Enflasyon ile mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 88 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
M. Satuk Buğrd KAVUNCU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 2026 yılı ilk Enflasyon Raporu'nda, yıl sonu enflasyon tahmin aralığının önceki projeksiyona kıyasla yukarı yönlü revize edilerek "015—21 bandına çıkarıldığı kamuoyuna açıklanmıştır. Söz konusu revizyon, fiyat istikrarı hedefi bakımından beklentilerin bozulduğuna işaret etmekte; maliye politikası ile para politikası arasındaki eşgüdümün önemini bir kez daha gündeme getirmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü güncelleme; bütçe dengesi, kamu harcamalarının seyri, vergi politikaları, kamu alacakları, ücret artışları ve sosyal transferler açısından doğrudan etkiler doğurmaktadır. Özellikle son yıllarda yüksek enflasyon ortamında uygulanan vergi artışları, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının artması ve ücretlilerin vergi yükünün büyümesi, fiyatlar genel seviyesindeki artışın hane halkı üzerindeki baskısını artırmıştır. Bu durum, enflasyonla mücadelede yalnızca para politikası araçlarının değil, maliye politikasının da belirleyici olduğunu göstermektedir.
Öte yandan enflasyon tahmininin yukarı yönlü revize edilmesi; Orta Vadeli Program hedefleri, kamu maliyesi disiplini, borçlanma politikaları ve gelir dağılımı üzerindeki etkileri bakımından da açıklığa kavuşturulması gereken hususlar barındırmaktadır. Enflasyonun beklenenden yüksek gerçekleşmesi durumunda kamu maaş artışları, sosyal yardım ödemeleri ve vergi dilimleri gibi kalemlerde nasıl bir düzenleme yapılacağı belirsizliğini korumaktadır.
Bu çerçevede Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın, enflasyon tahminlerindeki söz konusu revizyon karşısında maliye politikası araçlarını nasıl konumlandıracağı, bütçe dengesi ve gelir dağılımını korumaya yönelik hangi önlemleri alacağı ve fiyat istikrarına katkı sağlayacak ne tür yapısal tedbirler planladığı hususlarının açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
. TCMB'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahmin aralığını 915—21 seviyesine yükseltmesi sonrasında, Bakanlığınızın maliye politikası çerçevesinde bir revizyon veya güncelleme çalışması yapılmış mıdır?
. 2026 yılı bütçesi hazırlanırken öngörülen enflasyon varsayımı nedir? TCMB'nin son tahminleri doğrultusunda bütçe gelir ve gider projeksiyonlarında değişiklik yapılması planlanmakta mıdır?
. Enflasyon tahminindeki yukarı yönlü revizyonun, vergi gelirleri hedefleri ve özellikle dolaylı vergilerin payı üzerinde nasıl bir etkisi olacağı hesaplanmıştır? Bu konuda bir etki analizi yapılmış mıdır?
. Gelir vergisi tarifesinde güncelleme veya vergi dilimlerinin yeniden düzenlenmesi planlanmakta mıdır?
. Enflasyonun gelir dağılımı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla
SORULAR
Bakanlığınızın 2026 yılı için planladığı sosyal transfer, destek veya vergi indirimi programları nelerdir?
. Kamu harcamalarının enflasyonist baskı oluşturmasını önlemek amacıyla 2026 yılı içinde tasarruf tedbirleri veya harcama kısıtlamaları uygulanacak mıdır? Uygulanacaksa kapsamı nedir?
. Enflasyonla mücadelede para politikası ile maliye politikası arasında eşgüdüm mekanizması nasıl işlemektedir? TCMB ile Bakanlığınız arasında düzenli koordinasyon toplantıları yapılmakta mıdır?
. Enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü revize edilmesi durumunda, kamu çalışanlarının maaş artışları ve emekli aylıklarına ilişkin ek düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
. Enflasyon tahminindeki artışın kamu borçlanma maliyetleri ve iç borçlanma stratejisi üzerindeki etkisi nedir? 2026 yılı için borçlanma programında değişiklik öngörülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1804977 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruonergeleriirhmb.gyox iz Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir
7140539 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ekonomi programımızın nihai hedefi yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile toplumsal refahı artırmaktır. Bunun ön koşulu fiyat istikrarının tesisidir. Uygulanmakta olan program sayesinde dezenflasyon sürecinde önemli bir ilerleme kaydedilmiştir. 2023 sonunda yüzde 64,8 olan yıllık enflasyon, 2026 Nisan ayında uzun dönem ortalamasının üzerinde seyreden gıda fiyatlarına rağmen, yüzde 32,37 gerçekleşmiştir.
Fiyat istikrarı hedefine ulaşılması açısından para ve maliye politikalarının eşgüdümü önem arz etmekte olup para ve maliye politikalarının koordinasyonu çerçevesinde, Bakanlığımız ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası arasındaki karşılıklı bilgi alışverişi etkin bir şekilde yapılmaktadır. Para ve maliye politikalarının eşgüdümüyle fiyat istikrarı ve makroekonomik dengenin korunması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar enflasyon hedefi gözetilerek belirlenmektedir. Bu da enflasyon ile mücadeleye önemli bir destek sağlamaktadır. 2025 yılında bütçe açığının milli gelire oranı bir önceki yıla göre azalmıştır. OVP'de bütçe açıklarının ve kamu harcamalarının milli gelire oranının kademeli olarak azalacağı öngörülmektedir.
Öte yandan, 2026 yılı bütçesi, sosyal destek sistemine kaynak aktaran ve toplumun her kesimini gözeten bir bütçedir. Engelli vatandaşlardan 65 yaş üstü büyüklere, sosyal güvencesi olmayanlardan aile birliğini korumaya ve dar gelirli aileleri desteklemeye kadar geniş bir perspektifle sosyal yardımlar sürdürülmektedir. 2026 yılında sosyal yardım harcamaları için ayrılan kaynak 917 milyar TL'ye çıkarılmış olup, böylelikle 2002 yılında milli gelirin yüzde 0,4'ü olan sosyal yardım harcamaları 2026 yılında milli gelirin yüzde 1,2'sine yükseltilmiştir.
Ayrıca, gelir politikası uygulamalarımızda dezenflasyon sürecine destek vermek temel önceliklerimiz arasındadır. Bu çerçevede vergi düzenlemelerimizi ve vergi oranlarımızı belirlerken enflasyonist etkiler önemle dikkate alınmakta, vergi kanunlarımız uyarınca maktu had ve oranların güncellenmesinde kullanılan yeniden değerleme oranı (YDO) ve otomatik Yi-ÜFE artışlarını da enflasyonla mücadeleye destek sağlayacak şekilde gerçekleştirilmektedir.
Bu kapsamda damga vergisi, harçlar ve MTV gibi dolaylı vergiler 2026 yılı için uygulanmak üzere belirlenen yüzde 25,49 YDO yerine, daha düşük bir oran olan yüzde 18,95 oranında yeniden değerlenmiştir. Benzer şekilde Ocak ayında yüzde 10,34 olarak hesaplanan ÜFE dikkate alınarak güncellenmesi gereken akaryakıt, si gara ve alkollü içkiler için uygulanan özel tüketim vergisi maktu tutarları, akaryakıtta yüzde 6,95, sigara ve alkollü içeceklerde ise yüzde 7,95 oranında güncellenmiştir.
Önümüzdeki dönemde gelir politikamız etkin, basit ve daha adil bir vergi sistemi oluşturmak, doğrudan vergilerin payını artırmak, yatırımı, istihdamı, üretimi ve ihracatı teşvik
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
" etmek, sürdürülebilir büyümeyi desteklemek ve kamu finansmanını sağlıklı kaynaklarla sağlamak ekseninde sürdürülecektir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde vergiye tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesi düzenlenmiş olup, mevcut vergi tarifesinde vergi dilimleri gelir seviyesi yükseldikçe artmakta, daha az gelir elde edenler için daha düşük vergi oranları uygulanmaktadır. Bununla birlikte, vergi sistemimiz hâlihazırda ücret gelirlerini diğer gelir unsurlarından farklı bir şekilde pozitif olarak ayrıştırmaktadır. Mevcut vergi oranları, ücret gelirleri için diğer gelir unsurlarına nazaran daha yüksek tutarlardaki matrahlara uygulanmaktadır.
Ayrıca, geçtiğimiz dönemde vergi adaletini güçlendirmek adına, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise yüzde 35'den yüzde 40'a çıkarılmıştır.
01/01/2022 tarihinden itibaren asgari ücret tamamen vergi dışı bırakılmış ve asgari ücretin üzerinde ücret alanların (özel sektör ve kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar dahil) ücretlerinin asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir.
Diğer taraftan, hazine borçlanma stratejileri makroekonomik dengeleri gözeterek para ve maliye politikalarıyla uyumlu, sürdürülebilir, saydam ve hesap verilebilir bir borçlanma politikası izlenmesi; finansman ihtiyaçlarının, iç ve dış piyasa koşulları ve maliyet unsurları göz önüne alınarak belirlenen risk düzeyi çerçevesinde, orta ve uzun vadede mümkün olan en uygun maliyetle karşılanması ilkeleri esas alınarak uygulanmaktadır. Bu kapsamda, borçlanma politikası, bütçe finansmanı, maliyet, vade, borç servisi profili, piyasa talebi ve verim eğrisinin farklı vadelerde sağlıklı oluşması gibi birçok unsur gözetilerek yürütülmektedir. Son yıllarda gerek küresel gerekse de yurt içi finansman koşullarında gözlenen geçici dalgalanmaların borç stoku üzerindeki kalıcı maliyet etkisini sınırlandırmak amacıyla proaktif bir borçlanma stratejisi yürütülmüş ve iç borçlanmanın ortalama vadesinde geçmiş yıllara nazaran azalış gerçekleşmiştir. Borçlanma kompozisyonu geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi kur, faiz, refinansman ve likidite risklerini gözeten stratejik ölçütler doğrultusunda dengeli şekilde oluşturulmaya devam edilecektir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan