Bilecik'in Bozüyük ilçesinde bulunan bir maden rezervine ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 11 Şubat 2026 tarihinde 7/40416 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 31 Mart 2026).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Bilecik'in Bozüyük ilçesinde bulunan bir maden rezervine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40416, 11 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40416-bilecik-in-bozuyuk-ilcesinde-bulunan-bir-maden-rezervine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8334c7b0-2a8b-482f-8e3a-019c6aa8820c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Bilecik ili, Bozüyük ilçesi, Muratdere Köyü mevkiinde bulunan 84965 nolu ruhsat / |) yürütülen madencilik faaliyetlerine ilişkin bilimsel veriler ile resmi raporlar arasında ciddi çelişkiler olduğu iddia edilmektedir. Uluslararası akademik yayınlarda (Örn: McFall ve ark,, 2019), söz konusu sahada dünyanın en zengin Renyum (Re) zenginleşmelerinden birinin bulunduğu; sahada yaklaşık 17.594 kg Renyum, 6.354 kg Altın ve 121.304 kg Gümüş rezervi olduğu belirtilmektedir. Buna karşın, projenin ÇED ve bilirkişi raporlarında bu stratejik madenlerin ekonomik değerinin yok sayıldığı veya beyan dışı bırakıldığı öne sürülmektedir. Havacılık, savunma ve enerji sektörleri için kritik öneme sahip olan ve Türkiye'nin bilinen tek Renyum kaynağı olan bu sahadaki milli servetin, ham cevher içerisinde ayrıştırılmadan yurt dışına çıkarılması riski kamuoyunda endişe yaratmaktadır.
Bu çerçevede;
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
. Muratdere porfiri bakır-molibden sahasında yapılan arama ve işletme faaliyetleri neticesinde, Bakanlığınız veya MAPEG envanterinde kayıtlı Renyum (Re), Altın (Au) ve Gümüş (Ag) rezerv miktarları ne kadardır?
. Söz konusu sahadaki cevherin Gemlik Limanı üzerinden yurt dışına ihraç edileceği bilinmektedir; ihraç edilen bakır ve molibden konsantresi içerisinde bulunması muhtemel Renyum ve diğer değerli metallerin tespiti ve vergilendirilmesi hususunda hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir?
. Uluslararası bilimsel literatürde sahadaki Renyum varlığına dair somut veriler (17,5 ton rezerv gibi) yer alırken, projenin bilirkişi ve ÇED raporlarında bu madenlerin ekonomik değerinin bulunmadığına dair tespitlerin yer almasının gerekçesi nedir?
. Dünyada savunma ve havacılık sanayii için "stratejik/kritik" kabul edilen ve ülkemizin dışa bağımlı olduğu Renyum madeninin, Muratdere sahasındaki varlığı göz önüne alınarak, bu kaynağın "Milli Stratejik Rezerv" kapsamına alınması planlanmakta mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No:F317. BakanlıklarrANKARA Lol
. Maden sahasının 9693'ünün orman alanı olduğu göz önüne alındığında, stratejik değeri yüksek olan Renyum ve Altın gibi madenlerin tam beyanının yapılmaması, projenin kamu yararı ve çevresel maliyet dengesini bozmakta mıdır; bu kapsamda ruhsat veya işletme izinlerinin yeniden incelenmesi gündeminizde midir?
. Muratdere sahasındaki Renyum zenginleşmesine ilişkin olarak, University of Southampton'da 2016 yılında tamamlanan ve sahayı dünyanın en zengin Renyum alanlarından biri olarak tanımlayan doktora tezi ile 2019 yılında Economic Geology dergisinde yayımlanan akademik çalışmalardan Bakanlığınız ve MAPEG"in bilgisi var mıdır? Bu çalışmalar resmi değerlendirme süreçlerine dâhil edilmiş midir?
. Muratdere sahasında bulunan stratejik madenlerin ayrıştırılmadan ve katma değer yaratılmadan yurt dışına çıkarılması, ülkemizin milli çıkarları ve stratejik bağımsızlığı açısından Bakanlığınızca bir risk olarak değerlendirilmekte midir?
. Elde edilen bilgiler doğrultusunda söz konusu maden sahasının sahip olduğu stratejik önemi göz önünde bulundurularak denetim programına alınması gündemde midir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası. F Blok Kat:3 Oda No:F317. BakanlıklarrANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97?nci maddesinde "... İlgisini inanılır kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir" şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle; "4982 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır" kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin faaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipleri tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden; şirketlerin pazar payları müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır. " denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.
Bakanlığımız tarafından hazırlanan "Türkiye Kritik ve Siralejik Madenler Raporu" kapsamında Renyum, stratejik madenler arasında değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, stratejik ve kritik madenlerin aranması, çıkarılması ve işlenmesine yönelik olarak hazırlanan yol haritasında; arz güvenliğinin güçlendirilmesi, yerli kaynakların etkin kullanımı ve katma değerli üretimin artırılmasına yönelik politika önerileri geliştirilmiştir.
Önergeye konu işletme ruhsat sahasında henüz kurulumu tamamlanan ve/veya kurulum aşamasında olan bir tesis bulunmamaktadır. Bununla birlikte yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Akademik o çalışmalar madencilik (faaliyetlerinin oplanlanmasında yardımcı kaynak olarak değerlendirilmektedir.
Bahse konu ruhsat sahasından istihracı sağlanan/sağlanacak madenin yurt dışına çıkarılması yönünde ve/veya çıkarıldığı yönünde Bakanlığımıza ve MAPEG'e herhangi bir başvuruda bulunulmamıştır. YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR O! 28/4 ! 7140416
3213 sayılı Maden Kanunu'na tabi maden ruhsatları, MAPEG tarafından periyodik olarak yerinde tetkik edilmektedir.
Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparsliga BAYRAKTARBakan