Türkiye'nin oylamaya katılmama yönündeki tercihini hangi diplomatik, stratejik, hukuki ve siyasi gerekçelere dayandırdığı, devlet ciddiyeti adına açık ve net biçimde kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Zira bu tutum; Türkiye'nin uluslararası insan hakları standartlarına bağlılığı, Savaş suçları ve zorla nüfus transferi gibi evrensel suçlamalara yönelik duruşu, NATO, Avrupa Konseyi, AB ve bölgesel aktörlerle ilişkileri, Türkiye'nin küresel vicdan siyaseti iddiası, gibi başlıklarda somut sonuçlar doğurma potansiyeli taşımaktadır.

Türkiye'nin, çocukların korunması ve savaş suçlarıyla mücadeleye ilişkin küresel standartlardan uzak bir görüntü vermesi, uzun vadede ulusal güvenlik çıkarlarımız, uluslararası itibarımız ve bölgesel diplomasi kapasitemiz açısından ciddi sorunlar doğurabilir.

Bu çerçevede hükümetin bu kritik tercihin ardındaki gerekçeleri, şeffaf, hukuki ve diplomatik zeminde kamuoyuna açıklaması açısından aşağıdaki sorularımın cevaplanması önem arz etmektedir.

SORULAR

1. Türkiye Cumhuriyeti hükümeti, BM Genel Kurulu'ndaki söz konusu oylamaya neden katılmamıştır? Bu karar hangi kurumsal değerlendirme ve diplomatik gerekçelere dayanmaktadır?

2. Oylamaya katılmama kararı, Rusya Federasyonu ile mevcut siyasi, askeri, enerji ve ticari ilişkiler gözetilerek mi alınmıştır?

3. Türkiye'nin Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ilkesini destekleyen resmi politikası ile bu oylamaya katılmama tavrı arasında bir çelişki bulunduğu düşünülmekte midir?

4. Rusya'nın Ukraynalı çocukları zorla götürme, kimlik değiştirme, evlat edinme gibi uluslararası hukuka aykırı olduğu iddia edilen uygulamalar hakkında Türkiye'nin devlet düzeyinde yürüttüğü herhangi bir diplomatik girişim veya değerlendirme mevcut mudur?

5. Bu kararın oylamasına katılmamak, Türkiye'nin gelecekteki barış müzakerelerinde arabulucu rolünü koruma amacıyla alınmış bir stratejik pozisyon mudur?

6. Dışişleri Bakanlığı'nın, söz konusu kararın kabul edilmesiyle birlikte Türkiye'nin İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Cenevre Sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülükleri bakımından değerlendirdiği risk ve fırsatlar nelerdir?

7. Türkiye'nin bu oylamaya katılmaması, ulusal çıkarlarımız bakımından hangi somut yararları doğuracaktır? Bu karar, ülkemize ekonomik, diplomatik veya jeopolitik ölçekte nasıl bir avantaj sağlayacaktır?

8. BM kararında yer alan çocukların zorla nakledilmesi uygulamalarının, savaş suçu kapsamında odeğerlendirilebileceği oyönündeki uluslararası görüşler hakkında Türkiye'nin resmi yaklaşımı nedir?