Mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesine ilişkin
Kaynak göster
Ünal Karaman (İYİ Parti), 4 Eylül 2023 tarihinde 7/3868 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 23 Ekim 2023).
Ünal Karaman (İYİ Parti, Konya). “Mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3868, 4 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3868-mesleki-ve-teknik-egitimin-gelistirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3e5a72ce-ba4d-49e6-9aa3-018a64573db2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ülkemizde bir yandan genç işsizlik artarken diğer yandan da sanayi başta olmak üzere birçok sektörün teknik eleman bulmakta zorlandığı bilinmektedir. Son yıllarda her ne kadar üniversite kontenjanları ve buna bağlı olarak üniversite mezunu Sayısı giderek artsa da mezun olunan bölümlerin büyük çoğunluğunun iş dünyasının ihtiyacını karşılamayan bölümler olduğu görülmektedir. Bu durum, eğitim ile istihdam arasındaki ilişkinin kopukluğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Eğitim kurumları ile iş dünyası arasında köprü kurulması gerekliliği yıllardır tartışılan bir konudur. Ancak bu konuda atılan zayıf adımların dönemsel kalması ve bir devlet politikası haline dönüştürülememesi teknik eleman sorununu çözmek yerine kronik hale getirmiştir. İş dünyasının ihtiyaç duyduğu bu pozisyonların kalifiye olmayan ve kayıtsız çalışmaları sebebiyle de Türk ekonomisine zarar veren sığınmacılar ve kaçak göçmenler tarafından doldurulduğu görülmektedir. Bu durumun ülke ekonomisine ve ülke geleceğine zarar verdiği açıktır. Sahip olduğu genç nüfusu aynı zamanda en büyük gücü olan ülkemizin bu sorunu kendi imkanlarıyla çözmesi elzemdir. Bu sebeple bir an önce beceri ve beklenti uyumsuzluğunun ortadan kaldırılması gerekmektedir.
Bu bilgiler çerçevesinde;
SORULAR
Bakanlığınız iş dünyasının ihtiyacı olan teknik eleman branşları konusunda bir tespit çalışması yapmış mıdır?
Bakanlığınız bu alanda çalışma yürütüyorsa, sektörün eleman ihtiyacı neden artmaktadır?
Meslek Lisesi mezunlarının kendi mesleklerini yapıp yapmadıklarına dair bir istatistik çalışmanız var mıdır?
Bakanlığınızın iş dünyasının ihtiyaç duyduğu becerileri gençlere kazandırarak hem eleman açığını kapatmak hem de gençlere istihdam yaratmak için Teknoloji Kampüsleri kurma çalışması var mıdır?
Bakanlığınız beceri ve beklenti uyumsuzluğunu gidermek adına hangi çalışmaları yürütmektedir?
Bakanlığınızın "üretim içinde eğitim, eğitim içinde üretim" anlayışıyla hayata geçirdiği herhangi bir projesi var mıdır? Eğer varsa, bu proje neticesinde istihdam edilen genç sayısı kaçtır?
Bakanlığınızın bölgesel düzeyde Ticaret, Ziraat, Sanayi Odalarıyla eğitim — istihdam uyumsuzluğunu gidermek için ortak bir komite kurma çalışması var mıdır?
Bakanlığınızın sektörlerin teknik eleman ihtiyacını gidermek adına ilgili diğer Bakanlıklarla kurmuş olduğu ortak çalışma grupları var mıdır?
Mevcut mesleki eğitim — öğretim müfredatını sektör beklentileri, Sanayi 4.0 ve çağın gereklilikleri konusunda güncelleme çalışmanız var mıdır?
Meslek Liseleri ve Meslek Yüksekokullarının gençlerimizin tercihlerinde öncelikli hale gelmesi konusunda herhangi bir çalışmanız var mıdır?
Ortaöğretim ve yükseköğretime geçişlerde öğrencilerin yetenek ve yetkinlikleri doğrultusunda onları çeşitli meslek dallarında eğitim almaya yönlendirecek Kariyer
Planlama Servisi oluşturma çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 13.09.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1280870 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi a ve b'de kayıtlı yazıyla iletilen Konya Milletvekili Ünal KARAMAN"'ın 7/3868, Adana Milletvekili Müzeyyen ŞEVKİN'in 7/3870 ve Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAĞ"ın 7/3975 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
T.C. 36 Me
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Se 13 Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında Anadolu meslek ve Anadolu teknik programlarında 53 alanda 114 farklı dalda, mesleki eğitim merkezi programlarında ise 38 alanda 192 farklı dalda mesleki eğitim yapılmaktadır. Bu alan ve dallar, ilgili sektörlerde ortaya çıkan ihtiyaçlar ile ulusal meslek standartları ve ulusal yeterlilikler doğrultusunda güncellenmekte, ortaöğretim kademesinde eğitimi verilebilecek mesleklere ihtiyaç duyulması durumunda alan ve dal çeşitliliği artırılmaktadır. İhtiyaç duyulan teknik eleman branşlarının tespiti bakımından yerel düzeyde valilikler bünyesinde kurulan ve bünyesinde ilgili paydaşları bulunduran il istihdam ve mesleki eğitim kurullarının çalışmaları takip edilmekte, merkezi düzeyde ise Mesleki Eğitim Kurulunda ilgili paydaşlarla iletişim sağlanmaktadır.
Bakanlığımızca mesleki ve teknik eğitimin paydaşı olan kurum ve kuruluşlar ile yapılan iş birlikleri yoluyla ihtiyaç duyulan alanlarda insan kaynağı ihtiyacı karşılanmaya çalışılmaktadır. Mesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarının eğitim aldıkları alanlarda istihdam edilip edilmediği hususunda Sosyal Güvenlik Kurumu verileri ile Bakanlığımız verileri üzerinden bir tespit çalışması yapılmasına ilişkin girişimlerde bulunulmuş olup çalışmalar devam etmektedir. Okullarımızın atölye ve laboratuvarları Bakanlığımız bütçe olanakları doğrultusunda en güncel teknolojik makine ve teçhizatla donatılmaktadır.
Bakanlığımız 2020-2021 eğitim-öğretim yılında yapılan güncelleme ile mesleki ve teknik ortaöğretim programları ile öğrencilerin dijital okuryazarlık obecerilerini güçlendirilerek, meslek alanlarındaki yeni teknolojilerine uyumlarını artıracak içerik ve etkinliklerle zenginleştirilmiştir. Öğrencilerin ilgi ve tercihleri doğrultusunda yeni modelde seçmeli meslek dersleri ve sertifikasyon dersleri oluşturulmuştur. Sektörle imzalanan iş birliği protokolleri kapsamında sektörün ihtiyacına göre özel programlar hazırlanmış ve mesleki eğitimde uygulanmaya başlamıştır. Öğrencilerin pratik becerileri kazanması için mesleki ve teknik ortaöğretimde öğrenim gören öğrenciler 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim programına katılmak zorundadır. Anadolu teknik programı öğrencileri 11. sınıf sonrası 40 gün işletmede staj yapmaktadır. Anadolu meslek programı öğrencileri ise 12. sınıfta 3 gün işletmelerde beceri eğitimi 2 gün okulda teorik eğitim, mesleki eğitim merkezi programı öğrencileri ise en az | gün okulda diğer günlerde işletmede beceri eğitimi almaktadır.
Mesleki ve teknik ortaöğretim okullarında döner sermaye işletmelerinde uygulamalı eğitimlerin yapılmasını desteklemek amacıyla okulda eğitimi verilen alan ve programların kazanımları ile ilgili olan üretim çalışmaları yapılmaktadır. Bu döner sermaye işletmelerinde yapılan faaliyetler eğitim ve üretimin birlikte yapılmasını desteklemekte, öğrencilerin beceri gelişimine katkı sağlamaktadır.
Merkezi düzeyde mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün, yaygın ve çıraklık eğitimi, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları ile işletmelerde yapılacak mesleki ve teknik eğitimin planlanması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi konularında kararlar almak ve Bakanlığa görüş bildirmek üzere Mesleki Eğitim Kurulu (MEK) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre oluşturulmuştur. Mesleki Eğitim Kurulu, ilgili bakanlıklar, meslek kuruluşları ve sendikaların temsilcilerinden oluşmaktadır. İllerde il istihdam ve mesleki eğitim kurulları bulunmaktadır. İl istihdam ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı mesleki eğitim kurulları, istihdam ve mesleki eğitim politikalarının oluşturulması, istihdamı koruyucu, geliştirici ve işsizliği önleyici tedbirler ile uygulanacak aktif işgücü programlarının belirlenmesi gibi görevleri yerel düzeyde yerine getirmektedir.
Bakanlığımız Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda öğrencilerin mesleki eğilimlerinin belirlenmesi çalışması, öğrencilerin mesleki beceri ve yeteneklerinin tespit edilmesi ve doğru alanlara yönlendirilmesi amacıyla Trabzon Üniversitesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesinin katkılarıyla Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğinde Mesleki Eğilim Belirleme Yetenek Ölçme Bataryası (YEBATÜRK) hazırlanmıştır. Bataryanın pilot çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca öğrencilerimizin finansal okuryazarlık ve istihdam edilebilirlik becerilerinin geliştirilmesi de sağlanmaktadır.