Kocaeli Alikahya OSB'de kurulması planlanan bir ester üretimi fabrikasının çevreye ve insan sağlığına olası zararlarına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Basında yer alan bilgide; "Arkem Esters İç ve Dış Ticaret Şirketi, İzmit Alikahya OSB'de ester ürünleri üretimi yapacak tesis için ÇED sürecini başlattı. Yılda 112 bin 500 ton kapasiteli olması planlanan ve 425 milyon TL yatırımla hayata geçirilecek tesiste etil asetat ve bütil asetat üretilecek. Söz konusu tesiste binlerce ton kimyasal üretimi gerçekleştirilecek. Alikahya Organize Sanayi Bölgesi'nde kurulacak fabrikanın faaliyete geçmesiyle birlikte boya, vemik, mürekkep, yapıştırıcı, tutkal, kozmetik, kişisel bakım, ilaç ve farmasötik ürünlerin üretiminde ve kimya, petrokimya, ambalaj, baskı sektörlerinde kullanılan etil astat; boya, kaplama, mürekkep ve yapıştırıcı sektörlerinde yaygın şekilde hammadde olarak kullanılan butil estatın üretimi yapılacak. Firma, söz konusu projesi kapsamında, üretilen hammaddelerin depolanması için 7 adet 155 metreküplük hammadde depolama tankı, 1 adet 155 metreküplük yedek hammadde / ürün depolama tankı, 18 adet 15 metreküplük 8 adet 10 metreküplük ara ürün depolama tankı, 8 adet 155 metreküplük nihai ürün paslanmaz çelik/karbon çelik malzemeden yapılmış dikey silindirik düz tabanlı, sızdırmaz depolama tankı kuracak. " ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

I- Basında yer alan iddialar doğru mudur?

2- Kurulması planlanan ester ürünleri imalatı tesisinin çevreye ve insan sağlığına verebileceği zararlar nelerdir? Bu konuda bilimsel bir çalışma yapıldı mı?

3- Olası bir kimyasal sızıntıda oluşabilecek durumlar nelerdir?

4- Depolama alanlarında oluşabilecek yangınları önlemek için nasıl bir önlem alınacaktır?

5- Kocaeli'deki çevre kirliliğini artıracak bu tesisin hayata geçirilmemesi için Bakanlık olarak ne yapmayı planlıyorsunuz?

CEVAPLAR

1,2,5- Kocaeli İli'nin İzmit İlçesi'nde Arkem Esters İç ve Dış Tic. San. A.Ş. tarafından yapılması planlanan " Ester Ürünleri İmalatı" faaliyeti ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararına esas hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası'nda, faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında oluşması çevresel etkileri ve alınacak önlemler değerlendirilerek, 29/07/2022 tarih ve 31907 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak (yürürlüğe Ogiren Çevresel (Etki Değerlendirmesi o(ÇED) Yönetmeliği'nin 17'inci maddesi gereğince, 26-02-2026 tarihinde "Çed Olumlu" kararı verilmiştir.

Diğer taraftan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararı (o bir izin olmayıp, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesinde olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemler ile seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları kapsamakta olup, ÇED Yönetmeliği hükümlerine göre verilen ÇED kararı sonrasında projenin niteliği ve proje alanının vasfına göre ilgili kurum ve kuruluşlardan da gerekli izin, onay, ruhsat ve/veya görüşler alınmadan bir projede faaliyete başlanılması mümkün olmamaktadır.

"ÇED Olumlu" kararı verilen projeyi yürüten işletmenin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında kalıp kalmayacağı değerlendirilerek, kapsamda kalması halinde mevzuatta belirtilen fiziksel şartların sağlanıp (o sağlanmadığı (kontrol edilecektir.

02.03.2019 tarihli ve 30702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması (BEKRA) Hakkında Yönetmeliğin" Ek-V'in Bölüm | ve Bölüm 2'sinde belirtilen sınır değerlere eşit veya üzerindeki miktarlarda bulunduran kuruluşlar alt veya üst seviyeli olarak BEKRA Bildirim Sistemi'ne seviyelerini bildiren beyanda bulunur.

Alt ve üst seviyeli kuruluşun Yönetmelik gereği hazırlaması gereken dokümanlar bulunmaktadır. Kuruluşun bulundurduğu tehlikeli maddenin cins ve miktarına göre üst seviyeli çıkması halinde kuruluşta meydana gelebilecek kazaları önlemek için Büyük Kaza Senaryo Dökümanı hazırlamaları gerekmektedir. Bahse konu dokümanın kontrolü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndadır. Kuruluşta herhangi bir kaza olması durumunda kuruluşun uygulayacağı Dahili Acil Durum Planı kuruluş tarafından hazırlanmalıdır. Bu planın kontrolünden Bakanlığımız sorumludur.

Bahsedilen olası bir kimyasal sızıntı Büyük Kaza Senaryo Dökümanı'nda değerlendirilmelidir. Yine bahsedilen oluşabilecek yangınlar aynı dökümanda ele alınmalıdır.

Söz konusu yönetmeliğe göre kuruluş faaliyete geçmeden önce BEKRA Bildirim Sistemine bildirim yapmak ve seviyesine göre hazırlaması gereken dokümanları da faaliyete geçmeden önce hazırlamakla yükümlüdür.