Devredilen maden ruhsatlarına ilişkin

İlgi 23/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1785152 sayılı yazınız.

İstanbul Milletvekili Sayın Evrim RIZVANOĞLU'nun tarafıma tevcih ettiği 7-39083 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Alparslan#BAYRAKTAR Bakan

Bilgilerinizi arz ederim.

RIZVANOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE (CS DÖNEM ' ESASNO İLİŞKİN CEVAPLAR : 284 |! 7-39083

6592 sayılı Kanunla 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 16 ve 30'uncu maddelerinde yapılan ve 18.02.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle, II-b ve IV. grup madenlere ilişkin yeni alanların ihale yerine müracaat ve öncelik hakkı esasına göre ruhsatlandırılması öngörülmüştür. Düzenlemenin hukuki ve ekonomik gerekçesi; söz konusu maden gruplarında arama faaliyetlerinin teknik açıdan nitelikli, maliyetli ve yüksek risk içermesi, bu nedenle arama faaliyetlerini teşvik edecek, öngörülebilir ve hızlı bir ruhsatlandırma usulüne ihtiyaç duyulmasıdır. Komisyon görüşmelerinde de ifade edildiği üzere, bu maden gruplarında öncelik hakkına dayalı müracaat sistemi yatırım iştahını artırmayı ve arama faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamayı amaçlamaktadır. Düzenleme, kanunda öngörülen bedellerin ödenmesi ve mali yeterlik şartlarının sağlanması kaydıyla, tüm başvuru sahipleri için eşitlik ilkesine uygun şekilde uygulanmıştır. Ayrıca 7554 sayılı Kanunla yapılan son değişiklikle, gerekli görülen hallerde ihale usulünün uygulanabilmesine imkân tanınarak kamu gelirlerinin artırılması yönünde ilave bir güvence de getirilmiştir.

01/01/2015-31/12/2025 döneminde Il-b ve IV. grup madenlere ilişkin ihale yoluyla verilen ruhsatların sayısı 3.010 adet olup, ihalesiz olarak tesis edilen arama ruhsatları Kanun ve Maden Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde ilk müracaat esasına göre değerlendirilmiştir. Bu süreçte devlete aktarılan gelirler; ihale bedelleri, işletme ruhsat taban bedelleri, arama ve işletme ruhsat bedelleri ile ilgili mevzuat uyarınca alınan diğer mali yükümlülüklerden oluşmaktadır.

11/09/2018 tarihli ve 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan "kamu kurumlarının mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlar" ifadesi; kamu tüzel kişilerine ait olan veya mülkiyeti özel kişilere ait olsa dahi Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, özel mülkiyete konu edilemeyen ya da kamu hizmetine tahsis edilmiş taşınmazları kapsamaktadır. Anayasa'nın 168'inci maddesi "Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzel kişilere devredebilir." hükmünü haizdir. Buna paralel olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4'üncü maddesi de "Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir." hükmünü haizdir. Genelge, Anayasa'nın 104'üncü maddesi uyarınca yürütme yetkisi kapsamında, kamu idaresinin tasarruf işlemlerinde birlik, koordinasyon ve denetimi sağlamak amacıyla çıkarılmış olup; kanunlara aykırı olmayan, uygulamaya yönelik usul belirleyici bir düzenleyici işlem niteliğindedir. Bu çerçevede genelge, kamu taşınmazları üzerinde yapılacak tasarruf işlemlerinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, kurumsal bir değerlendirme mekanizmasıyla yürütülmesini temin etmektedir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Taşınmaz Komisyonu'nun çalışma usul ve esasları, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Maden Kanunu'nun Sinci maddesinin birlikte uygulanmasına dayanmakta olup, komisyonun varlık nedeni ruhsat devri işlemlerinin Bakanlık onayına tabi olmasıdır. Maden ruhsatlarının Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması nedeniyle, devre ilişkin talepler başvuru sahipleri açısından kazanılmış hak teşkil etmemekte; değerlendirme kamu yararı ve milli menfaatler esas alınarak yapılmaktadır. Komisyon kararları; mevzuata uygunluk, kamu yararı, hizmet gerekleri, milli menfaatler ile ekonomik ve hukuki sonuçlar birlikte değerlendirilerek alınmakta; teknik yeterlik ve mali yeterlik gibi hususlar ise ilgili maden mevzuatı kapsamında ayrıca incelenmektedir. Bu yaklaşım, idarenin anayasal ve yasal sorumlulukları çerçevesinde, ruhsat devri işlemlerinin bütüncül ve denetlenebilir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yayımlanan duyurularda 17/09/2025 tarihinden itibaren "madenin cinsi" ve "talebin mahiyeti" bilgilerinin yer almaması; ticari sır niteliği taşıyan, gerçek ve tüzel kişilerin mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturabilecek bilgilerin korunması amacıyla uygulamaya alınmıştır. Bu kapsamda yapılan sınırlama, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 21 ve 23'üncü maddeleri ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine uygun olup, kamuoyunun bilgilendirilmesine yönelik ilan yükümlülüğü RIZVANOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE ' DÖNEM ESASNO İLİŞKİN CEVAPLAR b 284 |! 739083 korunmakta; ancak kişisel veri ve ticari sır mahiyetindeki unsurlar mevzuat gereği açıklama dışında tutulmaktadır.

2022 yılı başından 05/12/2025 tarihine kadar Taşınmaz Komisyonu'nun değerlendirmesi sonucunda düzenlenen maden ruhsatı 5.938 olup, ruhsatlandırma işlemleri Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmektedir.

Ruhsatlar MAPEG tarafından "maden grubu" bazında sınıflandırılmakta olup, bu çerçevede maden grupları bazında Ülkemiz genelindeki ruhsat sayıları ile madencilik faaliyetlerine ilişkin istatistiki bilgilere MAPEG'in www.mapeg.gov.ir internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.

Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.