Mersin'in Toroslar ilçesinde bulunan bir maden şirketinin faaliyetlerine ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39353 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 27 Şubat 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Mersin'in Toroslar ilçesinde bulunan bir maden şirketinin faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39353, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39353-mersin-in-toroslar-ilcesinde-bulunan-bir-maden-sirketinin-faaliyetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f59983fa-3e1a-4146-8248-019be1b9623f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.13/01/2025 alat DİN
Mersin'in Toroslar ilçesine bağlı Arslanköy Mahallesi'nde Berus Maden İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen boksit (bentonit) ocağına ilişkin kapasite artışı ve patlatma düzeninde değişiklik yapılması gündeme gelmiştir. Basına yansıyan bilgilere göre, proje kapsamında 95 milyon 802 bin TLlik bir yatırımla yıllık üretimin 200 bin ton cevher ve 800 bin ton pasa olmak üzere toplam 1 milyon tona çıkarılması hedeflenmektedir. Söz konusu proje için "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiştir.
Mevcut durumda 23,77 hektarlık ruhsatlı alanda faaliyet gösteren Berus Maden İşletmeleri A.Ş.nin maden sahasını yaklaşık 21 kat büyüterek 510 hektara çıkarmayı planladığı belirtilmektedir. Bu genişleme, Arslanköy Mahallesi'nin neredeyse tamamını kapsayacak ölçekte bir tahribat riski taşımaktadır. Planlanan maden sahası, ormanlık alanları, tarım arazilerini, mera vasıflı alanları ve köyün su kaynaklarını doğrudan etkilemektedir. Sahanın, bölge halkının hayvancılık faaliyetleri için aktif olarak kullandığı mera alanları içerisinde yer aldığı, bu nedenle madencilik faaliyetlerinin mera ve tarımsal üretimi yok etme riski taşıdığı ifade edilmektedir. Bölgede sürdürülen hayvancılık ve tarımsal üretimin, bu ölçekte bir maden faaliyetiyle sürdürülebilirliğini yitireceği vurgulanmaktadır. Maden faaliyetleri kapsamında yapılacak kazı, patlatma ve taşıma işlemlerinin orman dokusunu geri dönüşü olmayan biçimde tahrip edeceği, biyolojik çeşitliliğin azalmasına ve ekosistemin bütünlüğünün bozulmasına yol açacağı belirtilmektedir. Bitki örtüsünün yok olmasıyla birlikte erozyon riskinin artacağı, toprak kaymaları ve sel gibi doğal afetlerin daha sık yaşanabileceği uyarıları yapılmaktadır. Ayrıca toprak yapısının bozulması, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının kirlenmesi ve su rejiminin değişmesi, köyde yaşamı doğrudan tehdit eden unsurlar arasında gösterilmektedir.
Maden sahası ile en yakın yerleşim birimi arasında yaklaşık 2,5 kilometrelik mesafe bulunduğu kaydedilirken, sahada gerçekleştirilecek patlatma faaliyetleri sırasında ortaya çıkacak yoğun toz, gürültü ve sarsıntıların bölge halkının sağlığını doğrudan etkilemesinin beklendiği ifade edilmektedir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
I- Şirketin geriye dönük beş yıllık ödediği vergi tutarı ne kadardır?
Çıkan maden ham olarak satılıyorsa hangi ülkelere satılıyor? Şirket boksit madenini kendimi işliyor?
Madenin ton satış fiyatı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında; Mersin ilimizin Toroslar ilçesinde Önergeye konu şirket adına 1 adet arama ruhsatının düzenlendiği ve söz konusu bu ruhsatın detay arama döneminde olması sebebiyle bu sahada üretim yapılmadığı tespit edilmiş olup, ayrıca 3213 sayılı Maden Kanunu gereği devlet hakkı yükümlülüğünün işletme izninin düzenlendiği tarihten itibaren başlaması sebebiyle ruhsata ilişkin herhangi bir devlet hakkı tahakkuku da oluşmamıştır. Ancak söz konusu ruhsat kapsamında müracaat ve arama ruhsat bedelleri olarak toplam 684.538,31 TL tahakkuk etmiştir.
Öte yandan; maden şirketlerinin 3213 sayılı Maden Kanunu'ndan kaynaklanan mali yükümlülükleri (devlet hakkı, ruhsat bedeli gibi) dışındaki vergisel sorumlulukları ile ÇED sürecine ilişkin işlemler Bakanlığımız görev alanına girmemekte olup, diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparslah BAYRAKTARBakan