6 Şubat 2023 tarihli depremleri konu alan davalara ilişkin

Aşağıdaki soruların, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz edetim.

NERMİN YILDI

CHP Hatay

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Adalet Bakanlığının 6 Şubat 2026'da paylaştığı verilere göre, deprem kaynaklı suçlarla ilgili olarak 2 bin 763 kişi hakkında dava açılmış; 949 kişi hakkında adli kontrol kararı, 202 kişi hakkında hapis kararı, 142 kişi hakkında tutuklu yargılama kararı verilmiştir.

Kamuoyunda "deprem davaları" olarak adlandırılan bu süreçlerin şeffaflık, gerçek sorumluların tespiti ve cezalandırılması açısından çeşitli eleştirilere konu olduğu görülmektedir. Davalarda kamu görevlilerinin yargılanmadığına, buna karşılık olarak belirli meslek gruplarının birincil sorumlular olarak öne çıkartılarak toptancı bir anlayışla katar verildiğine, verilen cezaların da toplumsal adalet beklentisini karşılamaktan uzak olduğuna ilişkin bir kanaat mevcuttur. Son dönemlerde başta mühendis ve mimar odaları olmak üzere çeşitli meslek kuruluşları, özellikle bilirkişi raporlarının yetersiz veya yanlış hazırlanması nedeniyle haksız cezalar verildiği hususunda şikayet ve eleştirilerde bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

1 — Yargılanan ve hüküm giyen kişilerin mesleki dağılımı hakkında bir veritabanı oluşturulmuş mudur?

SORULAR

1. Yıkılan binaların ruhsatlandırma, denetim ve imar affı süreçlerinde sorumluluğu bulunan kamu götevlileri (belediye başkanları, imar müdürleri, yapı denetim birimi 4 UY o967 yetkilileri vb.) hakkında bugüne kadar kaç soruşturma izni talep edilmişür? Bu taleplerin kaçı ilgili mercilerce kabul edilmiş, kaçı teddedilmişür?

2. Yargılama süreci devam eden sanıklar arasında, suç tarihinde "kamu görevlisi" sıfatı taşıyan kaç kişi bulunmaktadır ve bu kişilerin kaçı tutuklu yargılanmaktadır?

3. Meslek odalarının "yetersiz veya hatalı bilirkişi raporları" konusundaki itirazları dikkate alınarak, deprem davalarında görev alacak bilirkişiler için "saha tecrübesi" veya "uzmanlık sertifikası" gibi yeni ve daha katı kriterler getirilmesi planlanmakta mıdır?

4. Çelişkili bilirkişi raporları nedeniyle uzayan davaların önüne geçilmesi amacıyla, üniversitelerin ilgili bölümlerinden oluşan "Üst Kurul" mahiyetinde bağımsız bir denetim mekanizması kurulacak mıdır?

5. Deptem bölgesinde yıkılan binalardan kaçı "İmar Barışı" (Yapı Kayıt Belgesi) kapsamında yasal statü kazanmıştır? Bu binaların yıkılmasında, yapı güvenliğini incelemeden belge düzenleyen idari mekanizmanın kusur payına dair bir hukuki çalışma yürütülmekte midir?

6. Deprem davalarının takibi için vatandaşların ve sivil toplum kuruluşlarının erişimine açık, davaların aşamalarını ve sanık profilini gösteren şeffaf bir "Adli Takip Sistemi" oluşturulması düşünülmekte midir?

7. Bakanlıkça açıklanan ve hapis cezası alan 202 kişi ile tutuklu yargılanan 142 kişi atasında, ruhsatlandırma, denetim ve imar uygulama süreçlerinde imzası bulunan kaç kamu görevlisi (belediye yetkilisi, valilik personeli veya bakanlık denetçisi) bulunmaktadır?

8. Hukuk mahkemelerinde karara bağlanan 58.149 dosyanın kaçında, mahkemeletin hükmüne esas teşkil eden bilirkişi raporlarına, ilgili meslek odaları (TMMOB vb.) veya taraflarca "teknik yetersizlik/hata" gerekçesiyle itiraz edilmiştir? Bu itirazlar sonucunda yeniden tapor alınan dosya otanı nedir?