Sayıştay'ın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 15 Ocak 2026 tarihinde 7/39066 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 155 gün sonra, 19 Haziran 2026).
Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Sayıştay'ın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39066, 15 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39066-sayistay-in-2024-yili-denetim-raporu-nda-kocaeli-buyuksehir-belediyesi-ile-ilgili-yaptigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/be079e4a-589d-4c9a-8307-019bc580a3cb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 155 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin yetki ve sorumluluk alanı içerisinde yer alan işletmelerin ruhsat durumuna ilişkin Sayıştay tarafından yapılan denetimlerde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Sayıştay'ın 2024 yılı raporunda; 2024 yılsonu itibarıyla Büyükşehir Belediyesi yetki alanındaki 1.250 adet gayri sıhhi müesseseden 428'inin, 574 adet sıhhi müesseseden ise 186'sının "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" olmadan faaliyette bulunduğu belirtilmiştir.
Benzer tespitlerin 2021 ve 2024 yıllarında da gerçekleştirildiği; Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatsız işyerlerinin envanterinin çıkarıldığı, ruhsat alınamamasının hızlı sanayileşmenin doğurduğu imar problemlerinden kaynaklandığı, son yıllarda yapılan mevzuat değişiklikleriyle bu imar sorunlarının çözümlenmeye başlandığı ve ruhsatlandırma süreçlerinin hassasiyetle yürütüleceğinin bildirildiği bilinmektedir.
Bununla birlikte, aradan geçen zamana rağmen yüzlerce işletmenin ruhsatsız biçimde faaliyetini sürdürmesi; kamu güvenliği, çevre sağlığı, eğitim kurumlarının yakın çevresindeki riskler ve haksız rekabet gibi ciddi sakıncaları gündeme getirmektedir
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
SORULAR
Sayıştay raporunda belirtilen toplam 614 adet ruhsatsız işletme ile ilgili olarak 2024 yılı içinde fiilen kaç işletme ruhsatlandırılmıştır?
2025 yılı sonu ve 2026 yılı başı itibarıyla Kocaeli Büyükşehir Belediyesi yetki alanında ruhsatsız faaliyet gösteren işletme sayısı nedir? Güncel envanter çıkarılmış mıdır?
Ruhsat alamayan işletmelerin büyük bölümünün imar kaynaklı problemler yaşadığı ifade edilmektedir. Bu imar sorunlarının çözümü için hangi somut adımlar atılmıştır?
Ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilen işletmelere yönelik 2024 ve 2025 yıllarında kaç adet idari yaptırım uygulanmış, kaç işletme hakkında faaliyeti durdurma işlemi gerçekleştirilmiştir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA 5)
6)
7)
8)
Konut, okul ve işyerlerinin yakın çevresinde bulunan ruhsatsız gayri sıhhi müesseseler için özel bir risk önceliklendirmesi yapılmakta mıdır?
Sayıştay tarafından 2021 ve 2024 yıllarında yinelenen bu tespitlerin kalıcı biçimde giderilmesi amacıyla yeni bir mevzuat düzenlemesi ihtiyacı bulunmakta mıdır?
Ruhsatsız işletmelerin haksız rekabete yol açmaması için denetim ve ruhsat süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik takvimlendirilmiş bir eylem planı var mıdır?
İl genelinde imar affı veya plan tadilatı bekleyen işletmeler için toplu bir ruhsatlandırma modeli üzerinde çalışılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin yetki ve sorumluluk alanı içerisinde yer alan işletmelerin ruhsat durumuna ilişkin Sayıştay tarafından yapılan denetimlerde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Sayıştay'ın 2024 yılı raporunda; 2024 yılsonu itibarıyla Büyükşehir Belediyesi yetki alanındaki 1.250 adet gayri sıhhi müesseseden 428'inin, 574 adet sıhhi müesseseden ise 186'sının "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" olmadan faaliyette bulunduğu belirtilmiştir.
Benzer tespitlerin 2021 ve 2024 yıllarında da gerçekleştirildiği; Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatsız işyerlerinin envanterinin çıkarıldığı, ruhsat alınamamasının hızlı sanayileşmenin doğurduğu imar problemlerinden kaynaklandığı, son yıllarda yapılan mevzuat değişiklikleriyle bu imar sorunlarının çözümlenmeye başlandığı ve ruhsatlandırma süreçlerinin hassasiyetle yürütüleceğinin bildirildiği bilinmektedir.
Bununla birlikte, aradan geçen zamana rağmen yüzlerce işletmenin ruhsatsız biçimde faaliyetini sürdürmesi; kamu güvenliği, çevre sağlığı, eğitim kurumlarının yakın çevresindeki riskler ve haksız rekabet gibi ciddi sakıncaları gündeme getirmektedir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
1. Sayıştay raporunda belirtilen toplam 614 adet ruhsatsız işletme ile ilgili olarak 2024 yılı içinde fiilen kaç işletme ruhsatlandırılmıştır?
2) 2025 yılı sonu ve 2026 yılı başı itibarıyla Kocaeli Büyükşehir Belediyesi yetki alanında ruhsatsız faaliyet gösteren işletme sayısı nedir? Güncel envanter çıkarılmış mıdır?
3) Ruhsat alamayan işletmelerin büyük bölümünün imar kaynaklı problemler yaşadığı ifade edilmektedir. Bu imar sorunlarının çözümü için hangi somut adımlar atılmıştır?
4) Ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilen işletmelere yönelik 2024 ve 2025 yıllarında kaç adet idari yaptırım uygulanmış, kaç işletme hakkında faaliyeti durdurma işlemi gerçekleştirilmiştir?
5) Konut, okul ve işyerlerinin yakın çevresinde bulunan ruhsatsız gayri sıhhi müesseseler için özel bir risk önceliklendirmesi yapılmakta mıdır?
6) Sayıştay tarafından 2021 ve 2024 yıllarında yinelenen bu tespitlerin kalıcı biçimde giderilmesi amacıyla yeni bir mevzuat düzenlemesi ihtiyacı bulunmakta mıdır?
7) Ruhsatsız işletmelerin haksız rekabete yol açmaması için denetim ve ruhsat süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik takvimlendirilmiş bir eylem planı var mıdır?
8) İl genelinde imar affı veya plan tadilatı bekleyen işletmeler için toplu bir ruhsatlandırma modeli üzerinde çalışılmakta mıdır?
CEVAP
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınan bilgide;
Soru önergesinde bahsi geçen eksikliklerin Sayıştay Denetçisinin bulguları olduğu ve denetim sürecinin ilk aşamasını oluşturduğu, kesinleşmiş bir yargı kararının söz konusu olmadığı, ayrıca belediye tarafından bulgulara verilen cevapların aynı raporda yer aldığı belirtilmiştir.