Tunceli'nin Mazgirt ilçesine bağlı Koyunuşağı köyünde inşa edilen barajın sebep olduğu bazı sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Ayten Kordu (DEM Parti), 23 Ocak 2026 tarihinde 7/39540 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 8 Nisan 2026).
Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Tunceli'nin Mazgirt ilçesine bağlı Koyunuşağı köyünde inşa edilen barajın sebep olduğu bazı sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39540, 23 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39540-tunceli-nin-mazgirt-ilcesine-bagli-koyunusagi-koyunde-insa-edilen-barajin-sebep-oldugu-baz (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7b1a8723-67ad-41fb-90f3-019bf9ff0ee2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'nci ve İçtüzüğün 99'ncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim.
Ayten KORDU Tunceli Milletvekili
Tunceli ili Mazgirt ilçesine bağlı Koyunuşağı (Şihik) köyü, Gölek (Zerikan) mezrasında Limak firması tarafından inşa edilen baraj ve baraj gölü, bölge halkının günlük yaşamını, ulaşımını, hayvancılığını ve can güvenliğini doğrudan tehdit eder bir noktaya ulaşmıştır. Baraj gölünün oluşmasıyla birlikte köy ile mezra arasındaki doğal geçiş güzergâhı fiilen kesilmiş; yurttaşların yayaya ve araçla ulaşımı, hayvanların mera ve otlaklara geçişi imkânsız hâle gelmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Köy halkının başvuruları ve yerinde yapılan teknik incelemeler doğrultusunda hazırlanan rapor, Devlet Su İşleri (DSİ) Bölge Müdürlüğü'ne iletilmiş; DSİ tarafından da konu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve ilgili kurumlara yazılı olarak bildirilmiştir. Ancak bugüne kadar sahada herhangi bir kalıcı teknik düzenleme yapılmadığı gibi, köylülerin yaşadığı mağduriyeti giderecek somut bir çözüm de hayata geçirilmemiştir.
Baraj projelerinde, etki alanında kalan köy yolları, hayvancılık geçişleri ve yerleşim bağlantılarının güvenli biçimde sağlanması; köprü, menfez veya eşdeğer mühendislik yapılarının inşa edilmesi proje sahibi ve işletmeci firmanın yükümlülüğüdür. Buna karşın söz konusu alanda yalnızca dar çaplı bir buz yerleştirilmiş; bu geçici ve yetersiz uygulama hem insan geçişi açısından ciddi riskler doğurmuş hem de hayvanların geçişini tamamen engellemiştir. Özellikle taşkın, kış koşulları, tıkanma ve göçük riski dikkate alındığında mevcut durum açık bir can güvenliği tehdidi oluşturmaktadır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na konuya ilişkin yöneltilen soru önergesine verilen yanıtta; hidroelektrik projelerinin fizibilitesi, saha onayları ve tesislerin mevzuata uygunluğu süreçlerinin Devlet Su İşleri tarafından yürütüldüğü, bu hususların ise "Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" kapsamında olduğu ve söz konusu Yönetmeliğin yürütücüsünün Tarım ve Orman Bakanlığı olduğu ifade edilmiştir. Bu yanıt, meselenin doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yetki ve sorumluluk alanında olduğunu göstermektedir.
Bu çerçevede; DSİ'nin proje onay, denetim ve yükümlülük takibi görevleri kapsamında neden etkili bir müdahale yapılmadığı, işletmeci firmanın yükümlülüklerini neden yerine getirmediği ve köylülerin can güvenliği ile geçim kaynaklarının neden göz ardı edildiği soruları ivedilikle yanıtlanmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mazgirt ilçesi Koyunuşağı (Şihik) köyü, Gölek (Zerikan) mezrası sınırları içinde Limak firması tarafından inşa edilen baraj ve baraj gölünün, köylülerin ulaşımını ve hayvancılık faaliyetlerini fiilen engellediği mevcut altyapı sorunları hakkında
Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu durum DSİ tarafından ne zaman tespit edilmiştir?
Barajın etki alanında kalan köy yolları, mezra bağlantıları ve hayvan geçişleri için köprü veya uygun menfez yapılması, proje onayı ve Su Kullanım Hakkı Anlaşması kapsamında işletmeci firma için bir yükümlülük olarak öngörülmüş müdür?
Öngörülmüşse bu yükümlülük neden yerine getirilmemiştir?
DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporun içeriği ve tarihi nedir? Bu rapor doğrultusunda Limak firması hakkında Bakanlığınız veya DSİ tarafından herhangi bir idari uyarı, yaptırım ya da süreli yükümlülük kararı alınmış mıdır?
Mevcut uygulamanın can ve mal güvenliği açısından acil risk oluşturduğu dikkate alındığında, Bakanlığınız tarafından bölgede derhâl alınması planlanan geçici veya kalıcı teknik tedbirler var mıdır? Varsa bunlar nelerdir ve hangi takvim içinde uygulanacaktır?
Baraj ve HES projelerinde ulaşım, hayvancılık ve yerel yaşamın kesintiye uğramasını önlemek amacıyla DSİ?nin denetim, izleme ve yaptırım mekanizmaları yeterli midir? Bu olay özelinde Limak firmasına yönelik hangi idari, mali veya hukuki yaptırımlar uygulanmıştır ya da uygulanması planlanmaktadır?
Benzer mağduriyetlerin tekrar yaşanmaması için, baraj ve gölet projelerinde "köy yolları, mezra bağlantıları ve hayvancılık altyapısının" güvence altına alınmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yeni bir düzenleme veya uygulama değişikliği yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Barajın etki alanında kalan köy yolları, mezra bağlantıları ve hayvan geçişleri için köprü ve menfezler, Su Yapıları Denetim Hizmetleri Yönetmeliği gereğince il özel idaresi tarafından yapılmakta olup il özel idaresi ve firma arasında düzenlenen protokole göre iş ve işlemler yürütülmektedir. Ayrıca yol ile ilgili envanterler il özel idaresinde bulunmaktadır.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) ile ilgili firma arasında imzalanan Su Kullanım Hakkı Anlaşmasında bu konuyla alakalı özel hüküm bulunmamaktadır. Seyrantepe Barajı inşaatına 2005 yılında başlanmış ve 2008 yılında geçici kabulü yapılarak işletmeye açılmıştır. Geçici kabulden önce; enerji su alma yapısı eşik üst kotu, gövde dolgu üst kotu, parapet duvar üst kotu, santral zemin kotu, dolusavak eşik kotu, kuyruksuyu eşik kotunun yerinde ölçülen değerlerinin kat-i projedeki değerlere uygunluğu konusunda değerlendirme yapılarak baraj memba ve mansap şev eğimleri ölçüm tutanağı yerinde ölçülerek, matbu tutanağa işlenip imzalanır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafindan barajın işletme kotu baz alınarak kamulaştırma yapılır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve bu Kanun'a istinaden çıkarılan "Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" ve 6331 sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" hükümleri kapsamında; DSİ tarafından yayımlanan "Çevresel Koruma, Güvenlik ve Uyarı Sistemleri Rehberi" dikkate alınarak Seyrantepe HES Elektrik Üretim A.Ş. firması tarafından hazırlanan, Seyrantepe Barajı ve HES Projesi'nin, işletilmesi sırasında rezervuar alanları ve HES memba ve mansabında maruz kalınabilecek tehlikelere karşı uygulanacak koruyucu güvenlik önlemleri mevcuttur. Güvenlik önlemleri yılda iki kez komisyon üyeleri tarafından denetlenir.
EPDK nezdinde yürütülen kamulaştırma işlemleri neticesinde rezervuar alanı içerisinde kalarak su altında kalan ulaşım yollarının deplasesi; yolun statüsüne bağlı (otoyolu, köy yolu vb.) olarak Karayolları Genel Müdürlüğü veya ilgili il özel idaresi ile üretim lisansı sahibi şirket arasında düzenlenen protokol hükümleri çerçevesinde, şirket tarafından gerçekleştirilir.
Hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve yerel yaşamın kesintiye uğramasının önlenmesi amacıyla, Çevresel Etki Değerlendirmesi süreci kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdinde gerekli tüm (teknik ve idari) iş ve işlemler yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan