Alaybey Tersanesinden İzmir Körfezi'ne yayılan sızıntıya ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

İzmir halkının vergileri ve su faturalarıyla finanse edilen milyarlarca liralık yatırımlarla hayata tutunmaya çalışan İzmir Körfezi, son günlerde yine bir çevre felaketiyle karşı karşıyadır. Alaybey Tersanesi bölgesinden sızan ve kısa sürede geniş bir alana yayılan yağ ile mazot karışımı kirlilik, sadece bir çevre kirliliği değil; İzmirlilerin temiz bir çevre mücadelesine ve kamu kaynaklarına yönelik açık bir ihanettir. Gemilerin ve tersane faaliyetlerinin körfezi "bedava bir atık havuzu" olarak görmesinin önüne geçecek denetim mekanizmalarının işletilmediği görülmektedir.

Bu çerçevede:

1. Alaybey Tersanesi mevkisinden yayılan ve körfez ekosistemini felç eden kirliliğin asıl sorumluları tespit edilmiş midir?

2. Körfezde infiale yol açan bu deşarjın ardından, bölgedeki tersanelerin atık su ve sintine yönetim sistemleri en son ne zaman yerinde denetlenmiştir?

3. İzmirlilerin bütçesinden temizlik için ayrılan milyarlarca liranın, sorumsuz işletmelerin deşarj lan nedeniyle boşa gitmesini engellemek adına Bakanlığınız "caydırıcı" hangi somut adımları atacaktır?

4. İzmir Limanı ve çevresinde gemi kaynaklı kirliliği 7/24 izleyecek bir dijital takip sistemi (termal kameralar, sensörler vb.) aktif olarak kullanılmakta mıdır? Kullanılmıyorsa gerekçesi nedir?

5. Son kirlilik olayıyla ilgili olarak, çevre mevzuatındaki en üst sınırdan ceza uygulanmış mıdır? Uygulanan yaptırımların kamuoyu vicdanını rahatlatacak şekilde paylaşılması planlanmakta mıdır?

6. Körfezdeki kirlilik yükünü artıran bu tür kaçak deşarjların önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ortaklaşa yürüttüğü özel bir "Körfez Koruma Kalkanı" projesi mevcut mudur?

CEVAP

İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüze söz konusu kirliliğe ilişkin ihbar ulaştığında kara kaynaklı kirliliğe sebebiyet verebilecek alan ve tesisler denetlenmiş ancak denetim anında denize kirlilik akışı tespit edilememiştir. Ayrıca Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri tarafından da denizde denetim gerçekleştirilmiş ancak denetim anında denize atık veren herhangi bir gemiye rastlanmadığı bildirilmiştir. Çevre Denetimi Yönetmeliği'nin 2. maddesinin 2. bendinde "Bu Yönetmelik; askeri işyerleri, askeri bölgeler ve tatbikatların denetiminde, 2/7/2018 tarihli ve 702 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Nükleer Düzenleme Kurumunun yetki alanına giren konular ile 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan konuların denetiminde uygulanmaz." hükmü gereği Milli Savunma Bakanlığına Obağlı Alaybey Tersane oOKomutanlığı'nda İl Müdürlüğümüzce denetim gerçekleştirilememektedir.

Diğer taraftan, İzmir Körfezinde 2024 yılında yaşanan balık ölümleri sonrasında gereken adımları atmak üzere Bakanlığımız koordinasyonunda bilim kurulu üyeleri ve ilgili kurum kuruluşlarca 15 maddelik acil ve kısa vadeli eylem planı hazırlanmış olup; 07.10.2024 tarihinde kamuoyu ile paylaşılmıştır. Aralarında İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü'nün de yer aldığı İzmir Körfezi Çalışma Grubu tarafından karara bağlanan İzmir Körfezi Eylem Planı kapsamında;

" İzmir Körfezi'nde tüm atıksu hatları ile yağmur suyu kanallarına yapılan bağlantıların İZSU Genel Müdürlüğü tarafından kontrol altına alınması, " Alıcı ortama yapılan karasal ve gemi kaynaklı tüm deşarjların Bakanlığımız tarafından kontrol altına alınması,

Yapılan izleme ve denetim çalışmaların bu maddede belirtilen kurumlar tarafından sıklaştırılması kararı alınmıştır.

Yukarıdaki kararlar doğrultusunda alıcı ortama deşarjlara yönelik izin ve denetim hususları Bakanlığımızca titizlikle yerine getirilmektedir.