2024-2025 yıllarında zirai don desteği alan tarım üreticilerine ilişkin
Kaynak göster
Aşkın Genç (CHP), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40726 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Aşkın Genç (CHP, Kayseri). “2024-2025 yıllarında zirai don desteği alan tarım üreticilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40726, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40726-2024-2025-yillarinda-zirai-don-destegi-alan-tarim-ureticilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f52959c7-22eb-4e8d-8723-019c6b487f93
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Zirai don sonrası destek kararları yayımlansa da uygulamanın etkinliği il/ürün bazında ödeme gerçekleşmeleri, yararlanamayan üreticiler ve kredi borçlarının ertelenip ertelenmediğiyle ölçülür. Bu veriler idari kayıtlarda vardır ancak düzenli kamuoyuna açıklanmamaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024-2025 döneminde zirai don nedeniyle hasar tespiti yapılan üretici sayısı kaçtır? (İl ve ürün bazında)
Don destekleri kapsamında ödeme yapılan üretici sayısı ve toplam ödeme tutarı kaç TL'dir? (İl/ürün bazında)
Hasar tespiti yapıldığı halde destekten yararlanamayan üretici sayısı kaçtır? Başlıca gerekçeler nelerdir? (ÇKS kaydı, süre, belge vb.)
Don nedeniyle Tarım Kredi Kooperatifleri ve kamu bankaları nezdinde borcu bulunan üreticiler için 2024—-2025'te kaç dosyada erteleme/yapılandırma yapılmıştır? Toplam tutar kaç TL'dir?
Don hasarında tespit ile ödeme arasındaki ortalama süre kaç gündür? En uzun gecikmenin yaşandığı iller hangileridir?
Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında 65 ilde meydana gelen zirai don olayından etkilenen ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ne kayıtlı olan çiftçilere (2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar kayıtları bulunan) toplam 16 üründe (Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne) destekleme ödemesi yapılmıştır.
Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanmaktadır.
Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenmiştir.
Bu kapsamda, tarım sigortası bulunan 50.273 üreticimize 23,1 milyar TL hasar tazminatı ödenmiştir. Tarım sigortası bulunmayan ancak ÇKS'ye kayıtlı 419.159 üreticimize ise 23,77 milyar TL destekleme ödemesi yapılmıştır.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bu hüküm dışında kalan durumlar için faizsiz borç ertelemesi Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın uhdesinde bulunmaktadır.
Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan