Sincan OSB'deki fabrikaların kullandığı atık sahasının çevreye etkisine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Barış ULUSOY Tel: 410 14 65

• /30k1o SAYIN İBRAHİM AKIN'IN TBMM 7/39820 ESAS SAYILI Öy 1d 4 YAZILI SORU ÖNERGESİNE

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Ankara Sincan OSB'de faaliyet gösteren fabrikalardan, döküm işleme üretiminden çıkan atıklar hiçbir koruyucu önlem alınmadan açık alana dökülmektedir. Yapılan analizler bu atıkların içerisinde arsenik, antimon, kadmiyum, cıva ve kurşun gibi ağır metaller bulunduğunu ve "temiz toprak" sınırlarının katbekat üzerinde bir kirlilik yarattığını ortaya koymaktadır.

Söz konusu atık sahasının yerleşim yerlerine ve su varlıklarına yakınlığı, orada çalışan işçilerin ve bölge halkının sağlığını doğrudan tehdit etmektedir. Ağır metaller ve kimyasal bileşenler içeren bu atıkların, rüzgar ve yağış yoluyla toprağa, yeraltı sularına ve havaya karıştığı; bu durumun solunum yolu hastalıkları, kanser vakaları ve kalıcı çevre tahribatına yol açma riski taşıdığı bir gerçektir. Bu atıklar, herhangi bir izolasyon önlemi alınmadan, geçirimsiz zemin oluşturulmadan doğrudan toprağa bırakılmıştır. Yağmur ve kar sularıyla reaksiyona giren bu zehirli kimyasallar, "sızıntı suyu" yoluyla toprağın derinliklerine işlemekte ve Ankara'nın yeraltı su akiferlerini zehirlemektedir.

Başkentin göbeğinde, denetimden uzak bir şekilde büyüyen bu çevre felaketi, atık yönetimi ve denetimi konusundaki zaafiyeti gözler önüne sermektedir. Şehrin merkezine bu kadar yakın bir noktada, yıllarca süren bir birikime göz yumulması, çevreyi ve halk sağlığını hiçe sayan bir yönetim anlayışının tezahürüdür. Atık bertaraf maliyetinden kaçınan sanayi işletmelerine yönelik caydırıcı cezaların uygulanmaması bu çevre katliamını teşvik etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Ankara'daki söz konusu tehlikeli atık sahası Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Eğer dahilinde ise bugüne kadar bu alana yönelik neden bir rehabilitasyon çalışması yapılmamıştır?

2. Bahsi geçen bölgede biriken atıkların kimyasal içeriği nedir? Bu atıkların toprak, su ve hava kalitesine etkilerine dair Bakanlığınızca yapılmış güncel bir ölçüm veya analiz raporu bulunmakta mıdır?

3. Bu atıkların oluşmasına neden olan sanayi tesisleri hangileridir? Çevreyi kasten kirleten bu işletmelere yönelik bugüne kadar hangi idari ve cezai yaptırımlar uygulanmıştır?

4. Bu zehirli atık yığınının tasfiyesi ve bölgenin ekolojik rehabilitasyonu için hazırlanmış bir eylem planınız ve takviminiz mevcut mudur?

5. Ankara genelinde benzer şekilde denetimsiz bırakılmış, vahşi depolama yapılan başka kaç adet sanayi atık sahası bulunmaktadır?

6. Yıllardır süregelen bu kirliliğe göz yuman, denetim görevini yerine getirmeyerek çevre suçunun işlenmesine zemin hazırlayan Bakanlığınız bünyesindeki |l Müdürlüğü yetkilileri hakkında "görevi ihmal" gerekçesiyle herhangi bir idari soruşturma başlatılmış mıdır?

CEVAP

Bahsi geçen alanda ERKUNT Sanayi A.Ş. unvanlı işletme faaliyet göstermektedir. Tesise ait mevcut Çevre İzin ve Lisans Belgesinin süresi dolmuş, yenileme süreci tamamlanmadığından tesisin izinsiz şekilde faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda; 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Faaliyetlerin durdurulması başlıklı 15. maddesi 2. paragrafında "Faaliyet; süre verilmemesi halinde derhal, süre verilmesi durumunda, bu süre sonunda aykırılık düzeltilmez ise Bakanlıkça ya da 12'nci maddenin birinci fikrası uyarınca denetim yetkisinin devredildiği kurum ve merciler tarafından kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulur. Çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetler ile çevre izni veya çevre izin ve lisansı olmayan faaliyetler süre verilmeksizin durdurulur." hükmü kapsamında çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan söz konusu tesisin faaliyetinin durdurulması kararı verilmiştir.

27/01/2026 tarihinde Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz teknik personelleri tarafından yapılan denetim esnasında, depolama alanının farklı 10 noktasından karışım yapılarak, Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek-3B kapsamında tehlikelilik analizi yapılmak üzere TÜBİTAK-MAM'a gönderilmek üzere, tekniğine ve usulüne uygun şekilde numune alınmış ve tutanak altına alınmıştır. TÜBİTAK-MAM tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, döküm kumu numunesinin 13.05.2026 tarih ve 48012 numaralı rapor ile "tehlikesiz atık" olduğu değerlendirilmiştir.

TÜBİTAK-MAM tarafından Atık Yönetimi Yönetmeliği EK-3-B analizi yapılmak üzere İl Müdürlüğümüzce alınan yazıya konu döküm kumu atıklarına ait test ve analiz sonucu çıkana kadar, söz konusu atıkların Atık Yönetimi Yönetmeliği ile Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin EK-4 listesinde bulunan atık kodlarından 10 09 08 (10 09 07 dışında döküm yapılmış maça ve kum döküm kalıpları) atık koduyla, 2. sınıf düzenli depolama sahasında bertaraftı sağlanmıştır.

Ankara İlinde, vahşi depolama atık sahası bulunmamaktadır. 1 adet 1. Sınıf Düzenli Depolama Sahası ve | adet 2. Sınıf Düzenli Depolama Sahası bulunmaktadır.