2008 yılından sonra emekli olan kişilerin emekli aylıklarının düşük olması sebebiyle yaşadığı mağduriyete ilişkin
Kaynak göster
Gamze Akkuş İlgezdi (CHP), 3 Şubat 2026 tarihinde 7/39811 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 146 gün sonra, 29 Haziran 2026).
Gamze Akkuş İlgezdi (CHP, İstanbul). “2008 yılından sonra emekli olan kişilerin emekli aylıklarının düşük olması sebebiyle yaşadığı mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39811, 3 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39811-2008-yilindan-sonra-emekli-olan-kisilerin-emekli-ayliklarinin-dusuk-olmasi-sebebiyle-yasad (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5fb62b63-d449-4a7a-8d23-019c27a65017
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 146 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98 ve Meclis İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gâmze Akkuş İlgezdi stanbul Milletvekili
Türkiye'de emeklilik sistemi, yapılan yasal ve parametre değişiklikleri sonucunda adalet ilkesinden uzaklaşmış, çalışanlar açısından öngörülemez ve hakkaniyetsiz bir yapıya dönüşmüştür. Kamuoyuna yansıyan analizler ve uzman görüşleri, daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyen yurttaşların, daha az prim ödeyenlere kıyasla daha düşük emekli aylığına mahkum edildiğini ortaya koymaktadır.
Özellikle 2000 ve 2008 yıllarında yapılan düzenlemeler sonrasında emekli aylığı bağlama oranlarının düşürülmesi, güncelleme katsayılarının değiştirilmesi ve aylık hesaplama sisteminin karmaşıklaştırılması, emeklilik sistemini çalışanı cezalandıran bir yapıya dönüştürmüştür. Bu durum, sosyal güvenlik sisteminin temel ilkeleri olan adalet, eşitlik ve prim—hak dengesi ile açıkça çelişmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızın verilerine göre, 2000 yılı öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası dönemlerde emekli olanların ortalama emekli aylıkları ne kadardır?
Dahauzun süre çalışıp daha fazla prim ödeyen sigortalıların, daha kısa süre çalışıp daha az prim ödeyenlere göre daha düşük emekli aylığı almasının, bakanlığınızca kabul edilen teknik ve hukuki gerekçesi nedir?
2008 sonrası dönemde emekli aylığı bağlama oranlarının düşürülmesinin, uzun süre çalışan sigortalılar üzerindeki etkisi bakanlığınız tarafından analiz edilmiş midir?
Edildiyse bu analizlerin sonuçları nelerdir?
Uzun süre çalışıp yüksek prim ödeyen sigortalıların mağduriyetini gidermek amacıyla, intibak düzenlemesi, taban aylık uygulaması, aylık bağlama oranlarının yeniden düzenlenmesi yönünde bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Bugün itibarıyla aynı prim gün sayısına sahip olmayan ancak benzer emekli aylığı alan sigortalı sayısı kaçtır? Bu durum, sistem açısından adaletli bir sonuç olarak mı değerlendirilmektedir?
Emeklilik sisteminin adil, anlaşılır ve prim karşılığını gözeten bir yapıya kavuşturulması için takvimlendirilmiş bir reform planı bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 12.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1798147 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Dr. Gamze AKKUŞ İLGEZDİ tarafından yöneltilen 7/39811 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"3310 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci Jikrasının (a) bendi ve 4. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi kapsamında yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanmanın genel koşulları ile aylık hesap yöntemleri 08.09.1999 tarihine kadar 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun ilgili hükümlerine göre belirlenmekteyken, söz konusu sosyal sigorta kurumlarının aktif-pasif analizlerinin yapılması sonucunda aktüeryal dengelerinin ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması için, 4447 sayılı Kanunla 09.09.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları ile aylık hesaplama yöntemleri tekrar düzenlenmiş ve son olarak aynı gerekçelerle ve farklı statülerdeki sigortalıların tek bir çatı altında toplanarak aynı koşullara tabi olmalarını sağlamak amacıyla, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları nihai halini almıştır.
Sigortalıların aylıkları sigortalının yaşı, prim gün sayısı, prime esas kazançlarının miktarı ile bu kazanç ve günlerin geçtiği dönemlerde geçerli olan aylık bağlama sistemlerinde belirlenen kurallar çerçevesinde, aylık talep yılı esas alınarak hesaplanmaktadır.
Sistemde kalma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı da artmaktadır. Ayrıca aylık hesabını etkileyen tek parametre 'Aylık Bağlama Oranı' değildir, sigortalının kazançları da aylık hesabında etkilidir.
Bu kapsamda; 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiştir.Sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülebilir bir sistem kurgulanmıştır.Bu bağlamda yapılan reformlarla sigortalıların kazanılmış haklarının korunması için, emekli aylıkları, hizmetlerinin geçtiği dönemlerde geçerli olan aylık bağlama sistemleri esas alınarak hesaplanmaktadır. Günümüzde; 2000 öncesi, 2000-2008 arası, 2008 sonrası olmak üzere üç farklı dönem için aylık bağlama parametreleri; kazançların güncellenmesi, aylık bağlama oranı ve ali sınır aylık tutarlarına göre farklılaşmaktadır. i
Bununla birlikte, ödeme yapılacak en düşük emekli aylığı 2019/Ocak'da 1.000 TL'ye, 2020/Nisan'da 1.500 TL'ye, 2022/Ocak 'da 2.500 TL'ye, 2022/Temmuz'da 3.500 TL'ye, 2023/Ocak' da 5.500 TL'ye, 2025/Nisan'da 7.500 TL'ye, 2024 Ocak'ta 10.000 TL'ye, 2024/Temmuz'da 12.500 TL'ye, 2025 Ocak'ta 14.469 TL'ye, 2025/Temmuz'da 16.881 TL'ye, 2026/Ocak ödeme dönemi itibarıyla ise 20.000 TL'ye yükseltilmiştir. "
Prof. Dr. Vedat BIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68